Leipzig. Nazizmi resetleyen aşırı sağ “2026 Vizyonu” (Vision 2026) ile AfD’nin yüzde 44 oy rekoru kırdığı Saksonya-Anhalt eyaletinin hemen yanıbaşında. Sadece 30 km ötede.
AfD’nin meteor hızıyla yükseldiği yıllarda -2017’de- gittiğim kent; yalnız bulunduğu Doğu Alman (DDR) coğrafyasının değil, Almanya’nın özeti gibiydi. Bach ’ın mezarı buradaydı. Wagner burada vaftiz edilmişti.
II. Dünya Savaşı sonrasındaki bölünmenin ardından 7/24 Almanları gözetleyen ve rezil bir korku imparatorluğu kuran Stasi ’nin başkarargâhı keza gene buradaydı. Doğu Almanya’da ölüm cezalarının cümlesinin duvarları arasında infaz edildiği, sonradan müzeye dönüştürülen Stasi karargâhını gezmiştim.
“Devlet düşmanı” ve “güvenlik tehdidi” görülen muhaliflerin çürütüldükleri izbe, daracık hücrelerin yanında herkesi dinlemek, gözetlemek, korkutmak, pusturmak, gözdağı vermek, yıldırmak, sindirmek, baskılamak için kullanılan akla gelen tüm yöntemlerin ve enstrümanların teşhir edildiği bir utanç abidesiydi burası. 13 yaşındaki küçücük çocukların bile burada ana babalarını “güvenlik birimlerine” gammazlamak, ele vermek için kullanıldıkları anlatılmaktaydı. Şehirde en etkilendiğim diğer yer, Auerbachs Keller isimli tarihi bir restorandı.
Kocaman bir mahzendeki geleneksel restoranın yüksek kemerli tavanlarında, öğrencilik yıllarının tamamını bu kentte geçiren Goethe ’ye bir gönderme olarak ruhunu şeytana satan Faust ’un tasvirleri görülmekteydi. “Ruhunu kâh Nazizme kâh Stasi dehşetine satan Almanya’nın tıpkı kendisi gibi” diye düşündüğümü hatırlıyorum. Üzerimde iz bırakan son mekân kentin Modern Tarih Müzesi oldu.
Burada da 3 bin küsur belge, eşya ve görselle Almanya’ların bölünmesinden birleşmesine uzanan yakın tarih anlatılıyor; Holokost ve DDR’yi anlatan filmler gösteriliyor, tartışmalar düzenleniyordu. GÜNAH KEÇİSİ MÜSLÜMANLAR Müzenin kendisi denli etkilendiğim şey, kapıdaki müze görevlisiydi. 50’li yaşlardaki kadın aslında bir iktisatçı olduğunu ama DDR’de Marksist iktisat okuduğu için eğitiminin bir günde sıfırlandığını anlatmıştı.
Bir parya olarak ardından yaşama sil baştan başladığını ve 2. sınıf vatandaş kalmaya mahkûm bırakıldığını söylemişti. AfD dünya jeopolitiğini etkileyen bu çok derin depremlerin yaşandığı Eski Kıta’nın fay hattı Doğu Almanya’da uçsuz bucaksız bir “yabancılaşma”, “kimliksizlik” ve “boşluk duygusu” üreten bu topraklarda yeşerdi. 1990’daki “birleşme” den bu yana, dışarıdan bakışla altyapılar tamamlamış.
Ne ki eski sanayi bölgeleri atıl kalmış, “insan” unsuru unutulmuş. Ve gerçek bir büyüme yaratılmamış. En düşük maaşlar ve en yüksek işsizlik oranları bu nedenle Doğu Almanya’daydı.
Sendikalar yoktu. Geleneksel partilerle bağlar gevşekti. Sivil toplum cılızdı.
Savrulmuşluk arasında duyulan tüm büyük hüsranların faturası, gerçekte bu bölgede hemen hemen hiç olmayan günah keçisi yabancılara, özellikle de Müslümanlara çıkarılmıştı. Leipzig izlenimlerimde vaktiyle yazmıştım. Sokaklarda tek bir tesettürlü görmedim.
Görmedim çünkü Almanya genelinde yüzde 3.5 civarında olan Türk nüfusun oranı -misal- bu yörede yüzde 0.5’ti. Doğu Almanya’da AfD’nin kalesi sayılan, keza gene gezdiğim Dresden ’de aynı oran, bunun da yarısı yüzde 0.23 kadardı. Buna karşın Müslüman düşmanlığının bir numaralı bayrağını taşıyan Pegida hareketi Dresden’de doğdu.
Pegida ve AfD, 2010’ların ikinci yarısında el ele yükseldiler. Pegida bundan böyle yok. İki yıl önce feshedildi.
Ama artık Pegida’ya ihtiyaç da yok. Pegida’nın İslam ve göçmen karşıtı sokak söylemlerini, Saksonya Anhalt’ta oy patlaması yapan AfD devasa bir “siyasi program ve manifesto” ya dönüştürdü. KOMPLEKSİZ NAZİLERİN PARTİSİ Manifestonun adı “2026 Vizyonu”.
Yapay zekâya (AI), “AfD’nin Nazi döneminden resetlenmiş 2026 vizyonu nedir?” diye yazdım. AI; “Ne Nazisi, ne resetlemesi?” demedi. Damardan yanıtladı: “Ülkenin Nazi geçmişine yönelik kurumsal hafızayı ve eğitim politikalarını kökten değiştirmeyi hedefleyen AfD’nin 2026 vizyonu, tarihsel suçluluk kültürünü geride bırakarak milliyetçi bir kimlik inşasını temel almaktadır.
AfD Saksonya Anhalt’ta yüzde 44’e yakın rekor oy oranıyla bu vizyonu Alman siyasetinin merkezine taşımıştır. (Sözü edilen vizyon kapsamında) Nazi dönemine odaklanmayı ‘suçluluk kompleksi’ olarak nitelendirmekte, bu algıyı ‘resetlemeyi’ (sıfırlamayı) amaçlamaktadır.” Nasıl mı? 1. Sınır dışı etme görev gücü kurmak suretiyle kitlesel sınır dışılar hayata geçirecek.
Gereğinde oturum izinleri iptal edilecek, iltica kaldırılacak. 2. Sol gruplar ve göçmenlere karşı polise yardım amaçlı “vatandaş nöbeti” (Bürgerwehr) isimli sivil devriyeler kurulacak.
3. Anti-Alman sanata sansür uygulanacak. 4.
Sığınmacı ve de engelli çocuklar, sınıflarından tecrit edilecek. 5. Nazi müfredatı hafifletilecek.
Okullarda milliyetçi ritüeller arttırılacak. Fransa, İtalya, İspanya için bir seçim yılı olan 2027’deki tarihi randevuyu heyecanla bekleyen Avrupa’nın tüm aşırı sağcıları şimdi ellerini ovuşturuyor. Avrupa’nın üzerinde bundan böyle komplekslerinin zincirlerinden kurtulan yeni nesil Nazizmin hayaleti dolaşıyor.