Roma'da Caelian Tepesi'ndeki Villa Celimontana'da yürütülen sıradan bir mühendislik projesi, kentin son yıllardaki en önemli arkeolojik keşiflerinden birine dönüştü.Antik bir Roma surunu güçlendirmek için yürütülen çalışmalar sırasında mimarlar, zengin mozaikler, freskler ve boyalı tavanlarla süslü büyük bir Roma dönemi yapısının kalıntılarına ulaştı.Arkeologlar şimdiye kadar sekiz oda tespit etti. Bunların beşi tamamen kazılırken, diğer odaların mevcut kazı alanının dışına uzandığı belirlendi.Kazı ekibinin başındaki arkeolog Simona Moretta, bölgenin Roma Forumu'na yakınlığı nedeniyle antik kalıntılarla karşılaşmayı beklediklerini ancak böylesine büyük ve iyi korunmuş bir yapının ortaya çıkmasının sürpriz olduğunu söyledi."Burası antik Roma'nın tam kalbinde, Roma Forumu'na birkaç adım uzaklıkta. Bu nedenle antik kalıntılarla karşılaşabileceğimizi öngörüyorduk ancak bu ölçekte bir keşif beklemiyorduk," diyen Moretta, şimdiye kadar beş odanın tamamen ortaya çıkarıldığını, en az üç odanın daha kazı alanının dışına uzandığını belirtti.Moretta, özellikle "V Odası" olarak adlandırılan bölümde üst üste inşa edilmiş iki farklı mozaik tabakasının bulunduğunu söyledi.
Üstteki mozaiğin MS 3. yüzyıla, alttakinin ise MS 2. yüzyıla tarihlendiğini ifade etti.Boyanmış tavanın yarısından fazlası korunmuşKazı ekipleri, mermer parçaları, seramikler, mozaikler ve boyalı sıva kalıntıları da dahil olmak üzere yüzlerce eseri temizleyip kayıt altına alıyor.En dikkat çekici bulgulardan biri ise büyük bölümleri günümüze ulaşan boyalı tavan oldu.Moretta, restorasyon uzmanlarının kırmızı ve mavi dairesel motiflerle, beyaz alçı süslemelerle bezenmiş tavanı yeniden bir araya getirmeye başladığını belirterek, "Tavanın yüzde 50'den fazlasını yeniden oluşturabileceğimizi düşünüyoruz," dedi.Keşif, başlangıçta yalnızca istinat duvarını güçlendirmeyi amaçlayan projeyi de önemli ölçüde değiştirdi.Çalışmaların mimari sorumlusu Alessandra Centroni, kazının beklenenden çok daha kapsamlı hale geldiğini belirterek, "Karşımızda ne olduğunu anlayabilmek için kazıyı aşama aşama derinleştirmek zorunda kaldık," ifadelerini kullandı.Seçkin bir aileye mi, itfaiye birliklerine mi aitti?Roma Arkeoloji Özel Müfettişi Daniela Porro'ya göre yapı ilk olarak MS 2. yüzyılda inşa edildi ve MS 3. yüzyılda çeşitli değişikliklere uğradı.Porro, odalardan birinde ortasında yunus figürü, çevresinde ise balık motifleri bulunan geometrik desenli dikkat çekici bir mozaik bulunduğunu söyledi.Araştırmacılar yapının hangi amaçla kullanıldığını henüz kesin olarak belirleyebilmiş değil. Zengin süslemeler nedeniyle yapının önemli bir Romalı aileye ait lüks bir konut (domus) olabileceği düşünülüyor. Bir diğer ihtimal ise binanın antik Roma'nın itfaiye teşkilatıyla bağlantılı kışla olarak kullanılmış olması.Porro, "Şimdilik her iki olasılık da masada.
Devam eden araştırmalar yapının işlevi hakkında bize daha net bilgiler verecek," dedi.Kazılar, Avrupa Birliği tarafından desteklenen İtalya Ulusal Toparlanma ve Dayanıklılık Planı (PNRR) kapsamında yürütülen restorasyon çalışmalarının bir parçası olarak devam ediyor. Arkeologlar, süren kazı ve koruma çalışmalarının antik Roma'nın tarihi hakkında yeni bilgiler sağlayacağını düşünüyor.
