Singapur’un bağımsızlığından bu yana yürüttüğü arazi genişletme ve altyapı projeleri, küresel kum ticaretinde dengeleri değiştirdi. Çöl kumunun rüzgarla yuvarlanan pürüzsüz tanecik yapısı gereği betonda ve dolguda kullanılamaması nedeniyle deniz ve nehir kumuna yönelen şehir devleti, 1960’lardan itibaren dünyanın en büyük kum ithalatçısı konumuna geldi.
Bu süreçte toprak yüzölçümünü yaklaşık yüzde 20 oranında artıran Singapur’un yüksek hacimli talebi, Güneydoğu Asya’daki tedarikçi ülkelerde ciddi çevresel tahribata yol açtı.
HARİTADAN SİLİNEN ADALAR VE ÇÖKEN KIYILAR
Ottawa Üniversitesi araştırmacısı Melissa Marschke’nin aktardığı verilere göre, kontrolsüz kum çıkarımı nehir ağızlarında erozyona, kıyı şeritlerinin çökmesine ve ekosistem için kritik tortuların kaybına neden oldu. Endonezya’ya bağlı Riau Takımadaları’nda sürdürülen yoğun tarama faaliyetleri sonucunda bazı adalar küçülürken Nipah Adası gibi yapılar gelgit durumuna bağlı olarak sular altında kalma riskiyle karşı karşıya kaldı.
Kıyıların gerilemesi ayrıca yeraltı su kaynaklarının tuzlanmasına ve doğal koruma sağlayan mangrov ormanlarının zarar görmesine yol açtı. Yaşanan bu ekolojik tahribatın ardından Endonezya, Malezya ve Kamboçya kademeli olarak Singapur’a kum ihracatını yasaklayan kararlar aldı.
ALTERNATİF YÖNTEMLER VE GEÇİRGEN YASAKLAR
İhracat yasakları sonrasında inşaat projelerinin aksamaması için ulusal rezervlerini kullanıma açan Singapur yönetimi, tedarik riskini azaltmak adına alternatif inşaat teknolojilerine yöneldi. Tamamen kum dolgusu yapmak yerine alanın etrafına set çekilerek suyun pompalanması ilkesine dayanan Hollanda menşeili polder yöntemi Pulau Tekong Adası’nda uygulanmaya başlandı.
Resmi yasaklara rağmen bölgedeki yasa dışı kum ticareti ağlarının faaliyetlerini sürdürdüğü bildirilirken, Endonezya’nın Joko Widodo başkanlığı döneminde deniz kumu ihracatına ilişkin kısıtlamaları yeni kurallar çerçevesinde esnetme kararı alması çevre örgütlerinin tepkisini çekmeye devam ediyor.
