Yunanistan’ın küçük adalarından Tilos, eskiden çöplerini bir yamaçta toprağa gömerdi. Çöp depolama alanı giderek büyüyordu. Rüzgâr, plastikleri aşağıdaki kumsallara savuruyordu.Bu, küçük adalar için tanıdık bir sorun.
Ada halkı ve turistler atık üretiyor, ancak bunları geri dönüşüm için başka yerlere göndermek çoğu zaman ekonomik olmuyor. Bu yüzden pek çok ada, kıt olan topraklarının bir bölümünden vazgeçip sorunu toprağın altına gömüyor. Gözden uzak olan, gönülden de uzak oluyor.Birkaç yıl önce Tilos farklı bir yol denedi.
Yunan döngüsel ekonomi şirketi Polygreen ile işbirliği yaparak ve Güney Ege Bölgesi’nin desteğiyle, adadaki sokak çöp kutuları tamamen kaldırıldı ve yerine kapıdan kapıya toplama sistemi getirildi. Her hane ve işyeri, geri dönüştürülebilir ve organik atıklar için ayrı torbalar aldı; her torbaya bir karekod etiketi yerleştirildi.Sonuç olarak Tilos, dünyada Sıfır Atık Şehirler Sertifikası alan ilk ada oldu; geri dönüşüm ve kompost oranı yüzde 90’a yaklaşarak hem Yunanistan ulusal ortalamasının hem de AB ortalamasının çok üzerine çıktı.Nasıl işliyorToplanan tüm atıklar, eski çöp sahasının üzerine kurulan Döngüsel İnovasyon Merkezi’ne gidiyor."Bu, atık üreten ama hiçbir şeyi toprağa gömmeyen bir ada," diyor proje yöneticisi Spyros Kastanakis Euronews’e. "Yılda 330 ton; bunun yüzde 60’ı geri dönüştürülebilir, yüzde 30’u organik ve kalan yüzde 10’u çimento fabrikalarına yakıt olarak gidiyor."Organik atıklar gübreye dönüştürülüyor ve ücretsiz olarak yerel çiftçilere veriliyor.
Geri dönüştürülemeyenler alternatif yakıta çevriliyor. Geri kalan her şey 15 kategoriye ayrılıp sıkıştırılıyor ve ekonomik değeri olan ham madde olarak ana karaya gönderiliyor. Tilos Genel Sekreteri Stathis Kontos, "Artık bunlar atık değil, ham madde" diyor.
"Her şeyin ikinci bir hayatı var."Bu sistem ancak sakinler evlerinde düzgün ayrıştırma yaptığında işe yarıyor. Oraya gelmeleri emek istedi. Belediye Başkanı Maria Kamma Euronews’e, "Önce okullara gittik ve çocukları ikna ettik" diyor.
"Çocuklar bunu ailelerine anlattı, oradan da yayıldı."Just Go Zero Tilos projesi büyümeye hazır. Bölgesel yetkililer, modelin yaygınlaştırılmasını ve Yunanistan’daki daha fazla küçük adanın artık atıklarını toprağa gömmeyi bırakıp onlarla doğru şekilde ilgilenmesini planlıyor.
