"Terörsüz Türkiye" olarak adlandırılan süreç kapsamında hazırlanan ve kamuoyunda "çerçeve yasa" olarak da bilinen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, 18 Ağustos Salı günü Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.DEM Parti'nin de "Barış Ve Demokratik Toplum Süreci" olarak adlandırdığı bu sürecin sonunda ortaya çıkan kanun, PKK/KCK'nin fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolündeki silahlarla mühimmatı teslim ettiğinin resmen tespit edilmesinin ardından, örgüt bağlantılı bazı suçlara ilişkin soruşturma, kovuşturma ve cezaların infazının ertelenmesini düzenliyor.Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yasanın yürürlüğe girmesinin ardından sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun'un hayırlara vesile olmasını diliyorum," dedi.Erdoğan, kanunun TBMM'de 467 milletvekilinin desteğiyle kabul edildiğini belirterek bunu "tarihî bir mutabakat örneği" olarak nitelendirdi.Yasayı "Türkiye'nin huzurlu, müreffeh ve güvenli geleceği için atılan önemli bir adım" olarak tanımlayan Erdoğan; MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ve MHP Grubuna, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'a, AKP Grubuna ve yapıcı tutum sergilediğini belirttiği siyasi parti gruplarıyla milletvekillerine teşekkür etti.Erdoğan, sürecin bugüne gelmesinde katkısı bulunan devlet kurumları ve görevlilerini de tebrik ederek şunları söyledi:"Başta şehitlerimizin yakınları ve gazilerimiz olmak üzere, milletimizin tamamının hassasiyetlerini dikkate alan bir yaklaşımla yürüttüğümüz süreci, Kanun'un belirlediği zeminde, ilgili kurum ve kurullarımızın riyasetinde aynı samimiyet ve titizlikle yönetmeye devam edeceğiz."Bahçeli'den "Türk barışı" ve yasal düzenleme mesajıMHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Türkgün gazetesine yaptığı açıklamada "Terörsüz Türkiye" sürecinin yalnızca ülke içindeki güvenlik politikalarıyla sınırlı olmadığını, bölgesel bir düzen arayışının parçası olduğunu söyledi.Bahçeli, Suriye, Irak ve Lübnan gibi ülkelerde merkezî yönetimlerin güçlendirilmesini, millî birlik ve toprak bütünlüğünün korunmasını hedefleyen yaklaşımı "Türk barışı" olarak tanımladı.Sürecin silah bırakmanın ötesine geçmesi gerektiğini savunan Bahçeli, "Terörsüz Türkiye ile yalnızca dağdaki terörist unsurların değil, radikalleşmiş ve marjinalleşmiş yapıların da tasfiyesi, bütünüyle şiddetin bitirilmesi hedeflenmiştir," dedi.Bahçeli, bu sürecin Türkiye'nin dış politikada daha bağımsız hareket etmesine ve yakın coğrafyasında etkinliğini artırmasına katkı sağlayacağını öne sürdü.Sykes-Picot ve Balfour düzenlemelerine atıfta bulunan Bahçeli, parçalanmış devletler ile vekâlet savaşları yürüten silahlı yapıların Türkiye'nin güvenliğini tehdit ettiğini savundu.1916 tarihli Sykes-Picot Anlaşması, İngiltere ve Fransa'nın Osmanlı'nın Arap topraklarını savaş sonrasında nüfuz bölgelerine ayırmayı planladığı gizli mutabakattı. 1917 Balfour Deklarasyonu ise Britanya'nın Filistin'de Yahudi halkı için bir "ulusal yurt" kurulmasına destek verdiğini ilan eden metindi."Terörsüz Türkiye"yi MHP'nin bölgesel ve küresel barış misyonu olarak tanımlayan Bahçeli, Türkiye'nin siyasi ve ekonomik gücüyle bir "merkez ülke" olma yolunda ilerlediğini ifade etti.Bahçeli, "Sürecin tam olarak başarıya ulaşması, sırtını teröre dayandıran siyaset anlayışının ve bölücü zihniyetin de tarihe karışması ile mümkün olabilecektir," dedi.Çerçeve yasa ne diyor? Soruşturma ve cezalar nasıl ertelenecek?PKK/KCK'nin fiilî varlığına son vermesinin ardından uygulanacak hukuki süreci düzenleyen 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, 18 Ağustos'ta Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.Kanun, örgütü doğrudan lağvetmiyor.
