Enflasyonla mücadelede üç yıl geride kalırken hedeflerin bir türlü tutmaması, iş dünyasını yüksek faiz ve maliyet kıskacına sürükledi. Ticari kredide faiz oranları yüzde 50’yi aşarken bu maliyetleri göze alanlar bile finansmana erişemiyor.
Bilançosu zayıfladığı, limitleri tükendiği için bankalardan eli boş dönen, borçlanma kanalları daralan şirketler ise yıllık faiz oranlarının yüzde 60’ı aştığı faktoring seçeneğinin yolunu tutuyor.
Piyasada ‘tefeci faizi’ yorumlarına da neden olan faktoring seçeneğine yönelen firma sayısının artığını belirtilirken, yüksek faizle katlanan riski yönetemediği için toparlanamayan şirket sayısı da artıyor. İş insanları borçlanma maliyetinin yüksek kalmaya devam etmesi halinde konkordato ve iflaslarda artış bekleniyor.
İstanbul Tüccarlar Kulübü Derneği Başkanı İlker Önel, “Halkın satın alma gücü düştü. Maliyetler arttı. Esnaf ve KOBİ sıkıntıda, çoğu işletme zararına çalışıyor” dedi. “Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler, konkordatonun maliyetini karşılayamıyor. Odada tablo daha da vahim” ifadelerini kullanan Önel, “Kapanma ve devirler her geçen gün artıyor. Eskiden İstanbul’daki çoğu OSB’de boş dükkan bulamazdık. Şimdi kiralık, devreden dükkan sayısı çok arttı. Kredi faiz oranlarından düşüş olmazsa bu tablo daha da ağırlaşır” diye konuştu.
“Ticari kredilerde faiz oranları kamu bankalarında yüzde 51 artı 1. Özel bankalarda ise yüzde 54’ü buluyor. Faktoringde ise bu oran yüzde 60’ı aşıyor. Bu maliyetle makine almak, üretimi büyütmek, borcu çevirmek çok zor” diyen Önel, “Faktoring şirketlerinin kâr oranları yükseldi. Demek ki talep çok arttı. İş insanı bankadan kredi alamıyorsa ona gidiyor” dedi.
İnşaat Müteahhitleri Konfederasyonu Başkanı Tahir Tellioğlu, finansmana erişim sorunun inşaat sektörünü de zorladığını aktardı ve “Finansmana erişimin maliyeti bu kadar yüksek seyretmeye devam ederse inşaatta konkordatoda zirveleri görebiliriz. Bundan endişe ediyoruz” dedi. Borçlanma konusunda seçeneği kalmayan şirketin faktoringe yöneldiğini aktaran Tellioğlu, “O seçeneği kullananların, bu faiz oranları ile toparlanması çok zor. İnşaat sektöründeki küçük işletmelerde bu seçeneği kullananlar arttı. Finansman için bankadan eli boş dönenlerin ne yazık ki batmadan önce gidecekleri son adres oluyor” dedi.
Faktoring 18 milyarla en yüksek kâra imza attı
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), finansal kiralama, faktoring ve tüketici finansman şirketlerinin haziran dönemine ilişkin konsolide olmayan ana göstergelerini açıkladı. Üç sektörün toplam dönem net kârı 44 milyar 337 milyon lira oldu. En yüksek net kâr 18 milyar 76 milyon lira ile faktoring şirketlerinde kaydedildi. Finansal kiralama şirketlerinin dönem net kârı 15 milyar 867 milyon lira, tüketici finansman şirketlerinin net kârı ise 10 milyar 394 milyon lira oldu.
