‘Türkiye’nin barış çabaları artsın’ BATU BOZKÜRK Ukrayna’nın Ankara Büyükelçisi Nariman Celal, ülkesinin 35. bağımsızlık günü vesilesiyle dün büyükelçilik yerleşkesinde düzenlediği basın toplantısında, Karadeniz’de Türklerin de hedef olduğu ve öldürüldüğü gemi saldırılarına ilişkin dikkat çeken açıklamalar yaptı. ‘MEŞRU MÜDAFAA HAKKI’ Celal, “Karadeniz’deki saldırganlığı Rusya’nın başlattığını” ifade ederek, “Tam kapsamlı savaşın başlangıcından bu yana Rusya, Ukrayna'nın liman altyapısına ait en az bin 54 tesise zarar verdi veya bunları yok etti. 232 sivil gemiye saldırı kaydedildi. Bunların 30'dan fazlası yalnızca 2026 yazında gerçekleşti.
Bu saldırılar sonucunda Ukrayna ve diğer ülkelerin 307 vatandaşı hayatını kaybetti veya yaralandı” ifadelerini kullandı. Rusya’nın ayrıca, Karadeniz’de ticaret yoluyla savaşı finanse ettiğini dile getiren Celal, “Ukrayna tam da bu koşullarda meşru müdafaa hakkını kullanıyor. Ancak bu durum, sivil deniz taşımacılığına yönelik riskleri mümkün olduğunca azaltma sorumluluğumuzu ortadan kaldırmıyor.
Bu nedenle Karadeniz’in bazı bölgeleri, resmi seyir uyarıları doğrultusunda deniz trafiğine kapalı olmaya devam ediyor. Gemi sahiplerine, işletmecilere ve gemi mürettebatlarına bir kez daha çağrıda bulunuyoruz: Bu riskleri son derece ciddiye alın, seyir uyarılarına kesinlikle uyun ve deniz trafiğine kapalı bölgelere girmeyin” dedi. ‘DAHA ÇOK ÇABA’ Soru-cevap kısmında konuyu daha ayrıntılı ele alan Celal, “Karadeniz bölgesindeki savaş maalesef Türkiye vatandaşları için çok tehlikeli oldu. Bu durumu neye getirmek gerek?
Rusya'nın barış sürecine dönmesi için Türkiye’nin çabalarının daha güçlü olması gerekir. Ukrayna kendisini savunuyor. Bizler Rusya hazır olsa bu saniyede bitirmeye hazırız.
İstanbul'da, Ankara'da, Antalya'da, İsveç'te, Washington'da, nerede isterseler görüşmeye hazırız. Ukrayna için sivil gemiler, ticari gemiler, farklı vatandaşlar, insanlar hedef değil. Onlar maalesef bu savaşının kurbanları ya da şehitleri.
Maalesef böyle. Savaş başka şekilde olmuyor (...) Bu vesileyle Ukrayna adına, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı başlattığı savaşın Karadeniz’de yarattığı tehlikeler nedeniyle hayatını kaybeden denizcilerin ailelerine ve yakınlarına en içten taziyelerimi sunmak istiyorum” sözlerini sarf etti. Celal, Beştepe’deki Saray’da, Rusya, Türkiye ve ABD liderlerinin yer alacağı bir masaya oturmaya hazır olduklarını belirtti, Türkiye’ye “Gücünüzü ve diplomasi kapasitenizin yüzde yüzünü bu savaşı bitirmeniz için kullanmanız doğrudur” dedi.
MORATORYUM ÇAĞRISI Büyükelçi ayrıca, “Ukrayna, Karadeniz’de sivil gemilere, ticari limanlara ve enerji altyapısına yönelik saldırılar konusunda karşılıklı moratoryum (geçici ateşkes) öngören Türkiye’nin girişimini desteklemeye hazırdır” açıklamasını yaptı. Bu teklif geçtiğimiz haftalarda Dışişleri Bakanı Hakan Fidan tarafından gündeme getirilmiş, Rusya Dışişleri Sözcüsü Mariya Zaharova ise “Rus tarafı, bu girişimin koşullarını 'somutlaştıracak' nitelikte bir Türk başvurusunu resmi kanallar üzerinden almadı” demişti. Zaharova bununla birlikte, 2022’de benzer şekilde hayata geçen tahıl koridoru anlaşmasını anımsatarak, bunun Rusya’ya karşı kötü niyetle kullanıldığını söylemişti.
Anlaşmanın 2023’te Rusya tarafından bitirilmesiyle, iki ülke, birbirlerinin limanlarına yaklaşan gemilerin meşru hedef olduğunu açıklamıştı. Savaşta altıncı yıla doğru ilerlenirken, Rusya, olası bir ateşkesin Ukrayna’ya zaman kazandıracağını savunarak, net bir barış anlaşması istiyor. Bu noktada ise taraflar, başta toprak konusunda uzlaşamıyor.
Tüm bunlar yaşanırken, Karadeniz’deki gemi saldırılarında çok sayıda Türk bayraklı ve Türk sahipli gemi hedef oluyor. Son aylarda en az 3 Türk gemici, bu saldırılarda yaşamını yitirdi. Çok sayıda denizci ise yaralandı.
