Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği , Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle gıdalarda kullanılan aroma vericiler, aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri ve bunların üretiminde kullanılan kaynak materyallere ilişkin kullanım koşulları ile etiketleme kuralları yeniden düzenlendi. Yönetmelik; gıdalarda kullanılan veya kullanılması amaçlanan aroma vericileri, aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerini, bunları içeren gıdaları, aroma vericilerin kaynak materyallerini ve tütsü aroma vericilerinin üretim koşullarını kapsıyor.
Yalnızca tatlı, ekşi veya tuzlu tada sahip maddeler ile işlenmemiş gıdalar ise kapsam dışında bırakıldı. DOMUZ VE BÖCEK KAYNAKLI AROMA VERİCİLERE YASAK Düzenlemeye göre gıdalarda yalnızca mevcut bilimsel kanıtlara göre tüketici sağlığı açısından güvenilirlik riski oluşturmayan ve tüketiciyi yanıltmayan aroma vericiler ile aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri kullanılabilecek. Yönetmelikte, domuz ve böcek kaynaklı aroma vericilerin yanı sıra bu kaynaklardan elde edilen aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerinin ve üretimde kullanılan kaynak materyallerin gıdalarda kullanılması yasaklandı.
Yönetmeliğe uygun olmayan aroma vericiler ile bu maddeleri içeren gıdaların piyasaya arz edilmesine izin verilmeyecek. Ayrıca yönetmelik kapsamındaki ürünler herhangi bir alkollü içki adı veya alkollü içki kategori adı kullanılarak piyasaya sunulamayacak. BAZI ÜRÜNLER İÇİN BAKANLIK İZNİ GEREKECEK Aroma verici maddeler, belirli aroma verici preparatlar, ısıl işlem aroma vericileri, aroma öncülleri, diğer aroma vericiler ve belirli kaynak materyallerin gıdalarda kullanılabilmesi Tarım ve Orman Bakanlığı’nın değerlendirmesi ve iznine bağlı olacak.
Kullanımına izin verilen aroma vericiler ve kaynak materyaller yönetmeliğin EK-1 listesinde yer alacak. Yalnızca bu listede bulunan ürünler, belirlenen kullanım koşullarına uyulması şartıyla piyasaya arz edilebilecek ve gıda üretiminde kullanılabilecek. Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmelik kapsamında bulunan aroma verici veya kaynak materyallerin listeye alınabilmesi için de ilgili mevzuat uyarınca gerekli izinlerin alınmış olması gerekecek.
“DOĞAL” İFADESİNE YÜZDE 95 KOŞULU Yeni yönetmelikle aroma vericilerin etiketlerinde kullanılabilecek ifadelere de sınırlama getirildi. Buna göre bir aroma vericinin etiketinde “doğal” ifadesinin belirli bir gıda, gıda grubu veya bitkisel ya da hayvansal kaynakla birlikte kullanılabilmesi için aroma verici bileşenlerin tamamının veya ağırlıkça en az yüzde 95’inin etikette belirtilen kaynaktan elde edilmesi gerekecek. Aroma vericinin yalnızca doğal aroma verici maddelerden oluşması halinde ise etikette “doğal aroma verici madde/maddeler” ifadesine yer verilebilecek.
Son tüketiciye sunulmayacak aroma vericilerin etiketlerinde ise ürünün adı, kullanım amacı, saklama koşulları, parti numarası, bileşenleri, üretici veya ithalatçı bilgileri, net miktarı ve tavsiye edilen tüketim ya da son tüketim tarihi gibi bilgilerin bulunması zorunlu olacak. 10 AROMA VERİCİNİN KULLANIMI SONA ERECEK Yönetmeliğin geçiş hükümleri kapsamında bazı aroma vericiler için kullanımın sona erdirilmesine karar verildi. FL 04.029, FL 05.100, FL 05.175, FL 05.222, FL 15.029, FL 15.030, FL 15.060, FL 15.119, FL 15.130 ve FL 15.131 numaralı aroma vericiler, 31 Aralık 2026’dan itibaren piyasaya arz edilemeyecek ve gıda üretiminde kullanılamayacak.
Bu maddeleri içeren ürünlerin ithalatına da aynı tarihten itibaren izin verilmeyecek. Ancak 31 Aralık 2026’dan önce piyasaya arz edilmiş ve söz konusu aroma vericileri içeren gıdalar, raf ömürleri boyunca piyasada bulunabilecek. İKİ AROMA VERİCİYE KULLANIM SINIRI FL 05.062 ve FL 05.099 numaralı aroma vericilerin kullanımı da 31 Aralık 2026 itibarıyla sınırlandırılacak.
Bu maddeler yalnızca yönetmeliğin EK-1 Bölüm A, Tablo 1’inde belirtilen gıda kategorilerinde kullanılabilecek. Yönetmeliğin yayımlanmasından önce piyasaya arz edilen ve bu maddeleri içeren gıdalar ise raf ömürleri sona erene kadar satışta kalabilecek. İŞLETMELERE 31 ARALIK 2026’YA KADAR SÜRE Gıda işletmelerinin yeni düzenlemeye uyum sağlaması için 31 Aralık 2026’ya kadar süre tanındı.
Bu tarihten önce piyasaya arz edilen ürünler ve bu ürünleri içeren gıdalar, raf ömürleri boyunca piyasada bulunabilecek. İşletmeler, yeni düzenlemeye uyum sağlayana kadar 2011 yılında yayımlanan ve yeni yönetmelikle yürürlükten kaldırılan eski Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği hükümlerine tabi olmaya devam edecek. Yeni yönetmelik 14 Eylül 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi.
Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütecek.
