Vladimir Putin'in 15 yıl aradan sonra ihtilaflı bölgeyi ziyaret eden ilk Rusya Devlet Başkanı olması üzerine, ABD Rusya'nın kontrolündeki dört ada üzerindeki Japon egemenliğine destek verdi. Ziyaret, Tokyo'nun Moskova'nın büyükelçisini çağırmasına ve seyahati "kesinlikle kabul edilemez" diye nitelemesine yol açtı."Amerika Birleşik Devletleri, en önemli müttefiki Japonya'ya ve Kuzey Toprakları üzerindeki Japon egemenliğine desteğinde sarsılmazdır" diye yazdı ABD'nin Tokyo Büyükelçisi George Glass, X hesabından.Glass, "ABD-Japonya ittifakının Hint-Pasifik genelinde refahı artırmaya adandığı bir dönemde, barışı ve istikrarı baltalayan her türlü eyleme şiddetle karşı çıkıyoruz" ifadelerini kullandı.Rusya ile Japonya arasındaki ilişkiler, Hokkaido açıklarındaki volkanik zincirin güneyindeki dört ada nedeniyle uzun süredir sorunlu. Adalar, İkinci Dünya Savaşı'nın son günlerinde, Ağustos 1945'teki işgalin ardından Sovyetler Birliği tarafından ele geçirilmişti.Moskova, işgalden yalnızca birkaç gün önce Japonya ile olan resmî tarafsızlığını bozmuştu.Japon hükümeti, Kuzey Toprakları'nı oluşturan dört ada ve adacık grubu – Etorofu, Kunashiri, Şikotan ve Habomai – topraklarının parçası olduğunu, Sovyetlerin bu toprakları yasa dışı biçimde işgal ettiğini ve Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Rusya'nın işgali sürdürdüğünü savunuyor.Uyuşmazlık, iki ülkenin resmen düşmanlıklarına son verecek bir barış anlaşması imzalamasını bugüne dek engelledi.
Savaş hâli 1956'da sona erdirilmişti.Moskova, Aralık 2021 gibi yakın bir tarihte, zincirin ortasındaki ıssız bir volkanik adaya Bastion kıyı savunma füze sistemleri konuşlandırarak adalardaki askerî varlığını güçlendirdi.Ada, Sovyet işgalinden önce bir Japon kara üssüne ev sahipliği yapıyordu. Sovyetler Birliği'nin çöküşünün ardından yaşanan finansman sıkıntıları nedeniyle, buradaki Sovyet üssü kapatıldı.Moskova, 2016'da güneydeki dört adadan ikisine Bal ve Bastion füze sistemleri konuşlandırmıştı.İzleyen yıllarda Moskova, son teknoloji hava savunma füze sistemleri göndererek, Etorofu Adası'nda bir hava üssü kurarak ve savaş uçakları konuşlandırarak adalardaki silahlanmasını daha da artırdı.Seyrek nüfuslu adalar, Ohotsk Denizi'nin girişinde yer aldıkları ve Rusya'nın Pasifik Filosu'na Japonya'nın kontrolündeki sulardan geçmeden açık Pasifik'e erişim sağladıkları için Kremlin açısından stratejik önem taşıyor.Putin'in ziyareti, bir Rusya Devlet Başkanı'nın 2010'daki Dimitri Medvedev gezisinden bu yana adalara yaptığı ilk ziyaret oldu.'Kesinlikle kabul edilemez'Başbakan Sanae Takaichi, gazetecilere "Kuzey Toprakları, hem tarihsel olarak hem de uluslararası hukuk bakımından Japonya'nın asli topraklarının ayrılmaz bir parçasıdır" dedi.Putin'in ziyareti "Japon halkının duygularını incitiyor ve kesinlikle kabul edilemez" diye ekledi.Japonya'nın Dışişleri Bakanı Toshimitsu Motegi, ülkesinin Putin'in adaların en büyüğü Etorofu'ya yaptığı ziyareti "şiddetle protesto ettiğini" söyledi.Motegi, açıklamasında "Kuzey Toprakları, Etorofu Adası da dahil olmak üzere, hem tarihsel açıdan hem de uluslararası hukuk açısından Japonya'nın asli topraklarıdır" dedi.Bakan, Rusya'nın Tokyo Büyükelçisi Nikolay Nozdrev'i bakanlığa çağırarak ziyarete ilişkin sert bir protesto ilettiğini ve büyükelçiden "mesajı vakit kaybetmeden Moskova'ya iletmesini" istediğini, görüşmenin ardından gazetecilere aktardı.Rusya'nın Japonya'daki büyükelçiliği, büyükelçinin adaların Rusya'nın parçası olduğu yönündeki Moskova tezini yinelediğini ve Putin'in buraya yaptığı gezinin "yabancı devletlerle tartışılacak bir konu olmadığını" söyledi.Kremlin, dört ana adadan birinde Putin'i gösteren bir video yayımlayarak ziyaretle övündü. Rusya devlet medyası, Putin'in bir balık işleme tesisini gezdiğini ve yerel havyarı denerken görüntülendiğini aktardı.Takaichi, ziyaretin iki ülke arasındaki zaten gergin olan Ukrayna kaynaklı ilişkileri daha da zedelediğini ve Moskova'nın bunun sonuçlarını anlaması gerektiğini söyledi.Japonya, Moskova'nın Şubat 2022'de Ukrayna'ya yönelik topyekûn işgalini başlatmasının ardından Rusya'ya yaptırım uyguladı.Ayrıca askerî amaçlı kullanılabilecek teknolojilere ihracat kısıtlamaları getirdi ve Ukrayna'ya mali destek sağladı.
Rusya, buna karşılık Japonya'yı "dost olmayan ülke" ilan etti.Tokyo, Putin'in ziyaretine karşı önlemlerinin bir parçası olarak bu yaptırımları daha da sıkılaştırmayı değerlendiriyor."Bu ziyaretin, Japon kamuoyunun Rusya'ya yönelik tutumunu daha da sertleştirdiğini ve orta ile uzun vadede ikili ilişkileri yeniden rayına oturtmayı zorlaştırdığını söylememiz gerekiyor" diye konuştu."Rus tarafının bunun ciddiyetini tam olarak kavramasını umuyoruz" dedi.
