sondakika.com
Son Dakika

Shein halka arzda değerini düşürüyor: başarısının merkezinde Avrupa var

Shein, Hong Kong Borsası'ndaki halka arzında değerlemesini 27 milyar dolar civarında hedefliyor; bu, 2022'deki 100 milyar dolarlık zirveden çok düşük. Avrupa kilit pazar, fakat yeni gümrük kuralları ve denetimler düşük maliyetli modelini tehdit ediyor.

Fotoğraf: Euronews

Çin'de kurulan çevrimiçi perakendeci, Hong Kong'daki halka arzını pazartesi günü başlattı ve işlemlerin 1 Eylül'de başlamasını bekliyor. Şirket, en fazla 1,77 milyar dolar (1,5 milyar euro) toplamayı hedefliyor.Shein, gelirleri teknoloji, marka ve uluslararası operasyonlarını güçlendirmek için kullanacağını açıkladı. Buna Avrupa gibi büyük pazarlarda daha fazla yerel satış ve pazarlama personeli istihdam etmek de dahil, ancak izahname Avrupa'daki büyüme için belirli bir bütçe ayırmıyor.Shein'in başvuru belgelerine göre şirket, hisse başına 47,60 ile 49,50 Hong Kong doları arasında bir fiyatla yaklaşık 280 milyon hisse satmayı planlıyor.

Fiyatın 28 Ağustos'a kadar netleşmesi, 31 Ağustos'ta resmen açıklanması ve ertesi günkü planlanan borsa açılışından önce kamuoyuna duyurulması bekleniyor.Bu halka arz, New York ve Londra'da koteye girme girişimlerinin ardından geliyor. Çin'de kurulan ancak merkezini Singapur'a taşıyan Shein, Temmuz ayında Çinli düzenleyicilerden Hong Kong'da listelemeye devam etmek için onay aldı.Bu süre içinde şirketin değeri ise sert biçimde geriledi.AJ Bell'de piyasalardan sorumlu direktör Dan Coatsworth, son açıklama öncesinde “Shein'in zirve değeri 2022 yılında küresel perakende pazarındaki benzersiz konumunun da etkisiyle yaklaşık 100 milyar dolar seviyesindeydi” dedi.Shein'in hızlı büyümesinde, özellikle TikTok olmak üzere sosyal medyada ucuz, trendlere dayalı giyim ürünlerini pazarlamadaki başarısı önemli rol oynadı. Bu strateji, Covid-19 pandemisi sırasında özellikle etkili oldu.Şirket, 2025 yılı için 2,06 milyar dolar net kâr açıkladı; ancak 2026'nın ilk üç ayında 99 milyon dolarlık çeyreklik zarara geçti.Bu tersine dönüş, ABD'nin düşük değerli paketler için gümrük muafiyetini kaldırmasının ardından geldi.

Shein, muhasebe kaynaklı bir gider kaleminin de zarara katkıda bulunduğunu belirtiyor.Avrupa Shein için neden önemli?Avrupa, Shein'in faaliyetlerinin merkezinde yer alıyor. Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık, 2025 yılında 14,8 milyar dolar (12,7 milyar euro) gelir üretti; bu rakam küresel gelirin yüzde 35,4'üne denk geliyor. Burası, Shein'in kamuya açıkladığı en büyük bölgesel pazarıydı.Shein'in, Ağustos 2025 ile Ocak 2026 arasında AB'de ayda ortalama yaklaşık 156 milyon kullanıcısı vardı; bu da şirketi kıtanın en büyük çevrimiçi pazar yerlerinden biri haline getiriyor.

