Trump, Truth Social hesabından tamamen büyük harflerle yaptığı paylaşımda, "bir ülkeye karşı bugüne kadar yürütülen en ezici ekonomik operasyonu" başlattığını belirtti. Paylaşımında herhangi bir ayrıntı vermeyen Trump, hedef alınacak ülkelerin isimlerini de açıklamadı.
Bu hamle, ABD ve İsrail'in şubat ayı sonunda başlattığı çatışmalarda İran ile varılan 60 günlük ateşkes sürecinin pazartesi günü sona ermesinin ardından geldi. Sürecin bitmesine rağmen diplomatik ya da askeri bir çözüm yoluna girilemedi.
Trump'ın son açıklamaları, nisan ayında Tahran ile iş yapan yabancı banka ve şirketleri yaptırım kapsamına almak amacıyla başlatılan "Ekonomik Öfke Operasyonu" adındaki baskı kampanyasının genişletileceğine işaret ediyor.
Çarşamba akşamı yaptığı paylaşımda Trump, İslam Cumhuriyeti'nin ABD ile anlaşmaya varmada başarısız olduğunu ifade ederek İran'a karşı "ekonomik D-Günü" başlattığını duyurdu.
Trump, finans kuruluşlarının, işletmelerinin, havalimanlarının veya kamu kurumlarının İran'a herhangi bir şekilde can damarı olmasına izin veren her ülkenin devasa ekonomik yaptırımlarla karşı karşıya kalacağını ifade etti. Ülkelerin ne tür yaptırımlarla karşılaşacağına dair ise ayrıntı vermedi.
Açıklamalarına devam eden Trump; petrol kaçakçılığı, takas hatları, nakit transferleri, döviz büroları, gemi sicilleri ve paravan şirketler dâhil olmak üzere tüm faaliyetlerin derhal durması gerektiğini belirterek ilgili taraflara uyarıda bulundu.
Bu gelişme, ABD'nin müttefiklerinden Birleşik Arap Emirlikleri'nin İran'dan gelen yeni füze tehdidinin ardından bu ülkeyle olan tüm finansal ve ekonomik bağlarını kopardığını duyurmasından bir gün sonra yaşandı.
BAE Savunma Bakanlığı, İran'dan deniz trafiğini hedef alan iki balistik füze fırlatıldığını ve füzelerin denize düştüğünü bildirdi. İranlı kuruluşların uzun süredir para transferleri için Dubai'deki finans sistemini, döviz bürolarını ve paravan şirketleri kullandığı biliniyor.
BAE'nin kararının ardından İran silahlı kuvvetleri, komşu Körfez ülkelerini ABD ordusuna destek vermemeleri konusunda uyararak Amerikan güçlerine sağlanacak her türlü yardımın suç ortaklığı sayılacağını açıkladı.
Paylaşımda Çin'in adı doğrudan geçmese de bu ülkedeki işletmeler, Tahran'ın en önemli gelir kaynağı olan İran petrolünün en büyük alıcısı konumunda bulunuyor.
Savaşın başlamasından bu yana Washington, çoğunlukla Çin'in doğusundaki Shandong eyaletinde yer alan ve "demlik" olarak adlandırılan bağımsız özel petrol rafinerilerine çok sayıda yaptırım uyguladı.
Geçtiğimiz hafta ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, ABD'nin yakın zamanda İran'a dünyada benzeri görülmemiş bir ekonomik tecrit uygulayacağını söylemişti.
Nisan ayında ABD Hazine Bakanlığı ve Pentagon "Ekonomik Öfke Operasyonu"nu duyurmuştu. Bu operasyon, yaptırımlar ve yabancı uluslararası kuruluşların İran ile iş yapmasını engelleyerek ülkenin gelir kaynaklarını çökertmeyi amaçlıyordu. Operasyon ayrıca İslam Cumhuriyeti'nden yapılan ihracatı durdurmak amacıyla bir deniz ablukasını da içeriyordu.
Hafta başında Trump'ın, bir Fox News muhabirine verdiği telefon röportajında, ABD'nin müttefiki olan Umman'ı da kendi yönetiminin İran ile yürüttüğü görüşmelere "engel olması" halinde bombalamakla tehdit ettiği bildirilmişti.
ABD ve Umman, küresel ekonomi için hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı'nı yeniden trafiğe açmak amacıyla Tahran ile ayrı ayrı müzakereler yürütüyor.
Çatışmalar, kilit önemdeki Hürmüz Boğazı nakliye rotasındaki trafiği ciddi şekilde aksatarak küresel enerji fiyatlarını tırmandırdı. Dünyadaki ham petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) yaklaşık yüzde 20'si bu boğazdan geçiyor.
Kasım ayındaki ABD ara seçimleri öncesinde Trump, savaşın Amerikalı tüketicilere getirdiği mali yük nedeniyle baskı altında bulunuyor.
