İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch / HRW) haberine göre Türkiye'nin stoklarında yer alan tenkitteki misket bombası roketleri, füzeleri ve topçu mermilerini Ukrayna'ya yeniden transfer etmek amacıyla ABD'den onay istedi.
Toplamda 10 milyondan fazla patlayıcı misket bombasıiçeren bu silahların, ilk olarak 1987 yılında başlatılan ABD lisansları kapsamında kısmen Türkiye tarafından üretildiği ifade edildi.
Önerilen anlaşmanın büyük bölümünü oluşturan topçu mermilerinin ise bu mühimmatları ateşleyen obüslerin emekliye ayrılmasıyla birlikte 1994 yılında ABD ordusunun kullanımından çıkarıldığı kaydedildi.
2007 yılında Oslo Görüşmeleri sonucu gündeme alınan, 2010 yılında Misket Bombaları Sözleşmesi altında birçok ülkenin imzasıyla yasaklanan bu bombalar insan haklarına aykırı olarak kabul ediliyor.
Bu anlaşmayı ise Rusya, ABD ve Türkiye dahil olmak 16 ülke imzalamayı reddetmişti. Ukrayna ise Rusya'nın topraklarını işgal etmesinin ardından bu bombaları kullanacağını ifade etti.
Türkiye'nin sunduğu 256 milyon dolar değerindeki paket kapsamında, 12 adet M270 çok namlulu roketatar sisteminin envanterdeki tüm stokunun satılması öngörülüyor.
Pakette ayrıca 66 bin 500 adet alt mühimmat taşıyan 70 adet M39 ATACMS balistik füzesi, 1 milyon 625 bin 456 adet alt mühimmat içeren 2 bin 524 adet M26 roketi ve 8 milyon 460 bin adet alt mühimmata sahip 47 bin adet M509A1 203 mm topçu mermisi yer alıyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisinin 6 Ağustos 2026 tarihinde Kongre'ye sunduğu bildirim mektubunda, ABD hükümetinin bu transferi yetkilendirmeye hazır olduğu ifade edildi.
Mektupta, Türkiye'nin finansal kaynaklarını mevcut sistemlerin modernizasyonuna yöneltmek amacıyla eski savunma ürünlerini azaltmayı hedeflediği, Ukrayna'nın ise Rusya işgaline karşı savunma ve taarruz kapasitesini artırmak için bu mühimmatları talep ettiği aktarıldı.
Misket bombalarının hassas hedefleme yapamaması ve yüksek başarısızlık oranları nedeniyle patlamamış mühimmatlar bırakarak sivillerin hayatını tehlikeye atan 'mayın' tehdidi oluşturduğunu belirten HRW, bu durumun savaş suçu teşkil edebilecek sivil kayıplara yol açabileceğini söyledi.
HRW Washington Direktör Yardımcısı Nicole Widdersheim, 30 yıldan eski olan bu mühimmatların güvensiz yapısı nedeniyle 112 ülkenin Uluslararası Misket Bombası Sözleşmesi'ne katılarak bu silahları yasakladığını ifade etti.
ABD'nin sözleşmeye taraf olmamasına rağmen 2009'dan bu yana ihracat moratoryumu uyguladığı, ancak eski Başkan Joe Biden döneminde Temmuz 2023 ile Ekim 2024 arasında Ukrayna'ya muafiyetlerle Misket mühimmatı sevk edildiği bildirildi.
Trump yönetiminin moratoryumu aşmak için benzer bir karar alıp almadığı henüz netleşmezken, ABD Kongresi'nin satışı engellemek amacıyla bir Red Kararnamesi kabul etme yetkisinin bulunduğu kaydedildi.