Bu sayı, satın alma yapmayan ziyaretçileri de kapsıyor.Avrupa bu nedenle hem Shein'in büyümesi için hayati önem taşıyor hem de şirket açısından en büyük risklerden birini oluşturuyor. Şirket yeni maliyetleri ya kendi içinde eritmek ya da fiyatları artırmak zorunda; bu da müşterileri çekmesini sağlayan başlıca avantajını zayıflatabilir.Bölgenin büyüklüğü dikkate alındığında, satışlarda ya da kâr marjlarında nispeten küçük bir düşüş bile Shein'in küresel performansı üzerinde ciddi etki yaratabilir.Ayrıca yeni AB gümrük ücretleri ve düzenleyici soruşturmalar, şirketin düşük fiyatlı iş modelini ciddi biçimde tehdit ediyor.AB, düşük değerli gönderiler için 150 euro tutarındaki gümrük vergisi muafiyetini 1 Temmuz itibarıyla kaldırdı. Etkilenen her paketteki her bir ayrı ürün kategorisi için artık 3 euro tutarında geçici bir gümrük vergisi uygulanıyor; 2026'nın ilerleyen dönemlerinde ise AB genelinde ek bir işlem ücreti getirilmesi bekleniyor.Shein, Avrupa'da 18 depo işletiyor; ancak tedarik zinciri hâlâ büyük ölçüde Çin'e bağımlı.

2025'teki küresel gelirinin yüzde 90'ından fazlası, Çin'deki merkezi depolarında tutulan ürünlerden geldi.İzahnamede, Shein'in AB'deki değişikliklere bazı fiyatları artırarak, daha fazla stoğu yerelde tutarak, yerel lojistik kapasitesini genişleterek ve ticaret mevzuatına uyumu güçlendirerek karşılık vermeyi planladığı belirtiliyor.“Artan maliyetlerin bir kısmını telafi etmek için fiyatları yükseltirken, Avrupa'daki satış hacmimiz üzerinde kısa vadede olumsuz bir etki görülebilir; uzun vadeli etkileri ise değerlendirmek için henüz çok erken.”Bu durum, Shein'i zor bir denge arayışıyla karşı karşıya bırakıyor. Fiyatların yükseltilmesi kâr marjlarını koruyabilir, ancak markanın başlıca rekabet avantajlarından biri olan son derece düşük fiyatları zayıflatabilir.Shein, geçici pop-up mağazalara bel bağladıktan sonra 5 Kasım 2025'te Paris'teki BHV Marais büyük mağazasında ilk kalıcı fiziksel mağazasını açtı. Açılış, Fransa'nın şirket için taşıdığı önemi vurgularken, siyasetçilerden, sektörel birliklerden ve yerleşik moda markalarından tepki çekti.Shein, halka arzdan elde edeceği net gelirin yaklaşık yüzde 40'ını — yaklaşık 5,25 milyar Hong Kong doları (570 milyon euro) — önümüzdeki dört yıl içinde pazarlama faaliyetlerine ve küresel varlığını güçlendirmeye harcamayı planlıyor.Bu harcamalar dijital reklamcılığı, geniş çaplı marka kampanyalarını ve yerel satış ile pazarlama ekiplerinin büyütülmesini kapsayacak.

Avrupa kilit pazar olarak tanımlanıyor, ancak Shein bu bütçeden ne kadarının bölgeye ayrılacağını belirtmiyor.Avrupa'daki hukuki mücadelelerShein'in Avrupa'daki varlığı, giderek artan biçimde şirketi işçi hakları ihlalleriyle, aşırı çevresel tahribatla ve fikri mülkiyet ihlaliyle suçlayan eleştirilerin gölgesinde kalıyor.Shein, daha önce AFP'ye yaptığı açıklamada zorla çalıştırmaya karşı “sıfır tolerans” politikası benimsediğini, tedarikçilerine bağımsız denetimler yaptırdığını ve onların kendi çalışma standartlarına uymasını şart koştuğunu söyledi. Şirket ayrıca üretim modelinin “atığı dramatik biçimde azalttığını” savunuyor.Shein, fikri mülkiyet ihlaliyle de defalarca suçlandı; şirket Temmuz ayında konuyla ilgili 40'tan fazla dava ile karşı karşıya olduğunu açıkladı.Bu yıl Şubat ayında ise Avrupa Komisyonu'nun şirketin Dijital Hizmetler Yasası'na uyumunu incelemek üzere soruşturma başlatmasıyla yeni bir engel ortaya çıktı.Soruşturma, Shein'in yasadışı ürünlere karşı aldığı önlemleri, potansiyel olarak bağımlılık yaratabilecek platform tasarımını ve tavsiye sistemlerinin şeffaflığını mercek altına alıyor. Uyumsuzluk tespiti, şirketi yıllık küresel cirosunun yüzde 6'sına kadar para cezasının yanı sıra platformun işleyiş biçimini değiştirmesine yönelik talimatlarla karşı karşıya bırakabilir.Bunun yanı sıra Fransa, tekstil sektörünün çevresel etkisini azaltmayı hedefleyen bir yasayı kabul etti.Yasa, ultra hızlı moda şirketlerinin reklam faaliyetlerini kısıtlıyor ve 2026'da ürün başına 12 euroya kadar, 2030'dan itibaren ise 20 euroya kadar çevresel cezalar getiriyor.