PKK/KCK'nin ve bağlantılı oluşumların faaliyetlerine son verdiğinin ve kontrolündeki silahlarla mühimmatın teslim edildiğinin resmen tespit edilmesinden sonraki süreci düzenliyor.Metinde doğrudan bir af düzenlemesi bulunmuyor. Bunun yerine belirli suçlara ilişkin soruşturmaların, açılmış davaların ve kesinleşmiş cezaların infazının beş veya 10 yıl süreyle ve belirli koşullarla ertelenmesi öngörülüyor.Uygulama MGK kararına bağlandıKanun yayımlandığı gün yürürlüğe girdi ancak erteleme hükümleri hemen uygulanmayacak.Öncelikle örgütün fiilî varlığına son verdiğinin ve kontrolündeki bütün silahlarla mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekiyor. Ardından bu tespiti teyit eden Millî Güvenlik Kurulu (MGK) kararının Resmî Gazete'de yayımlanması öngörülüyor.Soruşturmaların, davaların ve cezaların infazının ertelenmesine ilişkin süreç bu kararın yayımlanmasından sonra başlayacak.MGK kararından önce işlendiği belirtilen ve kanunun kapsamına giren suçlar hakkında kararın yayımlanmasından sonra yeni bir soruşturma başlatılması ise kanunla oluşturulan Kurulun iznine bağlı olacak.Kanun hangi suçları kapsıyor?Düzenleme yalnızca PKK/KCK ve onunla bağlantılı oluşumlara ilişkin suçları kapsıyor.Kanunda şu suçlar sıralanıyor:PKK/KCK'yi kurmak veya yönetmek,Örgüte üye olmak,Örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek,Örgüt propagandası yapmak,Örgütün faaliyetleri kapsamında suç işlemek,Örgüt lehine Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki suçları işlemek.Kanunda geçen "örgüt" ifadesi, PKK/KCK ile bağlantılı bütün oluşumları da kapsayacak şekilde tanımlanıyor.Hangi suçlar kapsam dışında kalacak?Kanun, iki gruptaki suç ve mahkûmiyetleri erteleme hükümlerinin dışında bırakıyor:Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları,1 Haziran 2005'ten önce işlenen ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlar.Bu suçlara ilişkin soruşturma, dava ve cezaların infazında erteleme uygulanmayacak.Soruşturma ve davalar beş veya 10 yıl ertelenecekKanun kapsamındaki suçlar için yürütülen soruşturma ve kovuşturmaların ne kadar erteleneceği, suçun kanunda öngörülen cezasına göre belirlenecek.Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası olan suçlara ilişkin soruşturma ve davalar beş yıl ertelenecek.Cezası 15 yıldan fazla olan suçlarla müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve davalarda ise 10 yıllık erteleme uygulanacak.Erteleme süresince dava zamanaşımı işlemeyecek.
Dosyalar ile suçun ispatında kullanılabilecek deliller de erteleme süresi boyunca muhafaza edilecek.Erteleme kararına karşı başvuru hakkı bulunacak. Cumhuriyet savcısının kararlarına karşı iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilecek. Mahkemenin kovuşturmayı erteleme kararlarına da iki hafta içinde itiraz edilebilecek.Tutuklama ve adli kontrol yeniden değerlendirilecekErteleme kapsamına alınan suçlar nedeniyle verilmiş tutuklama ve adli kontrol kararları otomatik olarak devam etmeyecek.Bu tedbirler, dosyanın bulunduğu aşamaya göre yetkili hâkim veya mahkeme, bölge adliye mahkemesi ya da Yargıtayın ilgili ceza dairesi tarafından yeniden değerlendirilecek.
Gerekli koşulların bulunmadığına karar verilirse tutuklama veya adli kontrol kaldırılacak.İstinaf veya temyiz incelemesinde bulunan ve erteleme kapsamına giren dosyalar hakkında ise bozma kararı verilecek.Kesinleşmiş cezaların infazı da ertelenecekKanun yalnızca devam eden soruşturma ve davaları değil, verilmiş mahkûmiyet kararlarını da kapsıyor.Toplam 15 yıl veya daha az hapis cezası bulunan hükümlülerin cezalarının infazı beş yıl ertelenecek.Toplam cezası 15 yıldan fazla olanlarla müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edilenlerin infazı ise 10 yıl ertelenecek.İnfazın ertelenmesine infaz hâkimi karar verecek ve bu karara itiraz edilebilecek. Erteleme döneminde ceza zamanaşımı işlemeyecek.Erteleme, müsadere kararlarının uygulanmasını engellemeyecek. Soruşturma veya dava aşamasındaki dosyalarda müsadereye konu eşya ve mal varlığı değerleri tasfiye edilerek Hazineye gelir kaydedilecek.Yeni bir terör suçu işlenirse erteleme kaldırılacakSoruşturma veya dava hakkında verilen erteleme kararı, ilgili kişinin erteleme süresi içinde yeni bir terör suçu işlemesi halinde kaldırılacak.
