Çin, Ay’daki su buzunu araştırmak ve gelecekteki insanlı Ay görevlerinin önünü açmak için şimdiye kadarki en kapsamlı robotik Ay görevlerinden birini başlatmaya hazırlanıyor. İçerisinde yörünge aracı, iniş aracı, gezgin araç ve zıplayan bir araç barındıran Chang’e-7 göreviyle Çin, Ay’ın güney kutbunu inceleyecek. Fırlatmaya günler kaldı Chang’e-7 görevinin 24 Ağustos’ta Pekin saatiyle Long March 5 Y14 roketiyle fırlatılması planlanıyor.
Görevin ana hedefi, Ay’ın güney kutup bölgesindeki Shackleton Krateri’nin kenarına yakın bir noktaya iniş yapmak olacak. Fırlatmanın ardından Chang’e-7’nin yörünge aracı birkaç ay boyunca Ay çevresinde çalışacak ve iniş aracını yıl sonuna doğru yüzeye gönderecek. Uzmanlara göre Chang’e-7, şimdiye kadar gerçekleştirilmeye çalışılan en kapsamlı ve karmaşık robotik Ay görevi olacak.
Görev aynı zamanda Çin’in 2030 yılına kadar gerçekleştirmeyi planladığı ilk insanlı Ay inişine yönelik teknolojik ve operasyonel hazırlıklara da katkı sağlayacak. Kraterlerde su buzu aranacak Ay’da sıvı halde su yok ancak Ay kraterlerinde ciddi ölçüde su buzu olduğu düşünülüyor. Chang’e-7’nin en dikkat çekici unsuru ise bu kraterlere inceleyecek olan araç olacak.
Zıplayabilen bir yapıya sahip olan bu yüzey aracı, sürekli gölgede kalan kraterlere sıçrayarak su buzu izlerini araştıracak. Ay’ın bazı kutup kraterlerinde Güneş ışığının milyarlarca yıl boyunca ulaşmadığı düşünülen bölgeler bulunuyor. Bilim insanları bu alanlarda su buzu olabileceğine dair güçlü kanıtlara sahip olsa da kaynağın miktarı, dağılımı ve erişilebilirliği henüz tam olarak ortaya çıkarılmış değil.
Görevde hem Ay yüzeyinin taranması hem de kraterlerin iç kısımlarının incelenmesi gibi farklı yöntemler kullanılacak. Zıplayan araç, eğimli yüzeylere güvenli şekilde inebilmek için aktif darbe sönümleme teknolojisinden yararlanacak. İniş aracı ise Çin’in derin uzay görevlerinde kullanacağı ilk “referans görüntülü navigasyon” sistemini taşıyacak.
Her şey tek görevde Chang’e-7, yalnızca su buzu aramakla sınırlı kalmayacak. Görev, yörüngede gözlem, yüzeye iniş, yüzeyde hareket ve zıplayarak keşif faaliyetlerini tek bir sistem altında birleştirecek. Bu kapsamlı yapı sayesinde Ay’ın güney kutbundaki çevresel koşullar ve potansiyel kaynaklar farklı araçlarla incelenecek.
Görev aynı zamanda çok sayıda uluslararası bilimsel deneye ev sahipliği yapacak. Çin’in Ay programında bir sonraki önemli adım ise 2028 civarında gerçekleştirilmesi planlanan Chang’e-8 olacak. Bu görevde Ay toprağını kullanarak gelecekte yaşam alanları oluşturulmasına yönelik teknolojilerin test edilmesi hedefleniyor.
Chang’e-7 ve Chang’e-8 birlikte, Çin öncülüğünde kurulması planlanan Uluslararası Ay Araştırma İstasyonu'nun (ILRS) altyapısının hazırlanmasında önemli rol üstlenecek. Chang’e-8 aynı zamanda Türkiye için de tarihi öneme sahip. Zira Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), bu görev kapsamında Ay’ı Güney Kutbu’na iki uzay aracı gönderecek.
Ay'dan Samanyolu'nun renkli görüntüleri çekilecek Chang’e-7’nin iniş aracındaki en dikkat çekici bilimsel ekipmanlardan birisi de ILO-C adlı kompakt geniş alanlı optik kamera olacak. ILOA Hawaii ve Hong Kong Üniversitesi Uzay Araştırmaları Laboratuvarı tarafından geliştirilen kamera, Shackleton Krateri'nin aydınlık kenarına yerleştirilecek. ILO-C'nin temel hedeflerinden biri, Ay yüzeyinden astronomik amaçlarla ilk renkli görüntüleri elde etmek.
Kamera özellikle geniş görüş alanı sayesinde Samanyolu'nun galaktik düzlemini Ay'dan tam renkli olarak görüntülemeye çalışacak. Ay'ın atmosferinin bulunmaması ve yüzeyden son derece kararlı bir gözlem noktası sunması, kameranın astronomik gözlemler açısından önemli bir avantaj elde etmesini sağlayabilir.
