Türkiye’de ve dünyada yapay zeka teknolojilerinin hızlı gelişimi sürüyor. Türkiye’de yapay zeka teknolojileri geliştiren girişimlerin, hızlı gelişen yapay zeka dünyasında fikri mülkiyet haklarını koruyabilmesi için önemli bir adım atılıyor. Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından hayata geçirilecek “Yapay Zeka Hızlı Hat” uygulamasıyla, yapay zeka alanındaki sınai mülkiyet başvurularının daha hızlı incelenmesi planlanıyor.
Bir yıl içinde hayata geçirilmesi planlanan “Yapay Zeka Hızlı Hat” uygulaması sayesinde yeni bir yapay zeka teknolojisi geliştiren şirketler, fikri mülkiyet haklarını daha hızlı güvence altına alabilecek. Bu sayede yapay zeka geliştiren şirketler ve girişimler, yeni teknolojileri üzerindeki haklarını daha hızlı güvence altına alabilecek. Aynı zamanda yatırımcılar için daha öngörülebilir bir ortam oluşturulacak.
Risk seviyesine göre değerlendirme kriterleri değişecek Yapay Zeka Hızlı Hat uygulaması, patent sürecini hızlandırırken vatandaşın ve yatırımcıların mağduriyetini de engellemeyi hedefliyor. Bu doğrultuda patent sürecinde projenin risk seviyesine göre değerlendirme yapılacak. Günlük uygulamalarda basit kontroller yapılacak.
Sağlık, eğitim, istihdam, sosyal yardım, kredi değerlendirme, biyometrik tanıma, kolluk ve adalet gibi alanlara yönelik uygulamalar ise daha yoğun şekilde kontrol edilecek. Avrupa Birliği'nin orantılı risk yaklaşımı dikkate alınarak Türkiye’ye özel yapay zeka hukuku ve etik çerçevesi oluşturulacak. Bu çerçeveye göre yeni projeler düşük, orta ve yüksek riskli olarak sınıflandırılacak.
Risk rehberinin bir yıl içinde yayımlanması hedefleniyor. Düşük riskli uygulamalar için sade kontrol listeleri, Orta riskli uygulamalar için kısa form "Algoritmik Etki Değerlendirmesi", Yüksek etkili sistemlerde ise genişletilmiş "Algoritmik Etki Değerlendirmesi", kamuya açık özet "Model Kartı" ve denetleyici kurumlara sunulacak ayrıntılı teknik dosya standart hale getirilecek. Kişisel verilere Avrupa standardı geliyor Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun Avrupa Birliği'nin Genel Veri Koruma Tüzüğü ile uyumunun, yapay zekaya özgü veri işleme senaryolarını da kapsayacak şekilde güçlendirilmesi planlanıyor.
Yapay zeka modellerinin eğitilmesi sırasında kişisel verilerin nasıl kullanılabileceği daha ayrıntılı şekilde belirlenecek. Ayrıca otomatik karar verme sistemlerinde açıklanabilirlik şartları ve kişisel verilerin yurt dışına aktarılmasına ilişkin kurallar da netleştirilecek. Yapılacak düzenlemelerle Türkiye'de yapay zeka alanında daha güvenli ve öngörülebilir bir ekosistem oluşturulması hedefleniyor.
Vatandaşlar açısından kişisel verilerin ve temel hakların daha güçlü korunması amaçlanırken, yapay zeka şirketleri ve yatırımcılar açısından ise hangi kuralların geçerli olduğu daha net bir ortam oluşturulacak. Hızlandırılmış patent süreçleri de yeni teknolojilerin ve yenilikçi fikirlerin daha hızlı korunmasına yardımcı olacak
