İngiltere’nin Somerset bölgesine bağlı Frome yakınlarında, amatör metal dedektörü kullanıcısı Dave Crisp tarafından Nisan 2010’da gerçekleştirilen keşif, Roma dönemine ait devasa bir definenin ortaya çıkarılmasını sağladı. Toprağın yaklaşık 30 santimetre altında tespit edilen ilk bronz sikkenin ardından bölgeye çağrılan arkeologlar, tek bir seramik çömlek içerisine yerleştirilmiş 160 kilogram ağırlığında 52.503 adet Roma sikkesi çıkardı.
TOPRAĞA BOŞ OLARAK YERLEŞTİLEREK SONRADAN DOLDURULMUŞ
Somerset Bölge Konseyi arkeologlarının incelemelerine göre, 45 santimetre genişliğindeki seramik kabın taşıdığı ağır yük nedeniyle alana dolu olarak getirilmesi mümkün görülmüyor. Uzmanlar, çömleğin önce toprağa boş olarak yerleştirildiğini, ardından doldurularak ağzının ters çevrilmiş küçük bir kapla kapatıldığını belirledi.
İncelemelerde sikkelerin kronolojik bir sırayla dizilmediği görüldü. En son döneme ait sikkelerin tabakanın en üstünde değil, orta seviyelerde yer alması, kabın tek bir birikim yöntemiyle zaman içinde değil, birden fazla küçük kaptan aynı anda dökülerek doldurulduğuna işaret ediyor.
M.S. 253-293 yıllarını kapsayan koleksiyondaki 44.245 sikkenin kimliği tespit edilirken, geriye kalanların aşırı yıpranma nedeniyle okunamadığı bildirildi.
Frome Müzesi yetkilileri, bölgede belirgin bir Roma yerleşimi bulunmadığını ve gömünün yağmur sonrası bataklaşan bir alanda, antik bir su kaynağının yakınında yer aldığını kaydetti. Çevresel faktörler ve dizilim biçimi göz önüne alındığında, buluntunun kişisel bir tasarruf zulasından ziyade yerel halk tarafından ortaklaşa gerçekleştirilmiş bir adak sunusu olduğu değerlendiriliyor.
Definede öne çıkan ögeler arasında, M.S. 286’da Britanya’yı ele geçirerek bağımsızlığını ilan eden ve 293’te uğradığı suikast sonucu ölen Roma komutanı Carausius’a ait 766 adet sikke bulunuyor. Bu sayı, bugüne kadar tek bir noktada ele geçirilen en geniş Carausius koleksiyonu olma özelliğini taşıyor.
Koleksiyonun 28.000’den fazlasını I. Tetricus dönemi dâhil Galya İmparatorluğu sikkeleri oluştururken; merkezi Roma İmparatorluğu döneminden Gallienus’a ait 6.000’i aşkın, eşi Salonina’ya ait 404 ve Carinus’un eşi Magnia Urbica’ya ait 2 adet sikke yer alıyor. Beş adet gümüş denarii dışındaki tüm sikkelerin debase gümüş veya bronzdan üretildiği belirtildi.
İngiliz yasaları kapsamında "hazine" statüsü verilen ve antik dönemdeki metal değerinin bir Roma lejyonerinin dört yıllık maaşına denk geldiği hesaplanan definenin, 320.250 sterlin karşılığında Taunton’daki Somerset Müzesi tarafından satın alındığı duyuruldu.
