Protein tozlarından proteince zengin kahvaltı gevreklerine kadar, insanların çok yüksek miktarda protein tükettiği "proteinmaxxing" trendi, bu on yılın en büyük wellness akımlarından biri haline geldi. Ancak dünya nüfusu yaşlandıkça, yeni bir araştırma (kaynak İngilizce), daha az protein tüketmenin daha uzun ve sağlıklı bir yaşama giden daha akıllıca bir yol olabileceğini öne sürüyor. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Wisconsin-Madison Üniversitesi'nden araştırmacılar, 300'den fazla çalışmayı analiz ettikten sonra, resmi kılavuzlar çoğu zaman yüksek proteinli beslenmeyi önerse de, yeni bulguların protein alımını azaltmanın diyabet ve kanser gibi yaşa bağlı hastalıkları düşürebileceğini gösterdiğini ortaya koydu.
Dünya nüfusu giderek daha fazla yaşlandıkça, sağlıklı yaşlanmayı destekleyebilecek ve yaşa bağlı hastalıkların yükünü azaltabilecek müdahaleleri belirlemek her geçen gün daha kritik hale geliyor. "Aktif bireylerde protein alımının kas gelişimi ve egzersize verilen yanıt açısından faydaları olduğu son derece açık" dedi çalışmanın yazarı Dudley Lamming basın açıklamasında."Ancak insanlar çoğunlukla nispeten hareketsiz bir yaşam sürüyor; bu nedenle birçok kişi aslında ihtiyaç duyduğundan daha fazla protein tüketiyor ve bunun muhtemelen sağlık açısından olumsuz sonuçları var" diye ekledi. Çalışma, düşük proteinli bir diyetin yağ dokusunu azaltarak, enerji harcamasını artırarak ve kan şekeri dengesini iyileştirerek metabolik işlevi geliştirdiğini ortaya koydu.
Hem insan hem de hayvan çalışmalarında, daha düşük proteinli bir diyetle beslenmek, toplam kalori alımı daha yüksek olsa bile, daha iyi kan şekeri kontrolü ve daha az vücut yağı ile sonuçlandı. Bu etki büyük ölçüde, protein alımı düşük olduğunda artan ve vücudun enerjiyi daha verimli yakmasına yardımcı olan FGF21 adlı "koruyucu" bir hormon tarafından yönlendiriliyor.Araştırmacılar, daha az protein tüketmenin vücudun otofaji adı verilen "onarım ve temizlik" moduna geçmesine yardımcı olduğunu buldu. Bu süreç, bozulmuş proteinler ve hasarlı parçalar gibi "hücresel çöpleri" ortadan kaldırarak hücreleri genç tutuyor.
Bununla birlikte çalışma, düşük proteinli bir diyetin herkes için uygun olmadığının altını çiziyor. Hamile kadınlar, büyüme çağındaki ve gelişim için proteine ihtiyaç duyan çocuklar, yaşlı yetişkinler ve ağır yaralanmalardan iyileşenler gibi bazı grupların protein kısıtlamasından kaçınması gerekiyor.Ne kadar protein öneriliyor?Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO), toplum için referans protein alımını (kaynak İngilizce) vücut ağırlığının kilogramı başına günde 0,83 gram olarak belirliyor. Her iki kurum da, referans değerin iki katı düzeyinde protein alımının güvenli kabul edildiği konusunda hemfikir ve çok yüksek protein alımının etkilerine dair kanıtların hâlâ tartışmalı olduğunun altını çiziyor.
EFSA ayrıca, ileri yaştaki yetişkinler için özel protein gereksinimlerini belirlemeye yetecek veri olmadığını vurguluyor ve onların en az genç yetişkinlerle aynı miktarda protein tüketmesini tavsiye ediyor. "Son dönemdeki tavsiyeler insanları daha fazla protein yemeye teşvik etti, ama aynı zamanda daha fazla egzersiz yapmaya da teşvik etti" diyor Lamming. "Protein önerilerini muhtemelen sadece yaşa göre değil, insanların ne kadar fiziksel olarak aktif olduklarına göre de kişiselleştirmemiz gerekiyor." Yazarlar, günümüzde birçok kişinin ihtiyaç duyduğundan çok daha fazla protein tükettiğini ve kısıtlama ile fayda sağlayabileceğini, ancak klinik araştırmacıların kişisel sağlık ve yaşam tarzı faktörlerine dayalı "bireylere uygun diyetler" tasarlamak için hâlâ çalışması gerektiğini belirterek sözlerini tamamladı.
