ABD Başkanı Donald Trump’ın temmuz ayında Türkiye’den dönüşünde, İran kaynaklı olduğu belirtilen güvenilir bir suikast tehdidi nedeniyle son derece gizli bir güvenlik operasyonuyla başka bir uçağa geçirildiği öne sürüldü. Washington Post’un haberine göre Trump’ın içinde bulunduğu sanılan Air Force One ise gazeteciler ve Beyaz Saray personeliyle birlikte havalanarak adeta “yem” olarak kullanıldı. Washington Post, Donald Trump’ın 8 Temmuz’da Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi’nin ardından Türkiye’den ayrılışı sırasında uygulanan dikkat çekici güvenlik operasyonunun ayrıntılarını ortaya çıkardı.
Habere göre ABD istihbarat birimleri, İran’dan Trump’a veya başkanlık uçağına yönelik olası bir saldırı konusunda güvenilir bilgi aldı. Bunun üzerine Trump’ın gerçek konumunun gizlenmesi için kapsamlı bir yanıltma operasyonu hazırlandı. Operasyonun ayrıntılarından bazılarını, Trump’la birlikte seyahat eden gazeteciler ve hatta kimi Beyaz Saray çalışanları dahi bilmiyordu.
UÇAĞA KAMERALARIN ÖNÜNDE BİNDİ Trump, Türkiye’ye Katar tarafından ABD’ye bağışlanan ve geçici olarak Air Force One olarak kullanılması planlanan yeni Boeing 747-8 ile gelmişti. Ankara’dan ayrılmadan önce ise İngiltere’ye eski, mavi-beyaz renkli Air Force One ile uçacağını açıkladı. Trump, bunu eski uçağı “eski günlerin hatırına” yeniden kullanmak ve İngiltere’deki Amerikan askerlerine Katar’ın bağışladığı yeni uçağı göstermek amacıyla yaptığını söyledi.
Ankara Havalimanı’nda çekilen görüntülerde Trump’ın kameraların önünde eski Air Force One’a bindiği görüldü. Ancak Washington Post’a göre asıl operasyon bundan birkaç dakika sonra başladı. YEMEK SERVİSİ KAMYONUYLA GİZLİCE ÇIKARILDI Trump ve beraberindeki bazı üst düzey isimler, uçağın kameraların görmediği diğer tarafına yanaşan bir uçak ikram kamyonuna geçirildi.
Normalde uçaklara yemek ve çeşitli malzemeler taşımak için kullanılan aracın platformu Air Force One’ın kapısına kadar yükseltildi. Trump daha sonra bu aracın içinde, yakında bekleyen daha küçük bir askeri uçağa götürüldü. Washington Post’un incelediği görüntülerde ikram kamyonunun Air Force One’ın bir tarafında bulunduğu, Trump’ın uçağa binerken kullandığı merdivenin ise diğer tarafta yer aldığı belirtildi.
Trump daha sonra ABD yönetiminin üst düzey isimlerini taşımakta kullanılan, Boeing 757’nin değiştirilmiş bir modeli olan C-32A tipi askeri uçağa geçti. Trump’ın ayrılmasının ardından eski Air Force One, gazeteciler ve Beyaz Saray personeliyle havalandı. Uçaktaki kişilerin büyük bölümü başkanın hâlâ kendileriyle birlikte olduğunu düşünüyordu.
Habere göre bazı Beyaz Saray çalışanlarının bile Trump’ın başka bir uçağa geçtiğinden haberi yoktu. Gazetecilere uçuş sırasında basın bölümündeki pencerelerin perdelerini kapalı tutmaları yönünde talimat verildi. Trump ise bu sırada C-32A ile İngiltere’ye doğru ilerliyordu.
Savunma Bakanı Pete Hegseth de şüphe çekmemek amacıyla uçağa ayrı şekilde bindi. ‘AIR FORCE ONE’ ÇAĞRI KODUNU BİLE KULLANMADI Trump’ı taşıyan C-32A, İngiltere’deki RAF Mildenhall Üssü’ne giderken başkanı taşıyan uçaklarda kullanılan “Air Force One” çağrı kodunu kullanmadı. Uçak bunun yerine “Reach 18” adlı sıradan bir askeri uçuş koduyla seyahat etti. Washington Post’a göre Trump’ı taşıyan uçak, normal uçuş takip sistemlerinde de görünmedi.
Buna karşılık gazetecileri ve Beyaz Saray personelini taşıyan eski başkanlık uçağı yolculuğunu “AF1” koduyla sürdürdü. Trump’ın bulunduğu C-32A İngiltere’ye yaklaşık 22.20’de ulaştı. Air Force One ise birkaç dakika sonra iniş yaptı.