Soruşturma veya yargılama kaldığı yerden devam edecek.Bu kişi hakkında mahkûmiyet kararı verilmesi halinde cezanın infazı yeniden ertelenemeyecek ve mahkûmiyetin bütün hukuki sonuçları uygulanacak.Erteleme süresi yeni bir terör suçu işlenmeden tamamlanırsa soruşturma aşamasında kovuşturmaya yer olmadığına, dava aşamasında ise davanın düşmesine karar verilecek.Cezasının infazı ertelenen bir hükümlü erteleme döneminde terör suçu işlerse infaz hâkimi erteleme kararını kaldıracak ve cezanın infazı devam edecek. Süre yeni bir terör suçu işlenmeden tamamlanırsa ceza infaz edilmiş sayılacak.Erteleme kararları özel bir sisteme kaydedilecek. Bu kayıtlar yalnızca bir soruşturma veya davayla bağlantılı olarak savcı, hâkim ya da mahkeme tarafından istendiğinde ve kanunda belirtilen amaçlarla kullanılabilecek.Hak yoksunlukları daha sonra kaldırılabilecekKanunla oluşturulacak Kurul, erteleme kararlarını belirli aralıklarla değerlendirecek.Kurul gerekli görürse soruşturma ve davalardan kaynaklanan hak yoksunluklarının bütün sonuçlarıyla kaldırılmasını ilgili sulh ceza hâkimliği veya mahkemeden isteyebilecek.Mahkûmiyetlerden kaynaklanan hak yoksunluklarının kaldırılması için de infaz hâkimliğine başvurabilecek.
Nihai kararı ilgili yargı mercii verecek ve bu kararlara itiraz edilebilecek.Mahkûmiyet kaynaklı hak yoksunluklarının kaldırılmasının istenebilmesi için beş yıllık erteleme kararlarında en az iki, 10 yıllık erteleme kararlarında ise en az üç yılın geçmiş olması gerekecek.Yararlanmak isteyenlere altı aylık başvuru süresiKanundan yararlanmak isteyenlerin, MGK kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından altı ay içinde yazılı başvuruda bulunması gerekecek.Başvurular, kişinin bulunduğu yerdeki Cumhuriyet başsavcılığına veya kanunla oluşturulan Kurulun görevlendireceği kurumlara yapılacak.Dolayısıyla altı aylık süre, kanunun yayımlandığı 18 Ağustos'tan değil, örgütün faaliyetlerine son verdiğini teyit eden MGK kararının Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren işleyecek.Süreci Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığındaki Kurul izleyecekKanunun uygulanmasını takip etmek ve değerlendirmek üzere Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında bir Kurul oluşturulacak.Kurulda şu isimler yer alacak:Adalet Bakanı,Dışişleri Bakanı,İçişleri Bakanı,Millî Savunma Bakanı,Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri,Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanı,Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri.Kurul ihtiyaç halinde alt komisyonlar oluşturabilecek; bakanlıkların, kamu kurumlarının ve kuruluşların temsilcileriyle gerekli görülen kişileri toplantılara çağırabilecek.Örgütün tamamen tasfiye edilmesine ilişkin gözlem raporları Kurul tarafından belirli aralıklarla değerlendirilecek. Kurul gerekli görürse adli, idari veya yasal düzenleme yapılmasını talep edebilecek.Kurul, çalışmalarına ilişkin Türkiye Büyük Millet Meclisini (TBMM) düzenli olarak bilgilendirecek. TBMM Başkanlığı bünyesinde ayrıca kanunun uygulanmasını takip edecek ve tavsiyelerde bulunabilecek bir İzleme Komisyonu kurulacak.Kurulun sekretarya hizmetlerini Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği yürütecek.Silah ve diğer malzemeler kayıt altına alınacakÖrgüt mensuplarının beraberlerinde getirdikleri veya yetkililere bildirdikleri silahlar, mühimmat, araçlar, gereçler, patlayıcı maddeler ve diğer bütün malzemeler kayıt altına alınacak.Bu işlemlerin nasıl yürütüleceğine ilişkin usul ve esasları, güvenlik kurumlarının görüşünü alan İçişleri ve Millî Savunma bakanlıkları belirleyecek.Kanunu uygulayanlara hukuki korumaKanun kapsamında kamu kurumlarına verilen görevlerin gecikmeden yerine getirilmesi öngörülüyor.Bu görevleri yerine getiren kişiler hakkında, yalnızca kanun kapsamındaki görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluk doğmayacak.Yayımlandığı tarihte yürürlüğe giren kanunun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütecek.
.jpg)
