Yöntemin temelinde narenciye ağaçlarının keskin kokusu ve dikenli yapısı bulunuyor. Çiftçiler, bu özelliklerin yabani filleri uzak tuttuğunu fark edince ağaçları tarım alanlarının çevresine sıra sıra dikmeye başladı. Üstelik yetişen meyvelerin satılması, tarlaları koruyan bu yöntemi ek bir gelir kaynağına da dönüştürdü.
Batang Nilo Kadın Orman Çiftçileri Grubu'nun üyeleri, fillerin narenciye ağaçlarından uzak durduğunu fark ederek bu özelliği tarlaları korumak için kullanmaya başladı. Çiftçi Ernita ve eşi, 1,5 hektarlık yağ palmiyesi tarlasının çevresine yaklaşık 600 narenciye ağacı dikti. Ağaçlar yaklaşık 1,5 metre aralıklarla yerleştirilerek canlı bir çit oluşturuldu.
Tarlaların çevresine portakal, limon ve misket limonu gibi beş farklı narenciye türü dikiliyor. Çiftçilere göre bu ağaçların keskin kokusu ve dikenleri, fillerin tarım alanlarına girmesini engelliyor. Meyvelerin tüketilebilmesi veya satılabilmesi ise çiftçilere ek gelir sağlıyor.
Ernita, narenciye bariyeri kurulmadan önce fillerin tarlaya sık sık girerek yağ palmiyesi meyvelerini yediğini ve bazı ağaçları dört-beş kez yeniden dikmek zorunda kaldıklarını anlattı. Yaklaşık üç yıldır uygulanan yöntemden sonra ise fillerin yağ palmiyesi meyvelerine zarar vermediğini söyledi.
Tesso Nilo Milli Parkı, Sumatra fillerinin önemli yaşam alanlarından biri. Ancak parkın eski ormanlarının dörtte üçünden fazlası 2009'dan bu yana kaybedildi. Yaşam alanlarının daralması filleri yiyecek bulmak için köylere ve tarım arazilerine yaklaşmaya zorluyor. Parkta Ağustos 2026 itibarıyla yaklaşık 150 yabani Sumatra fili bulunduğu bildiriliyor.
Projeyi destekleyen Tesso Nilo Milli Parkı Vakfı, filleri yalnızca tarlalardan uzaklaştırmaya çalışmıyor. Ormanlık alanların başka bölümlerine fillerin yiyebileceği jackfruit, cempedak ve petai gibi meyve ağaçları da dikiliyor. Böylece hayvanlarla çiftçiler arasındaki çatışmanın, fillere zarar vermeden azaltılması hedefleniyor.
