Avrupa genelinde hükümetlerin krizin en yoğun döneminde televizyonda yaptığı COVID bilgilendirme toplantılarını başka kim hatırlıyor? Birleşik Krallık’ta Başbakan ve önde gelen bilim insanları kürsülerin arkasına geçip, ülkede kaç kişinin hayatını kaybettiğini, COVID’in ne kadar hızlı yayıldığını ve kendimizi korumak için nasıl davranmamız gerektiğini ciddiyetle anlatıyordu. Arkadaşlarım ve ailem arasında hayatlarımız, o brifinglerde bize söylenenlere göre şekilleniyordu.
Grup sohbetlerimiz, uzmanların ne dediği ve bunun sosyalleşme ya da evde kalma stratejilerimizi değiştirip değiştirmeyeceği üzerine tartışmalarla dolup taşıyordu.İşte bu yayınlardan birinde, bilim iletişimcisi Simon Oldridge’in aklına bir fikir geldi: Ulusal kanallarda iklim krizi hakkında da bilgilendirme yayınları yapılsa ne olurdu? Uzmanlar, iklim değişikliğinin nasıl ilerlediğine, gıda tedarikinden sağlığa kadar her şeyi nasıl etkilediğine ve toplumun buna nasıl karşılık vermesi gerektiğine dair “gerçekleri yeniden masaya” koyacaktı. Böylece National Emergency Briefing (NEB) (kaynak İngilizce) doğdu. ‘Nihayet bir sır paylaşılmıştı’Kardeşini de yanına aldıktan sonra Oldridge kardeşler, kampanyayı kendi brifingleriyle başlatmaya karar verdi: En önde gelen Birleşik Krallık bilim insanlarını siyasetçiler ve sanayi ile iş dünyasının etkili temsilcilerinin karşısına çıkarmayı planladılar.
Uzmanlar, iklim değişikliğine ve bunun bizi ayakta tutan sistemler – hava olayları, gıda tedariki, sağlık ve ulusal güvenlik – üzerindeki mevcut ve gelecekteki etkilerine ilişkin gerçekleri ortaya koyacaktı. Ardından dinleyiciler onlara soru sorma imkânı bulacaktı.COVID bilgilendirmeleri ülkenin dikkat kesilmesini ve büyük ölçüde talimatlara uymasını sağladı. Peki, iklim değişikliğinin etkilerine dair bir brifing ulusal ölçekte benzer ölçüde acil eyleme yol açabilir miydi?
“Hepimizin televizyon karşısına oturup bir uzmanı dinlediği o an, oldukça önemliydi değil mi? Çünkü o zaman şunu fark ediyorsunuz: Ülkemizdeki insanların çoğu hukukun üstünlüğüne saygı duyuyor, topluluklarına değer veriyor ve başkalarının iyiliği için harekete geçmek istiyor” diye anlatıyor iklim bilimi iletişimcisi Nick Oldridge, görüntülü görüşmemiz sırasında.COVID brifinglerinin tonunu yakalayabilmek için, brifingin “görüntü olarak, hissiyat olarak ve ses olarak sanki biz hükümetmişiz gibi olması gerektiğine” karar verdiklerini söylüyor Nick. Bu fikir, acımasızlığıyla meşhur reklam sektöründen gelen eski kreatif direktör olan çalışma arkadaşlarından çıkmış.
“Hayatımızda hiç giymediğimiz kadar şık takımlar giyip ortaya çıktık ve her şeyi, alışıldık iş düzenini sürdüren, kendilerini ‘dokunulmazız, bize hiçbir şey olmaz’ diye düşünen iş dünyası insanlarına hitap edecek şekilde tasarladık.” Hedefledikleri insanların rolünü üstlenmek işe yaramış. “Etkinlik sadece davetlilere açıktı ve iş çığırından çıktı. ‘Merhaba, ben hükümetin baş bilim insanıyım, gelebilir miyim?’ gibi e-postalar aldık. Sanki çok ünlü bir gece kulübünün sahibi gibiydik.”Sonunda Westminster Central Hall’da, Parlamento Binası’nın tam karşısındaki tarihi salonda, yaklaşık 1.300 kişi yerini aldı; burası Birleşik Krallık’ın güç merkezi.
