Yıllardır yapay zekanın çalışma hayatını dönüştüreceği ve insanların daha az çalışmasını sağlayacağı söyleniyor. Ancak bu teknolojiyi geliştiren şirketlerde bunun tam tersi yaşanıyor. OpenAI, Anthropic, Meta ve Google çalışanlarından gelen bilgilere göre yapay zeka çağında çalışma süreleri haftada 90 saate kadar çıktı.
OpenAI, haftada 4 gün önermişti Google'da bir mühendislik yöneticisi, dört yıl önce yapay zekanın 2025 yılına kadar haftada 4 gün çalışma modelini mümkün hale getireceğini öngörmüştü. OpenAI da bu yıl benzer bir yaklaşım ortaya koyarak şirketlerin maaşlarda kesinti yapmadan dört günlük çalışma haftasını önerdi. Ancak BBC'ye konuşan eski bir OpenAI çalışanı şirkette çalıştığı dönemde OpenAI'ın kendi önerdiği dört günlük çalışma haftasını uygulamadığını söyledi.
Eski çalışan bunun yerine sık sık düzenlenen "kriz toplantıları", hafta sonu çalışmaları ve çalışanların aniden işten çıkarılabildiği sert performans değerlendirmelerinin olduğu bir çalışma ortamından bahsetti. OpenAI'daki çalışma süresinin haftada en az 70 saate ulaştığını belirten çalışan, şu anda bir başka yapay zeka girişiminde yaklaşık 50-60 saat çalıştığını, yoğun "sprint" dönemleri dışında çalışma temposunun daha dengeli olduğunu söyledi. 90 saate varan çalışma süreleri var Teknoloji sektöründe "sprint" olarak adlandırılan dönemler, yeni bir özellik veya ürünün piyasaya sürülmesinden önce çalışanların daha uzun saatler çalıştığı yoğun süreçleri ifade ediyor.
Yapay zeka alanındaki rekabet nedeniyle bu dönemler bazı şirketlerde haftalarca sürüyor. OpenAI ve Anthropic'teki bazı sprint dönemlerinde çalışma süresinin haftada 90 saati aşabildiği bildiriliyor. Bununla birlikte Meta CEO'su Mark Zuckerberg, yapay zekanın çalışma biçimini büyük ölçüde değiştirmeye başladığını söyledi.
Zuckerberg, yapay zeka araçlarının daha az sayıda çalışanın daha önce mümkün olandan çok daha fazla iş yapmasını sağladığını belirtti. Meta'nın bu dönemde çalışanlarının yaklaşık onda birini işten çıkardı. Anthropic CEO'su Dario Amodei ise yapay zeka araçlarının üretkenliği arttıkça daha geniş çaplı iş kayıplarının yaşanabileceği konusunda uyardı.
ABD'de 16 yaşından büyük çalışanların haftada çalışabileceği saat konusunda genel bir yasal üst sınır bulunmuyor. Avrupa ve Birleşik Krallık'ta ise fazla mesai dahil çalışma haftası 48 saatle sınırlandırılıyor. Türkiye’de ise haftalık 45 saat sınırı bulunuyor.
Kazanılan zaman yeni işlerle doluyor Yapay zekanın çalışma süresini azaltacağı beklentisine karşılık, bazı araştırmalar çalışanların iş yükünün daha da arttığını gösteriyor. Kaliforniya Üniversitesi Berkeley'de yüzlerce teknoloji çalışanının sekiz ay boyunca izlendiği araştırmada yapay zeka kullanan çalışanların daha hızlı çalıştığı, daha geniş kapsamlı görevler üstlendiği ve çalışma saatlerini günün daha fazla bölümüne yaydığı tespit edildi. MIT araştırmacısı Neil Thompson'a göre yapay zekanın sağladığı zaman tasarrufu bu araçların iş süreçlerine entegre edilmesi, sonuçların kontrol edilmesi ve yeni sistemlerin yönetilmesiyle yeniden iş yüküne dönüşüyor.
Çalışanlar da kazandıkları zamanı çoğu zaman yeni görevlerle dolduruyor. Ortaya çıkan tablo, yapay zekanın çalışma hayatındaki etkisinin yalnızca otomasyon ve zaman tasarrufuyla ölçülemeyeceğini gösteriyor. Teknoloji çalışanların bazı görevlerini hızlandırırken şirketlerin daha fazla iş üretme kapasitesini de artırıyor.
Bunun sonucunda kazanılan zamanın çalışanlara boş zaman olarak dönmesi yerine daha yüksek üretim hedefleri ve daha geniş sorumluluklarla yeniden doldurulması mümkün hale geliyor.
