Avustralya, teknoloji şirketlerinin platformlarında yerel haber içeriklerinden elde ettiği ekonomik değer karşılığında medya kuruluşlarına ödeme yapmasını teşvik edecek yeni bir düzenlemeyi yasalaştırdı. Buna göre, belirlenen şartları karşılayan teknoloji şirketleri yerel yayıncılarla ticari anlaşmalar yapmazsa reklam gelirleri üzerinden yüzde 2,5 oranında vergi benzeri bir yükümlülükle karşı karşıya kalacak. Anlaşma yapmayan şirketlere yüzde 2,5 kesinti “News Bargaining Incentive” adı verilen düzenleme, Avustralya'da önemli ölçekte sosyal medya veya arama hizmeti sunan ve ülkedeki yıllık reklam geliri 250 milyon Avustralya dolarını (yaklaşık 178 milyon ABD doları) aşan teknoloji şirketlerini kapsıyor.
Düzenlemenin hedefinde Meta, Google, TikTok ve Microsoft'un LinkedIn platformu bulunuyor. Şirketler, yerel medya kuruluşlarıyla ticari anlaşmalar yaparak söz konusu mali yükümlülüğü azaltabilecek veya tamamen ortadan kaldırabilecek. Sistem kapsamında elde edilecek gelirlerin Avustralya'daki haber kuruluşlarına aktarılması planlanıyor.
Hükümete göre yerel haber içerikleri, teknoloji platformlarında kullanıcı etkileşimini artırırken şirketlerin reklam gelirlerine de katkı sağlıyor. En az 8 yayıncıyla anlaşma şartı Teknoloji şirketlerinin yüzde 2,5'lik yükümlülükten kaçınabilmesi için mali raporlama döneminin sonuna kadar en az sekiz farklı yayıncıyla anlaşma yapması gerekiyor. Bu anlaşmalar kapsamında yapılan harcamalar, şirketin ödemesi gereken tutardan mahsup edilecek.
Düzenleme, farklı büyüklükteki medya kuruluşlarıyla yapılan anlaşmalara farklı mahsup oranları da uyguluyor. Büyük yayıncılarla yapılan harcamalar yüzde 150, küçük ve orta ölçekli yayıncılarla yapılan harcamalar ise yüzde 200 oranında yükümlülükten mahsup edilebilecek. Bununla birlikte tek bir yayıncıyla yapılan anlaşmanın sağlayacağı mahsup miktarı, platformun toplam yükümlülüğünün yüzde 25'iyle sınırlandırılacak.
Böylece şirketlerin yalnızca birkaç büyük anlaşma yaparak sistemdeki yükümlülüklerini tamamen ortadan kaldırmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Sorun giderek büyüyor Diğer büyük teknoloji mecraları da dahil olmak üzere özellikle Google’ın yayıncılık gelirlerindeki etkisi ciddi şekilde hissediliyor. Google, Arama motoruna entegre ettiği yapay zeka ile kullanıcılara doğrudan sonuç sayfasında bilgi sunmaya başladı.
Bu, kullanıcı açısından harika bir şey çünkü bir bilgiye ulaşmak için onlarca web sitesine gitmeye gerek kalmıyor. Ancak şunu da unutmamak gerek. Google’ın kendisi bir bilgi üretmiyor.
Arama’da sunulan bilgiler, kullanıcının gitmek zorunda kalmadığı sitelerden çekiliyor. Trafik ve haliyle reklam gösterimi alamayan web siteleri ciddi kayıplar yaşayabiliyor. Bundan özellikle niş ve küçük ölçekli içerik üreticiler etkileniyor.
Düşen gelirler ise yayıncıları abonelik temelli uygulamaları hayata geçirmeye itiyor. Bir diğer sorun ise - ki bu en ciddi olanı - bilginin tekelleşme tehlikesi.
