ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik eşi benzeri görülmemiş boyutta bir "ekonomik operasyon" ilan ettiğini belirterek, Tahran yönetimine destek veren ülkeleri de ağır ekonomik sonuçlarla karşılaşmakla tehdit etti.
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İran'a bir anlaşma yapma fırsatını kendisinden başka kimsenin vermediğini savundu.
İran'ın bu fırsatı değerlendiremediğini kaydeden Trump, "Bu nedenle bugün, herhangi bir ülkeye karşı şimdiye kadar uygulanmış en ezici ekonomik operasyonu ilan ediyorum. Bu, eşi benzeri görülmemiş ölçekte ekonomik savaş ve izolasyon olacak." ifadelerini kullandı.
Trump, İran donanmasının yok edildiğini, hava kuvvetlerinin imha edildiğini, askeri fabrikalarının enkaz halinde olduğunu, para biriminin değersiz ve ülkenin pamuk ipliğine bağlı durumda olduğunu öne sürdü.
“Bugün ayrıca, finans kuruluşlarının, şirketlerin, havalimanlarının veya devlet kurumlarının İran'a herhangi bir tür can simidi sağlamasına izin veren herhangi bir ülkenin de muazzam ekonomik sonuçlarla karşı karşıya kalacağını ilan ediyorum. Petrol kaçakçılığı, swap hatları, nakit transferleri, döviz büroları, gemi sicilleri, paravan şirketler, bunların hepsinin derhal sonlandırılması gerekiyor. Kim olduğunuzu biliyorsunuz."
İran tehdidini izole etmek ve yenilgiye uğratmak için tüm müttefiklerin ABD'nin yanında durmasına ihtiyaç olduğunun altını çizen Trump, İran'ın köşeye sıkıştığını ve bu tarihi önlemlerin ülkenin "dünya genelinde terör yayma kabiliyetlerini" felce uğratacağını ifade etti.
ABD–İran barış görüşmeleri fiilen tıkanmış durumda, resmi ve aktif bir müzakere masası yok. Trump 18 Ağustos’ta İran’la “herhangi bir görüşme yürütülmediğini ve planlanmadığını” açıkça söyledi. Haziran ayında varılan çerçeve anlaşmanın kapsamlı anlaşma için öngördüğü yaklaşık 60 günlük müzakere dönemi de sonuç alınamadan sona erdi.
Diplomasi ise tamamen kesilmiş değil. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Katar ve Pakistan üzerinden mesaj alışverişinin sürdüğünü, fakat bunun “müzakere” anlamına gelmediğini ve Tahran’ın ABD ile görüşmelere dönme kararı almadığını söyledi.
İki ülke arasında en büyük düğüm Hürmüz Boğazı. ABD boğazın açık olduğunu ve İran limanlarına yönelik deniz ablukasının sürdüğünü söylüyor. İran ise ABD’nin ablukayı kaldırması, petrol yaptırımlarını gevşetmesi/kaldırması, dondurulmuş İran varlıklarını serbest bırakması ve askeri operasyonları sona erdirmesi gibi şartlar yerine gelmeden normalleşmeye yanaşmıyor.
Nükleer program da temel anlaşmazlık olmaya devam ediyor. Trump yönetimi İran’ın nükleer silah geliştirmesini engelleyecek daha sert koşullar isterken, taraflar yaptırımların kaldırılması ve İran’ın nükleer faaliyetlerine getirilecek sınırlar konusunda anlaşmış değil.
