Astronotlar, devlet ve hükümet başkanları ile uzay sanayisinin büyük ekonomik aktörleri, Fransa ve Almanya’nın ortak ev sahipliğinde Paris’teki Grand Palais’de düzenlenecek uluslararası uzay zirvesinde çarşamba ve perşembe günü bir araya gelecek.ABD’li çok sayıda şirketin, Washington’dan “AB politika pozisyonlarına” verilen destek konusunda gelen baskılar nedeniyle zirveden çekildiği bildiriliyor.Zirve, Avrupa uzay sanayisi için stratejik bir dönüm noktasında gerçekleşiyor. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, etkinliği Ekim 2025’te duyururken, bunu “Avrupalıları ortak bir hedef etrafında bir araya getirme” ve 2035’e kadar “Avrupa’nın küresel uzay güçleri haritasındaki yerini” belirleyecek ortak bir vizyon geliştirme fırsatı olarak tanımlamıştı.Elysee Sarayı’na göre zirvenin gündeminde uluslararası uzay işbirliği ve uzay güvenliğinin güçlendirilmesi olacak. Avrupa son yıllarda, kendi geliştirdiği roketlerle ve hem ulusal hem de AB düzeyinde artan uzay bütçeleriyle küresel uzay pazarındaki ABD hâkimiyetine meydan okumaya giderek daha fazla odaklanıyor.Avrupa tarihsel olarak GSYH’sinin yüzde 0,07’sini uzay programlarına ayırırken, bu oran ABD’de yüzde 0,24.Ancak 2025 bir dönüm noktası oldu; Avrupa Uzay Ajansı (ESA) Kasım ayında, 2026–2028 dönemini kapsayan üç yıllık bütçe döngüsü için 22,3 milyar avroluk rekor bir bütçeyi onayladı.
Güvenlik ve savunma amaçlı uzay projeleri için ayrılan kaynak ise 35 milyar avroya ulaştı.Ay madenciliği de temiz enerji kaynaklarını ve kritik ham maddeleri güvence altmanın olası yollarından biri olarak öne çıkıyor; Avrupa, Çin ve Rusya’ya olan bağımlılığını azaltmaya çalışırken bu alanı da değerlendiriyor.Fransa ile Almanya arasındaki görüş ayrılığıMacron’un zirveyi duyurmasının üzerinden neredeyse bir yıl geçerken, etkinlik daha başlamadan bazı pürüzlerle karşılaştı. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, cuma günü yaptığı açıklamada, iç gündemindeki yoğunluk nedeniyle zirveye katılmayacağını, yerine savunma bakanı Boris Pistorius ile uzaydan sorumlu bakan Dorothee Bär’in gideceğini doğruladı.Perde arkasında ise Fransa ve Almanya, uzay ve savunma projeleri konusunda uzun süredir çeşitli anlaşmazlıklar yaşıyor. Taraflar, yıllarca süren ihtilafların ardından Haziran 2026’da Gelecek Muharebe Hava Sistemi (FCAS) projesini rafa kaldırdı.Macron, Elon Musk’ın şirketi SpaceX gibi ABD’li sağlayıcılara bağımlı olmak yerine Ariane 6 gibi programlara destek vererek Avrupa’nın stratejik özerkliğini güçlendirmenin önemini sürekli vurguladı.Buna karşılık Almanya, SpaceX gibi daha düşük maliyetli ABD alternatiflerine güvenmeye daha istekli bir tutum sergiliyor.
Cumartesi günü Alman girişimi Isar Aerospace, Avrupa ana karasından yörüngeye ulaşan ilk ticari roketi fırlatarak kıtanın uzaya bağımsız erişim hedefinde önemli bir dönüm noktasına imza attı. Merz, fırlatmayı “yeni bir dönemin başlangıcı” olarak nitelendirdi.ABD’li şirketler zirveden çekiliyorPolitico’nun haberine göre, Beyaz Saray’dan bir yetkilinin şirketlere katılımlarının “AB’nin politika pozisyonlarına zımni destek gibi görünebileceği” uyarısında bulunmasının ardından, çok sayıda ABD’li şirket de zirveden çekildi.Ulusal uzay politikasını koordine eden Fransa Yükseköğretim ve Araştırma Bakanlığı’nın bir sözcüsü, AFP’ye yaptığı açıklamada SpaceX, Blue Origin, Stoke Space ve Starcloud’un zirveden çekildiğini doğrulayarak, “Bunu basında yer alan baskı iddialarıyla ilişkilendirmemek zor” dedi.Euronews’e konuşan Avrupa Uzay Politika Enstitüsü Direktörü Hermann Ludwig Moeller, Fransa’yı Avrupa’nın uzay sektöründe “itici güç” olarak tanımlayarak, ülkenin sanayiye “güçlü siyasi destek” sunduğunu ve “uzayın öneminin sürekli arttığını” vurguladı.“Uzay giderek savaşın yürütüldüğü bir alan hâline geliyor. Aynı zamanda, çatışmaların nitelik olarak hibrit bir yapıya büründüğü, örneğin ulaşım, enerji ve dijital alanlardaki kritik altyapılara yönelik saldırılarla yürütüldüğü artık geniş kamuoyu için de görünür hale geldi.
İşte uzay, bu noktada dayanıklılığı artırma imkânı sunuyor.”Moeller, uydu navigasyonu gibi uzay teknolojilerinin hem sivil hem askeri kullanım açısından oynadığı rolün altını çizdi.“Gündelik yaşam için vazgeçilmez olan bu sistemlerin, Ukrayna’daki savaş aynı zamanda modern savaşlarda ne kadar stratejik bir öneme sahip olduklarını gösterdi” diye konuştu.Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik topyekûn işgalinin ardından Kiev’in Musk’ın Starlink ağına duyduğu bağımlılık, savaş zamanında uzay tabanlı hizmetlerin stratejik önemini bir kez daha ortaya koydu; bu uydu ağı, altyapı hasar görse ya da yok edilse bile kesintiye dayanıklı internet bağlantısı sağlamaya devam ediyor.Bu gerçeklik, Avrupa’yı IRIS² adı verilen güvenli internet takımyıldızı başta olmak üzere kendi bağımsız uydu ağlarını geliştirmeye de itti.
