Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Büyük Dairesi, yaklaşık dokuz yıldır cezaevinde bulunan iş insanı, insan hakları savunucusu ve sivil toplum temsilcisi Osman Kavala hakkında verdiği kararda, tutukluluğun ve mahkûmiyet sürecinin hukuka aykırı olduğuna hükmetti.
AİHM Büyük Daire’den ikinci Kavala kararı: “Derhal serbest bırakılmalı”
Mahkeme, Kavala’nın adil yargılanma, ifade özgürlüğü ve örgütlenme özgürlüğü haklarının ihlal edildiğine karar verirken, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının insanlık dışı ve aşağılayıcı muamele niteliği taşıdığını belirtti.
Kararın ardından Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International), İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch-HRW), Uluslararası Hukukçular Komisyonu (ICJ) ve Türkiye İnsan Hakları Davalarına Destek Projesi (TLSP) ortak bir açıklama yaparak Türkiye’ye AİHM kararını derhal uygulama çağrısında bulundu. Örgütler, Türkiye’nin hem Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki yükümlülükleri hem de Anayasa doğrultusunda Osman Kavala’yı serbest bırakması ve hakkındaki mahkûmiyet kararını kaldırması gerektiğini vurguladı.
Uluslararası Af Örgütü Avrupa Kurumları Ofisi Direktörü Eve Geddie, AİHM’in son kararının Kavala’nın yaklaşık dokuz yıldır siyasi saiklerle yürütülen bir yargılama sonucunda cezaevinde tutulduğunu ortaya koyduğunu belirtti.
Türkiye, Kavala davasında mahkemenin daha önce verdiği iki bağlayıcı kararı da uygulamadı. Adaletin engellenmesine artık son verilmeli. Türkiye yetkilileri, Osman Kavala’nın derhal ve koşulsuz serbest bırakılması için harekete geçmelidir.
Türkiye İnsan Hakları Davalarına Destek Projesi Direktörü Ayşe Bingöl Demir, kararın Kavala’nın gözaltına alınmasından mahkûmiyetine kadar geçen sürecin siyasi amaçlarla yürütüldüğünü açık biçimde ortaya koyduğunu belirterek, “Sürecin başından sonuna kadar hukuka aykırı olduğuna dair artık hiçbir soru işareti kalmamıştır” ifadelerini kullandı.
İnsan hakları örgütleri, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi sisteminin güvenilirliği açısından kritik bir aşamaya gelindiğini belirterek Avrupa Konseyi’ni daha etkin adımlar atmaya çağırdı. Açıklamada, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin AİHM kararlarının uygulanmasını denetleme görevi bulunduğu hatırlatılarak, Kavala kararlarının uygulanmasını sağlamak için tüm mekanizmaların devreye sokulması gerektiği ifade edildi.
Uluslararası Hukukçular Komisyonu Avrupa ve Orta Asya Programı Direktörü Temur Shakirov, Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne taraf olarak mahkeme kararlarını uygulama yükümlülüğü altına girdiğini hatırlatarak, “Türkiye bu yükümlülüklerini yerine getirmeli, Avrupa Konseyi de bunu güvence altına almak için harekete geçmelidir” dedi.
Örgütler, Avrupa Konseyi üyesi devletlerin de Osman Kavala dosyasını Türkiye ile yürüttükleri temaslarda öncelikli gündem maddelerinden biri haline getirmesi gerektiğini belirtti. Açıklamada, üye devletlerin Türkiye’den AİHM kararlarına uyulmasını açık ve net biçimde talep etmeleri ve Kavala’nın derhal serbest bırakılması yönündeki çağrılarını sürdürmeleri istendi.
İnsan Hakları İzleme Örgütü kıdemli hukuk danışmanı Aisling Reidy ise, “AİHM üçüncü kez Osman Kavala’nın derhal serbest bırakılmasına hükmetti. Avrupa Konseyi ve üye devletlerinin, bu kararların uygulanmasını ve Kavala’nın özgürlüğüne kavuşmasını sağlamak için harekete geçmesi hayati önem taşıyor” değerlendirmesinde bulundu.