Uzmanların her birine, kürsüden kalabalığa hitap ederek slaytlar eşliğinde tek tek gerçekleri anlatmaları için 10 dakikalık süre verildi. Nick, salondaki herkesin “medya filtresi olmadan” doğrudan bu uzmanlardan duyması gerektiğinin hayati önem taşıdığını söylüyor. Katılımcıların profili ne kadar yüksek, yaşamları ne kadar yoğun olursa olsun, uzmanlar sunumlarını yaparken salonda derin bir sessizlik hâkimdi.
“O salonda bir şey oldu. Sertleşmiş STK [sivil toplum kuruluşu] çalışanları bile dışarı çıkıp ‘derinden etkilendim’ dedi. Pek çok kişi gözyaşlarını tutamadı.
Sanki nihayet paylaşılan bir sır varmış gibi, acının aynı anda ilham verici ve yükseltici bir duyguya dönüştüğü derin bir his vardı. Sanki herkesin bir arada tanıklık ettiği bir şey izleniyormuş gibiydi. O salonda çok büyük, elle tutulur bir rahatlama hissi vardı.”People’s Emergency Briefing nedir?Bilim insanlarının sunumları kaydedildi ve toplumun farklı kesimlerinden insanlara, ayrıca Jennifer Saunders gibi birkaç ünlüye gösterildi.
Tepkileri de kayda alındı; bu da filmi daha ilgi çekici kılmak için eski reklamcıların geliştirdiği bir başka fikirdi. Sonunda People’s Emergency Briefing adlı 50 dakikalık bir film ortaya çıktı. NEB ekibi şimdi, toplumun her kesiminden 16 yaş üstü herkesin bu filmi izlemesini istiyor.
Filmi izledim ama ayrıntı vermeyeceğim. Şunu söyleyebilirim: Bilim insanları gerçekleri anlaşılması son derece kolay biçimde aktarıyor. Net ve sade bir dille konuşuyorlar ve durumu olduğundan iyi göstermeye çalışmıyorlar.
En çok hoşuma giden, sunumlarını güçlendirici bir notla bitirmeleri; şu andan itibaren neler yapılabileceğini anlatarak, eğer böyle devam edersek sürükleneceğimiz felaketle dolu geleceği nasıl önleyebileceğimizi açıklıyorlar. Sunumların ardından, uzmanlarla paylaştıkları tüm bu gerçekler karşısında nasıl hissettikleri üzerine röportajlar yapıldı. Bilim insanlarından birinin gözleri dolarken, ergenlik çağındaki oğluna, iklim değişikliğinin en kötü sonuçlarının önüne geçmek için elinden gelen her şeyi yaptığını söyleyebilmek istediğini anlattığı bölüm özellikle dokunaklıydı.
People’s Emergency Briefing gösterimlerinde neler oluyor?Filmin içindeki bilgilerin iklim uzmanları veya aktivistlerden oluşan “balonun” dışına taşmasını sağlamak amacıyla, film Birleşik Krallık’ta herkesin yerel topluluğundaki bir mekanda ücretsiz olarak göstermesine açık.Mike şöyle diyor: “Çarpan etkisini mutlaka devreye sokmamız gerekiyor. Bu yüzden bir gösterimdeki bir numaralı talebimiz, salondaki izleyicilerden bir, iki ya da üç grup insanı bir sonraki gösterimi düzenlemek için kazanmaya çalışmak. Bu, onların iş yerlerinde olabileceği gibi, topluluğun başka bir kesiminde de olabilir.”Ekip, herkesin bir gösterim organize etmesini mümkün olduğunca kolay hissetmesini istiyor.
Bu nedenle gösterimi düzenleyenlere, sürecin her adımını anlatan kapsamlı bir araç seti sunuluyor; davetiyelerden yerel basını nasıl çağıracaklarına, filmi gösterirken dikkat edilmesi gereken teknik ayrıntılara kadar. Gösterim düzenleyenlere, film sonrası tartışmayı nasıl yürüteceklerine dair rehberlik de veriliyor. Bu, deneyimin kritik bir parçası; filmin çevrim içi izlenememesinin de nedeni bu.
İzleyicilere, az önce duyduklarını bir grup içinde birlikte sindirme fırsatı tanıyor. Brifingte sunum yapan saygın iklim araştırmacısı Mike Berners-Lee ile Climate Psychology Alliance’tan Linda Aspey, tartışmanın izleyicilerin “harekete geçme gücü bulabilmesi” için nasıl kolaylaştırılması gerektiği konusunda danışmanlık yaptı.Gösterimlere bölgenin milletvekilini (MP) davet etmek önemli. Bu, yalnızca iklim ve doğa krizinin geniş kapsamlı ve hızla gelişen etkileri hakkında daha fazla bilgi sahibi olmaları için değil.
