Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansının 31incisi (COP31) bu yıl Türkiyenin ev sahipliğinde Antalyada gerçekleştirilecek. İklim değişikliğinin etkileri dünyanın birçok noktasında giderek daha fazla hissedilirken, zirvede alınacak kararlar da yakından takip edilecek. Birleşmiş Milletler Türkiye Koordinatörü Babatunde Ahonsi, COP31in Türkiyede düzenlenmesinin öneminden iklim finansmanına, Sıfır Atık hareketinden Birleşmiş Milletlere yönelik eleştirilere kadar birçok konuda değerlendirmelerde bulundu.Kritik bir dönemeçteyizCOP31in Türkiyede gerçekleştirilmesinin önemine değinen Ahonsi, iklim krizine karşı artık kararlı şekilde harekete geçilmesi gerektiğini söyledi:Kritik bir dönemeçteyiz.
İklim değişikliğinin toplumlar açısından yarattığı zorluklarla mücadele etme çabalarımızın yanı sıra, bugün gördüğümüz yangın gibi, aşırı hava sıcaklıkları gibi aşırı hava olaylarının artan sıklığı ve şiddeti de bizim için önemli bir mesele. Dolayısıyla bizim açımızdan ilerleme kaydedebilmek için kurumların yalnızca kendi çıkarlarıyla sınırlı kalmaması, aksine dünyanın farklı kıtalarında ve bölgelerinde etkiler yaratan bu sorunlara odaklanması gerekiyor. Çok taraflı baskı ve çabaları bir araya getirerek çözümler üretmemiz; bilim ve teknolojinin sunduğu imkanlardan yararlanmamız gerekiyor.
Böylece iklim değişikliğiyle etkili bir şekilde mücadele edebilmek için daha ne yapmamız gerektiğini gerçekten değerlendirebiliriz. Şu anda kritik bir dönemeçteyiz. Eğer şimdi kararlı bir şekilde harekete geçmezsek, gelecekte geri dönüşü çok zor bir noktaya ulaşabiliriz.
Ayrıca Türkiye gibi uzun yıllardır bir köprü görevi gören bir ülke için de önemli bir fırsat ve çok değerli bir dönem.Türkiye dünyaya liderlik sunacakTürkiyenin ev sahibi ülke olarak aynı zamanda müzakereci, arabulucu ve köprü görevi üstlenmesinin zirve açısından önemine ilişkin Ahonsi şu ifadeleri kullandı:Türkiye, bugün insanlığın karşı karşıya olduğu en önemli sorunlardan biriyle mücadelede dünyaya liderlik sunacak.Ahonsi, sözünü ettiği liderliğin özellikle iklim diplomasisi alanında olacağını belirterek şöyle devam etti:İklim diplomasisi konusunda. Burada yürütülecek müzakereler ve ortaya çıkacak sonuçlar, iklim değişikliğinin etkilerine karşı daha etkili çözümlere ulaşmamızın yolunu açabilir. Türkiye aynı zamanda çok taraflı iş birliği açısından bölgede önemli ve küresel ölçekte etkili bir aktör.
Bu zirve, insanlığın karşı karşıya olduğu bu varoluşsal tehdide karşı ortak çözümler geliştirmek açısından önemli bir fırsat sunuyor. Ancak bunun faydası yalnızca gezegenimizle sınırlı kalmayacak; Türkiye de yeni ortaklıklar ve iş birlikleri sayesinde, özellikle ekonomik açıdan, bu süreçten doğrudan fayda sağlayabilir.Sıfır Atık mesajı: Küresel bir harekete dönüştüTürkiyenin iklim değişikliğiyle mücadelede attığı adımları da değerlendiren Ahonsi, özellikle Sıfır Atık ve dirençli şehirler çalışmalarına dikkat çekti:Türkiyenin iklim kriziyle mücadelede çözüm odaklı yaklaşımlar konusunda önemli bir liderlik sergilediğini düşünüyorum. Sıfır atık ve döngüsel ekonomi yaklaşımları konusunda Türkiye, Sayın First Lady Emine Erdoğanın öncülüğünde önemli bir liderlik örneği ortaya koymuştur.
Bugün sıfır atık yalnızca Türkiyede uygulanan bir yaklaşım olmaktan çıkmış, küresel bir harekete dönüşmüştür. Bunun en önemli göstergelerinden biri de her yıl kutlanan Dünya Sıfır Atık Günüdür. Öncelikli alanlardan biri de dirençli şehirler oluşturulmasıdır.
Bu, Türkiye için önemli bir fırsattır. Türkiye, deprem deneyimleri sayesinde şehirlerin afetlere karşı nasıl daha dirençli hâle getirilebileceği ve bu direncin nasıl yönetilebileceği konusunda önemli bir tecrübeye sahiptir. Türkiyenin bu deneyimini diğer ülkelerle paylaşması son derece değerlidir.
Şehirler, iklim değişikliğine uyum çalışmalarının başarısında kritik bir role sahiptir. Türkiye de özellikle şehirlerin iklim değişikliğinin etkilerine karşı dirençli hâle getirilmesi ve uyum kapasitesinin artırılması konusunda önemli bir roldedir.COP31den hangi somut sonuçlar bekleniyor?Zirveden çıkabilecek somut sonuçlara ilişkin beklentilerini paylaşan Ahonsi, özellikle finansman ve çözümlerin uygulanması konularına vurgu yaptı:Öncelikle, bazı çözümler konusunda güçlü bir ivme ve harekete geçilmesini bekliyoruz. İkinci olarak, finansman konusunda da ilerleme kaydedilmesini bekliyoruz.
