Çinli şirketlerin bir süre önce elektrikli otomobil pazarında yarattığı dönüşümün bir benzeri şu anda yapay zekâ dünyasında yaşanıyor. Bir yandan Batılı rakipleriyle, diğer yandan kendi aralarında yarışan Çinli şirketler, bu yarışta öne çıkabilmek için fiyatları hızla aşağı çekiyor. Üstelik aynı elektrikli otomobillerde olduğu gibi burada da Çin'in fiyatlandırma stratejisi sadece Çin pazarını değil, tüm küresel oyuncuları etkiliyor.
Batılı teknoloji şirketlerini endişelendiren bu tablo, kullanıcılar ve geliştiriciler içinse yeni fırsatlar yaratıyor. Zira bu fiyatlandırma yarışı nedeniyle, büyük dil modellerinin token maliyeti hiç olmadığı kadar düşmüş durumda. Bildiğiniz gibi ChatGPT, Claude ve Gemini gibi büyük dil modelleri, kullanıcıların gönderdiği metinleri işlemek için milyarlarca hatta trilyonlarca token üzerinden işlem gerçekleştiriyor.
Şirketler bu nedenle API kullanımlarını genellikle milyon token başına belirli bir ücret karşılığında fiyatlandırıyor. Bugüne kadar bu fiyatlandırma hep 1 doların üzerinde seyretti. Ancak LLM Token Harcama Endeksi, tarihinde ilk kez 1 doların altına indi.
Silicon Data tarafından hazırlanan LLM Token Harcama Endeksi, pazartesi günü 97 sente kadar geriledi. Büyük dil modeli tokenlarının piyasadaki kullanım ağırlıklı fiyatını günlük olarak takip eden endeks, 2025 yılının sonunda oluşturulmuştu. Endeksin ulaştığı bu değer, oluşturulmasından bu yana kaydedilen en düşük seviye oldu.
Çinli Yapay Zeka Şirketleri Fiyat Savaşını Kızıştırdı Oysa LLM Token Harcama Endeksi daha Mayıs ayında 2,12 dolar ile zirve yapmıştı. Üç ay gibi kısa bir sürede yaşanan bu yüzde 60'a yaklaşan düşüşün başlıca sorumlusu Çin merkezli yapay zekâ şirketleri. DeepSeek, MoonShot AI, Alibaba gibi şirketlerin üst üste yayınladığı büyük dil modelleri, token maliyetlerini hızla aşağı çekerek sektörde dengeleri değiştirdi.
Haziran ayında DeepSeek, Alibaba Cloud, ByteDance, Moonshot AI ve Baidu olmak üzere beş büyük Çinli yapay zekâ şirketi, uluslararası API fiyatlarını yüzde 50 ila yüzde 99 arasında değişen oranlarda düşürdü. Bu hamle, zaten yoğun rekabetin yaşandığı AI pazarında fiyatların çok daha hızlı gerilemesine yol açtı. DeepSeek'in Ağustos başında piyasaya sürdüğü V4-Flash modeli ise bu dönüşümün en dikkat çekici örneği oldu.
Model, giriş tokenları için 1 milyon token başına yaklaşık 0,14 dolar fiyat belirledi. Günün sonunda Batılı şirketlerin de bu düşüşe ayak uydurmakdan başka çaresi kalmadı. Nitekim OpenAI da Temmuz ayında bazı GPT-5.6 modellerinin fiyatlarını düşürdü.
Bunun yanında büyük yapay zekâ şirketlerinin bir kısmı, talep yoğunluğuna göre değişebilen dinamik fiyatlandırma modellerini de kullanmaya başladı. Fiyatlar Düşerken Yapay Zekâ Harcamaları Artıyor Bu durum yapay zekâ sektörünün geleceği açısından da soru işaretleri doğuruyor. Token başına talep edilen para düşerken, yapay zekâ şirketlerinin yaptığı harcamalar giderek artıyor.
Gelir ve gider arasındaki bu asimetri, mevcut gidişatın sürdürülebilirliğine dair kuşku yaratıyor. Tabii bu noktada farklı bir değişimi de göz önüne almak gerekiyor. Yapay zekânın token maliyeti düşse de toplam token harcamaları aynı oranda düşmüyor.
Aksine yayınlanan veriler şirketlerin yapay zekâ kullanımına yönelik toplam harcamaların geçen yıla kıyasla yaklaşık iki katına çıktığını gösteriyor. Şirketler daha önce maliyet nedeniyle sınırlı tuttukları yapay zekâ işlemlerini artık çok daha büyük ölçekte gerçekleştirebiliyor. Tokenın birim fiyatı düşerken kullanılan toplam token miktarı katlanarak artıyor.
Bu durum fiyatlandırma savaşının etkilerini bir nebze kompanse ediyor olsa da özellikle Batılı yapay zekâ şirketlerinin dev harcamalarını nasıl karşılayacağı konusundaki soruları tam anlamıyla ortadan kaldırmıyor. Yapay zekâ sektöründe önümüzdeki dönemin en önemli sorularından biri, modellerin ne kadar iyi olduğu değil, bu modellerin bu kadar düşük fiyatlarla sunulacağı ve bunu yaoarken nasıl kârlı hâle getirileceği olacak gibi görünüyor.
