Suudi Arabistan'ın ana boru hattının devre dışı kalması, ülkenin petrol ihracat stoklarını tükenmenin eşiğine getirerek küresel arzın yüzde 4'ünü tehlikeye attı.
Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz'e uzanan ana petrol boru hattının birkaç gün içinde yeniden faaliyete geçmemesi durumunda, ülkenin ihracat yapacak petrol stokları tükenecek ve küresel arzda yüzde 4'e varan kayıp yaşanacak.
Suudi petrol alıcıları ve sektördeki tüccarlar, sevkiyattaki ek bir düşüşün halihazırda dünya genelinde yakıt fiyatlarını rekor seviyelere çıkaran, enflasyonu tırmandıran ve ABD tahvil getirilerini 2008 finansal krizinden bu yana en yüksek düzeye ulaştıran küresel arz krizini daha da derinleştireceğini ifade ediyor.
Cuma günü düzenlenen insansız hava aracı saldırılarının ardından Suudi Arabistan dev doğu-batı petrol boru hattını kapatmak zorunda kaldı.
Riyad yönetimi, hasarın boyutu ya da hattın ne kadar süre devre dışı kalacağı konusunda detaylı bir bilgi paylaşmadı.
Reuters ajansına bilgi veren kaynaklar farklı süreler öngörürken, bir kaynak hasarın onarımının beş ila altı haftayı bulabileceğini, bir diğer kaynak ise çalışmalar devam ederken hattın daha kısa sürede kısmen devreye alınabileceğini dile getirdi.
Arap Yarımadası'ndaki çölü boydan boya kat eden hat, son altı aydır bölgedeki savaş sebebiyle Hürmüz Boğazı'nın kapanmasından ve bu durumun komşu ülkelerin sevkiyatını felce uğratmasından Suudi Arabistan'ı koruyordu.
Dünyanın en büyük petrol ihracatçısı, bu hat vasıtasıyla küresel arzın yaklaşık yüzde 4'üne denk gelen günlük 4 milyon varil petrolü Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı'na yönlendiriyordu.
Boru hattının devre dışı kalması nedeniyle Yanbu'daki mevcut rezervler, Suudi ihracat süreçlerine hakim üç sektör kaynağına göre ihracatı sadece 5 ila 7 gün daha sürdürebilecek düzeyde.
Kaynaklar, Suudi Arabistan'ın müşterilerine tedarik sağlamak amacıyla Mısır'ın Kızıldeniz'deki Ayn Suhna ve Akdeniz'deki Sidi Kerir limanlarında da birkaç günlük stoğa sahip olduğunu belirtti.
Sektör tahminleri Yanbu Limanı'nın depolama kapasitesini yaklaşık 35 milyon varil, Ayn Suhna'yı 18 milyon varil, Sidi Kerir'i ise 20 milyon varil olarak gösteriyor.
Kaynaklar da depoların tamamen dolu olmadığını ve doğu-batı boru hattı yeniden işletilmezse stokların tamamen eriyeceğini vurguluyor.
Batılı ülkelerin enerji politikalarını koordine eden Uluslararası Enerji Ajansı, cuma günü yaptığı açıklamada Suudi petrol arzının, Hürmüz ve Kızıldeniz geçişlerindeki daralma yüzünden ağustos ayında son 30 yılı aşkın sürenin en düşük seviyesine gerilediğini duyurdu.
Ajans, dünyadaki petrol arzının bu yıl günlük 5,7 milyon varil (yaklaşık yüzde 6) gerileyeceğini hesaplıyor.
Boru hattına yönelik saldırının yanı sıra, Suudi petrol sevkiyatını tehdit eden Yemen'deki Husiler de cuma günü Kızıldeniz'in girişinde yer alan bir adayı kontrol altına aldı.
Savaş öncesinde Ortadoğu günde yaklaşık 22 milyon varil petrol sağlıyordu.
Sektör kaynakları, Hürmüz Boğazı'ndan geçen akışın günümüzde 6 ila 9 milyon varil aralığına indiğine işaret ediyor.
Suudi Arabistan ise geçen hafta OPEC'e yaptığı bildirimde, savaşın başlangıcı öncesinde Şubat ayında günlük 10,9 milyon varil olan petrol üretiminin ağustos ayında 6,2 milyon varile gerilediğini kaydetti.
