Özgür Kadın Hareketi (Tevgera Jinên Azad-TJA), İran’ın başkenti Tahran’da Jîna Emînî’nin katledilmesiyle başlayan “Jin, jiyan, azadî” eylemlerinin 4’üncü yıl dönümü dolayısıyla yazılı açıklama yaptı.
“İran rejiminin baskı, işkence, tutuklama ve idam politikaları toplumsal krizleri derinleştirmekten başka bir sonuç üretmemektedir. Bölgede tırmandırılan savaş politikalarına ve rejimin sistematik kadın katliamlarına karşı tek çözüm kadın öncülüğünde gelişen örgütlü mücadele ve radikal demokratikleşmedir. Zeynep Celaliyan, Pexşan Ezîzî ve Werişe Muradi'nin zindanlardaki eğilmeyen duruşu, dayatılan kölece yaşama en net cevaptır."
"Önder Apo'nun özgürlük felsefesinden ve yarım asırlık direniş mirasımızdan beslenen ‘Jin, jiyan, azadî’ sloganı, bugün sınırları aşan evrensel bir kadın devrimine dönüşmüştür. Kadınlar olarak egemenlerin çizdiği sınırları reddediyor, erkek egemen tecavüz kültürüne ve kadın kırımı politikalarına karşı küresel kadın mücadelemizi ve öz-savunmamızı büyütmeye, demokratik toplumu yaratma ve özgür bir yaşamı inşa etme kararlılığıyla örgütlülüğümüzü büyütmeye çağırıyoruz. TJA olarak bir kez daha haykırıyoruz; kadın katliamlarının bilançolarını değil, kadınların özgürlük ve örgütlülük halini bu coğrafyaya hakim kılacağız. Jin, jiyan, azadî.”
16 Eylül 2022’de, 22 yaşındaki Kürt kadın Jîna Emînî (Mahsa Amini), İran'da “başörtüsü kurallarına uymadığı” gerekçesiyle ahlak polisi tarafından gözaltına alındıktan sonra yaşamını yitirdi. Ölümünün ardından özellikle kadınların öncülük ettiği protestolar başladı.
Emînî'nin Sakkız'daki cenazesinde “Jin, jiyan, azadî” sloganı atıldı. Ardından slogan İran'ın farklı kentlerindeki protestolara yayıldı. Kadınlar başörtülerini çıkardı veya yaktı, saçlarını kesti; öğrenciler, işçiler ve farklı toplumsal kesimler de eylemlere katıldı.
Protestolar yalnızca zorunlu başörtüsüne karşı çıkışla sınırlı kalmadı. İran'daki kadınların yaşamlarına yönelik devlet müdahalesi, baskı, tutuklamalar, idamlar ve genel olarak siyasal rejime yönelik itirazların da ifadesi haline geldi.
“Jin, jiyan, azadî” nereden geliyor?
Slogan Kürt kadın hareketinin uzun süredir kullandığı bir slogan. 2022'de Jîna Emînî'nin ölümünün ardından İran'daki protestolarda yaygınlaşarak uluslararası ölçekte tanındı. Kürtçede:
Jin = kadın Jiyan = yaşam Azadî = özgürlük
İran'daki hareketin Farsça karşılığı ise “Zan, Zendegi, Azadi”