KAMERALARIN KARŞISINA YİNE AIR FORCE ONE’DAN ÇIKTI Trump’ın İngiltere’de C-32A’dan eski Air Force One’a nasıl geri geçirildiğine ilişkin ayrıntılar bilinmiyor. Ancak kısa süre sonra Trump kameraların karşısına eski Air Force One’ın merdivenlerinden inerken çıktı. Böylece dışarıdan bakıldığında Trump’ın Türkiye’den İngiltere’ye başından beri bu uçakla seyahat ettiği izlenimi yaratıldı.
Trump daha sonra Katar tarafından bağışlanan yeni Boeing 747-8’e geçerek Washington’a döndü. İRAN’DAN SUİKAST TEHDİDİ İDDİASI Washington Post’a göre operasyonun yapılmasının temel nedeni İran’dan geldiği belirtilen güvenilir bir suikast tehdidiydi. ABD istihbarat birimlerinin Trump’a veya kullandığı uçağa yönelik somut bir saldırı ihtimali konusunda uyarıda bulunduğu belirtildi.
Operasyonun, ABD’nin İran’a yönelik askeri faaliyetlerini yeniden artırdığı ve NATO üyesi Türkiye’nin İran’la sınır komşusu olduğu hassas bir dönemde gerçekleştirilmesi de dikkat çekti. Başkanın güvenliği için ikinci bir uçağın yanıltıcı hedef olarak kullanılması ABD tarihinde ilk kez uygulanmış bir yöntem değil. Washington Post, benzer bir operasyonun 2000 yılında dönemin ABD Başkanı Bill Clinton’ın Pakistan ziyareti sırasında da gerçekleştirildiğini aktardı.
Ancak Trump operasyonunda dikkat çeken fark, başkanla birlikte seyahat ettiğini düşünen gazetecilerin bile Trump’ın uçaktan ayrıldığından haberdar edilmemesiydi. TRUMP’TAN DİKKAT ÇEKEN SÖZLER Operasyonun ortaya çıkmasının ardından Trump’ın Türkiye’den ayrılışı sırasında gazetecilere yaptığı bir açıklama da yeniden gündeme geldi. Gazeteciler uçuş sırasında neden pencere perdelerinin kapalı tutulduğunu sorduğunda Trump, ABD’nin düşmanları nedeniyle muhtemelen “tehlikeli bir uçuşta” olduklarını söylemişti.
Trump ayrıca sürekli ölüm tehditleri aldığını ve İran’ın suikast listesindeki “bir numaralı isim” olduğunu savunmuştu. Trump daha sonra gazetecilere, “Ama ben gidersem siz de gidersiniz, değil mi?” diye seslenmişti. Gazeteciler ise o sırada Trump’ın, içinde olduklarını düşündükleri uçaktan çoktan ayrıldığını bilmiyordu.
KATAR’IN BAĞIŞLADIĞI UÇAK TARTIŞILIYOR Gizli operasyonun ortaya çıkması, Katar’ın ABD’ye bağışladığı Boeing 747-8 tipi yeni başkanlık uçağının güvenliği konusunda yürütülen tartışmaları da yeniden gündeme taşıdı. Trump, uçağı Türkiye ziyareti sırasında geçici başkanlık uçağı olarak ilk kez uluslararası bir seyahatte kullanmıştı. Ancak uçağın savunma kapasitesi Washington’da daha önce de tartışma konusu olmuştu.
Uçağın ABD Hava Kuvvetleri tarafından kapsamlı şekilde yenilendiği ve güvenlik sistemlerinin geliştirildiği belirtilirken, Washington Post daha önce aracın eski Air Force One uçaklarında bulunan bazı savunma sistemlerine henüz sahip olmadığını yazmıştı. Beyaz Saray, Trump’ın gizlice başka bir uçağa geçirildiğine ilişkin haberi yalanlamadı. Beyaz Saray İletişim Direktörü Steven Cheung, yeni uçağın son teknolojiye sahip olduğunu ve başkan ile personelini korumak için üst düzey güvenlik protokolleriyle donatıldığını söyledi.
Ortaya çıkan operasyon, ABD yönetiminin Trump’ın güvenliğine yönelik tehdidi ne kadar ciddi değerlendirdiğini gözler önüne serdi. Başkanın gerçek konumu, yanında seyahat ettiğini düşünen gazetecilerden ve bazı Beyaz Saray çalışanlarından dahi gizlenirken, Air Force One fiilen yanıltıcı hedef olarak kullanıldı.
