Apple'ın kurucusu Steve Jobs'ın, 1985'te Apple'dan ayrıldıktan sonra kurduğu NeXT şirketinin 1980'li yıllarda CIA ile gizli bir iş birliği yaptığı ortaya çıktı. Wall Street Journal'ın haberine göre, NeXT bilgisayarları uydu görüntülerinin analizinden askeri birliklere istihbarat aktarımına kadar çeşitli kritik görevlerde kullanıldı.
İş birliğinin, NeXT'in ekonomik açıdan zorlandığı dönemde şirkete önemli bir müşteri ve gelir kaynağı sağladığı, yıllar sonra ise NeXT teknolojilerinin Apple'ın işletim sistemlerinin temelini oluşturduğu belirtildi.
CIA'in uydu keşif sistemleri geliştirmeyi amaçlayan gizli “Program B” programında görev yapan Joe Romello ve Jeffrey Harris, 1985'te NeXT'i kuran Jobs'ın geliştirdiği teknolojilerin istihbarat dünyasında kullanılabileceğini düşündü.
İki CIA yetkilisi Jobs ile görüşmek istedi. Ancak Jobs, kendisine gizli bilgilerin aktarılmasını istemediğini belirterek CIA'in gerçek amacına ilişkin ayrıntıları öğrenmekten kaçındı.
Bunun üzerine istihbarat tarafı, NeXT bilgisayarlarını kimliği açıklanmayan bir müşteri için satın almak istediğini bildirdi. CIA'in yıllık 20 bin bilgisayar talep ettiği ve cihazlarda daha hızlı bir Motorola işlemcisi ile özel bir Intel grafik kartı kullanılmasını istediği aktarıldı.
Jobs'a bilgisayarların gerçek kullanım amacı açıklanmadı. Buna rağmen daha sonra gizli tesislere girebilmesini sağlayacak üst düzey güvenlik izni verildi.
NeXT, kamuoyuna federal hükümetle ESL üzerinden bir sözleşme yaptığını açıkladı. CIA'in anlaşmadaki rolü ise gizli tutuldu ve resmi alıcı olarak Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA) gösterildi.
NeXT çalışanlarının aktardığına göre, Washington'dan gelen ve kimliklerini açıklamayan kişiler şirkete düzenli olarak gidip geliyordu. CIA ayrıca şirketin üretim kapasitesini artırabilmesi için daha önce teşkilatla çalışmış Sun Microsystems'tan bir ekip görevlendirdi.
NeXT'in üretimi kısa sürede büyüdü. Aylık üretim önce 100 bilgisayardan 1.500'e, ardından 5 bine çıktı. Cihazlar kimliği belirsiz kamyonlarla depodan alınıyor, özel işlemci ve grafik birimleri takıldıktan sonra askeri tesislerden gizli görevlere gönderiliyordu.
NeXT bilgisayarları, Ulusal Keşif Ofisi (NRO) analistleri tarafından uydu görüntülerini incelemek için kullanıldı.
Yüksek çözünürlüklü ekranlar ve özel işlemciler sayesinde analistler, askeri birliklerin hareketlerini veya yeni füze tesislerinin inşasını değerlendirebiliyordu.
Sistemler yalnızca analiz için değil, hazırlanan istihbarat brifinglerinin paylaşılması için de kullanıldı. Uydu görüntüleri ve diğer veriler, dünyanın farklı bölgelerindeki askeri personele hızlı şekilde aktarılabiliyordu.
Bu teknoloji, saha komutanlarının yalnızca merkezi istihbarat birimlerinin yorumlarına bağlı kalmadan ham verilere erişebilmesine de imkan sağladı.
NEXT, YILLAR SONRA APPLE'IN TEMELİNİ OLUŞTURDU
NeXT'in CIA ile iş birliği uzun sürmedi. Ancak şirketin Jobs'ın kariyerinde önemli bir dönüm noktası olduğu ortaya çıktı.
1996'da Apple, NeXT'i satın aldı ve Steve Jobs şirkete geri döndü. NeXT'in geliştirdiği NEXTSTEP işletim sistemi, daha sonra Mac bilgisayarlardan iPhone'lara kadar Apple ürünlerinin işletim sistemi altyapısının temelini oluşturdu.
Jobs'ın CIA ile bağlantısının zaman içinde sona erdiği, 1990'ların ortalarında CIA yetkililerinden Jeffrey Harris'e müzik sektörünü değiştireceğini söylediği, birkaç yıl sonra ise bunu iPod ve iTunes ile gerçekleştirdiği aktarıldı.
