Türkiye'de "faizsiz ev ve araç sahibi olma" modeli olarak bilinen tasarruf finansmanı sistemi, 2021'de BDDK denetimine alınmasından bu yana kademeli olarak sıkılaştırılıyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu'nun Ağustos ayı başında Finansal Kurumlar Birliği Başkanlığı'na ilettiği yeni talimat ise sektörün hem fon yönetimi hem de sözleşme yapısı açısından yeniden şekillenmesi anlamına geliyor. Şirketlere uyum için geçiş süresi tanınırken, kuralların 1 Ekim itibarıyla uygulanacağı bildirildi.
Fon havuzları artık yalnızca üç alanda değerlendirilebilecek Düzenlemenin en kritik başlığı, tasarruf sahiplerinden toplanan paranın nerede tutulacağı. BDDK, tasarruf fon havuzlarında ve şirket hesaplarında biriken kaynakların riskli varlıklara yönelmesinin önüne geçmeyi, bu paranın hızla nakde çevrilebilir ve görece risksiz enstrümanlarda değerlendirilmesini amaçlıyor. Yeni kurallara göre şirketler bu kaynakları yalnızca üç yerde tutabilecek: katılım bankalarında açılacak TL cinsi özel cari hesaplar veya katılma hesapları, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nca ihraç edilen ve altına dayalı olmayan TL cinsi yurt içi kira sertifikaları (sukuk) ve risk değeri 1 veya 2 olan TL cinsi katılım esaslı yatırım fonları.
Yani havuzdaki paranın döviz, altın ya da yüksek riskli fonlarda değerlendirilmesi kapı dışı ediliyor. Nemasız bekleyen paraya binde 2 sınırı Kurul, havuzda getirisiz bekleyen tutarları da sınırlandırdı. Günlük nemasız bakiyenin, şirketin bir önceki ay sonu itibarıyla hesaplanan tasarruf fon havuzunun binde 2'sini aşmaması kararlaştırıldı.
TCMB'nin EFT sisteminin kapanış saatinden sonra havuza aktarılan tutarlar ise ertesi gün hesaplamaya dahil edilecek. Amaç açık: müşteri parasının atıl bekleme süresini asgariye indirmek. Yüksek tutarlı sözleşmelerde eşik ikiye katlandı Enflasyon nedeniyle pratikte anlamını yitiren limitler de güncellendi.
Bir sözleşmenin "yüksek tutarlı" sayılması için gereken eşik, genel sözleşmelerde 2 milyon 509 bin 800 liradan 5 milyon liraya; konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmelerinde ise 6 milyon 274 bin 500 liradan 12 milyon 500 bin liraya çıkarıldı. Buna karşılık yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam sözleşme tutarına oranı yüzde 5 ile sınırlandırıldı. 1 Ocak 2025'ten sonra kurulan şirketler için kademeli geçiş öngörüldü: oran 30 Haziran 2027'ye kadar yüzde 15, 1 Temmuz-31 Aralık 2027 döneminde ise yüzde 10 olarak uygulanacak.
Bir kişi aynı şirketle en fazla iki sözleşme yapabilecek Risk yoğunlaşmasını önlemek amacıyla sözleşme sayısına da sınır getirildi. Bir gerçek veya tüzel kişi ya da aynı risk grubundaki taraflar, aynı tasarruf finansman şirketiyle en fazla biri taşıt, diğeri konut veya çatılı iş yeri finansmanı olmak üzere toplam iki sözleşme imzalayabilecek. Tutar tarafında ise taşıt finansmanında azami sözleşme tutarı 6 milyon 250 bin liraya, konut veya çatılı iş yeri finansmanında 62 milyon 500 bin liraya yükseltildi.
Bir kişiye ya da aynı risk grubuna ait tüm sözleşmelerin toplamı da 62 milyon 500 bin lirayı aşamayacak. 2025'teki yönetmelik değişikliğinin devamı niteliğinde Yeni talimat, aslında 30 Mayıs 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğinin mantıksal devamı. O düzenlemeyle şube açmak isteyen şirketlere şube başına 10 milyon TL özkaynak şartı getirilmiş, şirketlere hazine/mali işler, satış ve operasyondan sorumlu en az üç genel müdür yardımcısı atama zorunluluğu konulmuş, tüzel kişi müşterilerle konut finansmanı sözleşmesi yapılması yasaklanmış ve sözleşme imzalanmaksızın ödeme kabul edilemeyeceği açıkça hükme bağlanmıştı.
Yönetmelikte finansman tutarının, müşterinin sözleşmede öngörülen toplam tasarruf tutarının yüzde 150'sini geçemeyeceği; azami vadenin konut ve çatılı iş yeri için 120 ay, taşıt için 60 ay olduğu da düzenleniyor. Tüketici açısından ne anlama geliyor? Tablonun bütünü, sektörün daha ihtiyatlı ve daha denetlenebilir bir yapıya doğru ilerlediğini gösteriyor.
Ancak sistemin doğası gereği tüketicinin karşılaştırması gereken değişkenler hâlâ fazla: organizasyon ücreti oranı, tasarruf dönemi uzunluğu, tahsisat yöntemi (çekiliş ya da sıra), teslim süresi ve cayma koşulları şirketten şirkete ciddi biçimde farklılaşıyor. Aynı ev bedeli için iki farklı şirkette ödenecek toplam tutar arasında yüzde onlarca fark çıkabiliyor.; Hesap.com ile Tasarruf Finansman Şirketlerini Kolayca Karşılaştırın Bu nedenle sözleşme imzalamadan önce şirketleri tek tek incelemek yerine evim sistemleri hesaplama araçlarıyla toplam maliyeti, aylık taksiti ve tahsisat süresini yan yana koymak çok daha sağlıklı bir yöntem. 1 Ekim'de yürürlüğe girecek limitlerin özellikle yüksek tutarlı konut sözleşmelerinde arz tarafını daraltabileceği düşünülürse, karar öncesi karşılaştırma yapmanın önemi önümüzdeki dönemde daha da artacak gibi görünüyor.