Önlemlerin 1 Eylül'de yürürlüğe girmesi bekleniyor.Fransız makamları, çevre ve tüketici koruma ihlallerine ilişkin yaptırımlar da dahil olmak üzere 2025'ten bu yana Shein'e toplam 210 milyon euroyu aşan cezalar uyguladı.Shein'e yatırım yapmakHaziran ayındaki halka arzının olağanüstü büyük bir bölümünü bireysel yatırımcılara ayıran SpaceX'in aksine, Shein sıradan Avrupalı küçük yatırımcılar için bir halka arz gerçekleştirmiyor. İzahnamede, Hong Kong dışında hiçbir yerde kamuya açık bir teklifin yetkilendirilmediği, uluslararası dilimin ise ağırlıklı olarak kurumsal ve profesyonel yatırımcılara yönelik olduğu belirtiliyor.Yine de Avrupalı küçük yatırımcılar, aracı kurumları Hong Kong Borsası'na erişim sağlıyorsa işlem başlangıcının ardından Shein hisseleri satın alabilecek.Shein'in son dönemdeki finansal performansını değerlendiren Coatsworth, “Shein yıllık bazda milyarlarca dolar kazanmasına rağmen gidişat olumsuz” dedi. Şirketin net kârı 2024'te 3,4 milyar dolar (2,9 milyar euro) iken 2025'te 2 milyar dolara (1,7 milyar euro) geriledi; ardından 2026'nın ilk çeyreğinde 99 milyon dolar net zarar açıkladı.

Analist, “Son yıllarda net gelir artışı yavaşladı ve marjlar daraldı” diye ekledi.Coatsworth, “Durumu daha da kötüleştiren ise Çinli rakip Temu'nun Shein'e güçlü bir meydan okuyucu olarak ortaya çıkması ve pazar payının bir kısmını elinden alması. İran savaşı da talebi baskılayarak, maliyetleri yükselterek ve bazı pazarlara teslimatlarda gecikmelere yol açarak Shein'i olumsuz etkiledi” diye konuştu.Analiste göre Shein'in olası gelecekteki büyümesi, şirketin veriye dayalı üretim sistemi ve değişen tüketici tercihlerine hızlı tepki verebilme kapasitesiyle desteklenebilir.Coatsworth, “İyimser senaryoya göre Shein'in kayda değer bir ölçeği ve çevikliği var; bu da yeni tasarımları hızla piyasaya sürebileceği ve neyin işe yaradığı, neyin yaramadığı hakkında net bir fikir edinebileceği anlamına geliyor” dedi.Shein, popüler ürünleri en fazla beş gün içinde yeniden stoklayabildiğini ve Mart 2026 sonu itibarıyla 281 milyon aktif müşterisi bulunduğunu söylüyor.Üçüncü taraf satıcılar ve markaların doğrudan müşterilere satış yapmasına imkân tanıyan pazar yeri platformu da şirket için daha fazla ürün kategorisine ve coğrafi pazara açılan bir kapı olabilir.Bununla birlikte daha düşük değerleme, risk iştahı yüksek olanlar için bir fırsat sunabilir. Coatsworth, “Düşük fiyatlı bir değerleme, uzun risk listesini potansiyel getirilerden daha ağır basmayan, akıntıya karşı giden yatırımcılar için bir fırsat yaratabilir” dedi.

Kaynak

Haberin tamamı, güncellemeleri ve fotoğraf galerisi için Euronews sayfasına gidin.

tr.euronews.com · Haberi kaynağında oku

Dünya haberleri

Tümü