Yeni bir araştırmaya göre, Şili'de antik bir mumyadan elde edilen DNA, Avrupalıların sömürge faaliyetlerinin bu hastalığı Amerika kıtasına taşıdığına dair bugüne kadarki en net genetik kanıtı sunuyor.Çiçek hastalığı, büyük ölçüde aşılamalar sayesinde 1980 yılında kökü kazınmadan önce insanlık tarihinin en ölümcül hastalıklarından biriydi. Yüzyıllar boyunca virüs, enfekte ettiği insanların yaklaşık üçte birini öldürmüş ve hayatta kalanların çoğunda derin, zaman zaman da kalıcı izler bırakmıştı.Amerika kıtasında tarihsel olarak belgelenmiş ilk çiçek hastalığı salgını, Karayipler'deki İspanyol fethi sırasında 1518 yılında meydana geldi. Hastalık daha sonra Kuzey, Orta ve Güney Amerika'da hızla yayılarak, özellikle daha önce hiç bağışıklığı olmayan yerli halklar arasında milyonlarca insanın ölümüne yol açtı.Hakemli bilimsel dergi Science'ta yayımlanan yeni çalışmada, Trinity College Dublin'den araştırmacılar, Şili'nin kuzeyindeki Camarones arkeolojik alanından daha önce toplanmış 13 kemik örneğini inceledi.Yazarlar, bu analizin Amerika'da bulunan çiçek hastalığı ile dünyanın başka yerlerinde dolaşımda olan suşlar (türler) arasındaki bugüne kadarki en güçlü genetik bağı sunduğunu ve Avrupalıların sömürge faaliyetlerinin ardından virüsün ücra topluluklara nasıl ulaştığına dair yeni bilgiler sağladığını belirtti.Araştırmacılar; ölüm nedenlerinin büyük olasılıkla çiçek hastalığı olduğu değerlendirilen 18 ila 35 yaşlarındaki yetişkin bir erkek ile kadının bacak kemiği parçalarından alınan antik DNA'da iki çiçek hastalığı enfeksiyonunun izlerine rastladı.Bilim insanları, kalıntıların tarihlendirilmesi ve viral DNA'nın analiz edilmesi sonucunda, bu iki bireyin muhtemelen 1492 ile 1631 yılları arasında öldüğü sonucuna vardı.
Ayrıca çiçek hastalığı virüsünün bu versiyonunu bilinen diğer suşlarla karşılaştırdılar ve genetik olarak Orta Çağ Avrupa suşları ile daha sonraki varyantlar arasında yer aldığını tespit ettiler.Bu durum, Amerika kıtasındaki insanları enfekte eden çiçek hastalığı suşlarının Avrupa'da dolaşan suşlardan türediğini gösteren önemli bir moleküler kanıt.Çalışmada yer almayan Indiana Üniversitesi'nden biyolog Patricia Foster, "Çiçek hastalığının bu yarımküreye sömürgecilikle geldiğini zaten kimse sorgulamazdı ama bu çalışma bunu kanıtlamış oluyor," dedi.Çalışmanın yazarları, çiçek hastalığını Avrupa'dan Amerika'ya tam olarak hangi nüfusun getirdiğinin belirsizliğini koruduğunu söyledi. Yerleşimciler, Kristof Kolomb'un 1492'de Karayipler'deki keşifleri ve Amerigo Vespucci'nin yaklaşık on yıl sonra Güney Amerika kıyıları boyunca yaptığı keşiflerin ardından Amerika'ya farklı dalgalar halinde geldiler.Hastalık ayrıca Transatlantik köle ticareti döneminde Afrika üzerinden de yayılmış olabilir.Enfeksiyonlar daha önce hiçbir çiçek hastalığı kaydı bulunmayan bir bölgede tespit edildi; bu durum virüsün Güney Amerika'nın bu denli ücra bir köşesine nasıl ulaştığına dair yeni soruları beraberinde getirdi. Virüs, Avrupalıların gelişinden önce var olan yerli ticaret ağları boyunca yayılmış olabilir.Virüsün farklı suşlarının incelenmesi, bilim insanlarının virüsün insanlara uyum sağlamasına yardımcı olmuş olabilecek bazı genlerin kaybı veya işlevsizleşmesi de dahil olmak üzere zaman içinde nasıl bir evrim geçirdiğini izlemelerine de olanak tanıdı.Şili Üniversitesi'nden biyolojik antropolog ve çalışmanın ortak yazarı Constanza de la Fuente Castro, elde edilen bulguların bu hastalığın tüm Amerika kıtasında ne kadar yıkıcı olduğunu, bütün bir nüfusu yok ederek onları Avrupa fethine karşı savunmasız bıraktığını gösterdiğini söyledi.De la Fuente Castro, "Bu durum sadece kültürel ya da demografik bir mesele değildi.
Bugün hâlâ ortaya çıkarıp okuyabildiğimiz biyolojik kanıtlara harfiyen kazınmış durumda," ifadelerini kullandı.