NEB ekibi aynı zamanda filmin ulusal televizyonda yayınlanmasını hedefliyor. Yeterince çok sayıda milletvekili bu fikri destekleyen bir parlamento çağrısını (kaynak İngilizce) imzalarsa, bu mümkün olabilir. Şu ana kadar Birleşik Krallık’taki 650 milletvekilinden 141’i imza vermiş durumda.Şimdiye kadar 1.845 gösterim yapıldı, 1.089 gösterim ise hâlâ planlama aşamasında.
Hazırlanan bir interaktif gösterge paneli (kaynak İngilizce), nerelerde gösterim yapılmasının planlandığını gösteriyor.Gösterimlerden sonra katılımcıların doldurduğu akademik anketin ilk sonuçları olumlu: İzleyenlerin yüzde 58’i filmi izledikten sonra kendini daha umutlu hissettiğini söylüyor (yüzde 15 ise daha az umutlu), yüzde 88’i daha fazla bilgi sahibi olduğunu, yüzde 87’si de harekete geçme motivasyonunun arttığını belirtiyor. Film yalnızca köylerdeki küçük salonlarda gösterilmiyor. BBC’nin de aralarında bulunduğu çok farklı sektörlerden işyerleri, çalışanlarına film gösterimleri düzenliyor.
Uluslararası topluluk örgütü Women’s Institute gösterimler planlıyor. Bir grup öğretmen filmi kullanarak kapsamlı ders materyalleri hazırladı ve kısaltılmış versiyonu Birleşik Krallık’taki her öğretmenler odasına götürmeyi planlıyor. Britanya hükümeti içinden bile ilgi geldiği belirtiliyor.
Avrupa’daki diğer ülkeler, kendi bilim insanlarıyla, kendi ülkelerine özgü verilerle benzer acil durum brifinglerini nasıl düzenleyebileceklerini şimdiden araştırıyor. Almanya’da bunun adı Nationaler Risiko Gipfel (kaynak İngilizce) (Ulusal Risk Zirvesi); organizatörler, sunum yapacak isimlerden biri olarak dünya çapında tanınan iklim bilimci Johan Rockström’ü de programa dahil etmeyi başardı. People’s Emergency Briefing’in amacı ne?Nick ve ekibin, insanların filmi izledikten sonra ne yapmasını istediği sorusuna gelince, bunun kendilerinin karar vereceği bir şey olmadığını söylüyor.
“Tek bir doğru yok, insanların süreçlerinde hangi noktada olduklarına bağlı. Çözümlerin ne olduğunu buyurgan bir dille söylemek bize düşmez; zaten WWF, National Trust ve Kilise gibi son derece çeşitli kurumların desteğini almamızın nedenlerinden biri de bu: Biz politika listeleri hazırlamıyoruz. Çünkü politikalar STK’lar arasında anında görüş ayrılıklarına ve tartışmalara yol açar, biz o tartışmayı açmak istemiyoruz.”Bunun yerine, siyasi saiklerle yayılan dezenformasyon çağında yapmak istedikleri şey, “oyunu dengelemek, gerçekleri yeniden masaya koymak, yalnızca bilimi değil, Birleşik Krallık’a özgü riskleri, zaman çizelgelerini ve toplumun tamamına yayılacak tam etkileri çok somut biçimde konuşmak”.
İnsanları harekete geçmeye güçlendirmek kampanyanın temel unsurlarından biri. Gösterimlerde izleyicilere, katılabilecekleri ya da bağışta bulunabilecekleri kampanya örgütlerinin yer aldığı broşürler dağıtılıyor; bunlar arasında Climate Majority Project (kaynak İngilizce), WWF (kaynak İngilizce) ve Friends of the Earth (kaynak İngilizce) bulunuyor.“İnsanlara değişimin hepimizden geldiği gerçeğini hatırlatmaya çalışıyoruz; ve biz toplumun bütününü kapsayan bir yaklaşım benimsediğimiz için, kendi toplulukları içinde bu sürecin herhangi bir unsuruna dahil olabileceklerini gösteriyoruz.”