Özellikle gelişmekte olan ülkelerde iklim değişikliğine uyum çalışmalarının finanse edilmesi konusunda zaten verilmiş taahhütler var. Bu ülkeler, gördüğümüz iklim değişikliği etkilerine çok az katkıda bulunmalarına rağmen, gelişmiş ülkeler iklim değişikliğine uyum çabalarını destekleme konusunda kararlılar. Çözümleri zaten biliyoruz.
Asıl mesele, bu çözümleri birlikte nasıl hayata geçireceğimiz ve uygulamadaki zorlukların üstesinden nasıl geleceğimiz. Benim için birkaç kelimeyle ifade etmek gerekirse, bu zirve küresel iklim hareketinin gündeminde bir dönüm noktası olabilir; insanlar için güvenli, sürdürülebilir ve refah sağlayan bir gezegen yaratma hedefinde önemli bir adım olabilir.Yeni BM Genel Sekreteri dönemiBirleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterresin görev süresinin sona erecek olması ve yeni dönemde yaşanabilecek değişikliklere ilişkin Ahonsi şu değerlendirmeyi yaptı:Bekleyip görelim. Bence Guterresin öncülük ettiği reformları sürdürmeye kararlıyız.
Daha etkili ve kapsamlı bir küresel değişim için, ülkelerin tek başına çözemeyeceği sorunlara küresel ölçekte yanıt vermemiz gerekiyor. Bunun için de tüm ülkelerin birlikte hareket ettiği gerçek bir çok taraflı işbirliğine ihtiyaç var.BMye yönelik eleştirilere yanıtRusya-Ukrayna savaşı, Orta Doğu, Gazze ve Sudan başta olmak üzere dünyanın birçok bölgesinde devam eden savaş ve çatışmalar nedeniyle Birleşmiş Milletlerin sorun çözme kapasitesine yönelik eleştiriler de Ahonsiye soruldu.Ahonsi, BMnin gücünün üye devletlerin tutumuyla doğrudan bağlantılı olduğunu belirterek şöyle konuştu:BM, ancak üye devletlerin desteğiyle güçlü ve etkili olabilir. BM, üye devletlerin üzerinde uzlaştığı ve barışı güvence altına almak amacıyla oluşturduğu belirli kurallar çerçevesinde çalışıyor.
Ancak üye devletlerin kendileri bu kuralları ihlal ederse, BMnin etkili bir şekilde hareket etmesi çok zorlaşıyor. Bürokratik yapı içerisinde de bu çatışmaların etkili bir şekilde uygulanması ve yönetilmesi konusunda zorluklar ortaya çıkıyor. Buradaki temel mesele, üye devletlerin bu rolü yerine getirmeye ne ölçüde istekli ve kararlı oldukları.Üye devletlerin yeterince kararlı olup olmadığı sorusuna ise Ahonsi şu yanıtı verdi:Ben sadece şu sorunsalı ortaya koyuyorum: BM, ancak üye devletler, özellikle de Güvenlik Konseyi üyeleri, üzerlerine düşen rolü oynadıkları ve sistemin işleyişine katkıda bulundukları ölçüde etkili olabilir.
BM, ülkeleri desteklemek ve barışın sağlanabileceği koşulları oluşturmak için çok yoğun bir şekilde çalışmaya devam ediyor. BM bugün dünyanın pek çok ülkesinde aktif olarak faaliyet gösteriyor. Bundan çıkışın tek yolu, hepimizin şunu anlaması: Çatışmaların büyük bir bölümü askeri yollarla çözülemiyor.
Dolayısıyla er ya da geç hepimiz müzakere masasına geri dönmek zorundayız. BM de bunun için bir platform sağlıyor. Üye devletler bir araya gelip BMyi küresel sorunları ele almak için bir platform olarak kullandığında, BM gerçekten çok güçlü ve etkili bir mekanizma haline geliyor.Tek tek ülkeleri işaret etmek doğru olmazHangi ülkelerin BMnin işleyişini bloke ettiği sorusuna doğrudan yanıt vermeyen Ahonsi şöyle konuştu:Buna doğrudan yanıt veremem.
Çünkü bu, ele aldığımız konuya bağlı. Bence asıl önemli nokta şu: Üye devletler bir araya geldiklerinde.Ahonsi, hangi devlet veya hükümet yapılarından söz ettiğinin sorulması üzerine ise değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:BMnin kurulduğu dönemden bu yana çok, çok sayıda çatışma yaşandı. Bu tarihe baktığımızda, hangi ülkelerin ya da hangi aktörlerin hangi durumlarda bu tür sorunlara yol açtığını görebiliriz.
Ama bunu tek tek ülkeleri işaret ederek ifade etmek doğru olmaz. Asıl mesele şu: Üye devletlerin birlikte hareket etme konusunda kararlı olmaları gerekiyor. Dünyanın ve aslında dünya vatandaşlarının istediği türden kararları ve çözümleri ortaya koymalıyız.
Herkesin barış içinde yaşadığı bir dünya ancak birlikte hareket edebilirsek mümkün olabilir. İLGİLİ HABER DÜNYA İran'dan Trump'a çok sert Hürmüz mesajı: Saklanmak zorunda kalabilir
