sondakika.com
Son Dakika

Dünyanın en tehlikeli adamı ilan edildi: Tek başına milyonlara felaketi yaşattı

Fotoğraf: Sözcü

Bilim tarihi, insanlığa fayda sağlamak amacıyla yola çıkan ancak büyük felaketlere imza atan buluşlarla dolu. Bu isimlerin başında ise şüphesiz Amerikalı kimyager ve mühendis Thomas Midgley geliyor. Atmosfere ve insan sağlığına tarihte en çok zarar veren kişi olarak bilinen Midgley, imza attığı iki devasa icatla dünyayı felaketin eşiğine sürükledi.

Midgley’in ilk büyük felaketi, araç motorlarındaki vuruntuyu önleyen kurşun tetra-etili (kurşunlu benzin) bulması oldu. O dönemde oldukça ucuz ve yüksek karlı bir madde olan kurşun, herhangi bir yan etkisi yokmuş gibi pazarlanarak otomobil endüstrisinin vazgeçilmezi haline geldi. Üretilen arabaların yüzde 98'inde kullanılan bu madde nedeniyle insanlar, bir önceki yüzyıla kıyasla 625 kat daha fazla kurşuna maruz kaldı.

Kurşun nörotoksin bir madde olduğu için zamanla beyin ve merkezi sinir sisteminde geri dönüşü olmayan tahribatlara, körlüğe, kansere, uykusuzluğa ve böbrek yetmezliğine yol açtı. Üretim fabrikalarında işçiler peş peşe ölmeye başladığında Midgley, düzenlediği basın toplantısında kurşun buharını ciğerlerine çekerek maddenin "zararsız" olduğunu iddia etti. Hatta kurşunun zararlarını araştıran kurumları finanse ederek gerçeklerin 20 yıl boyunca saklanmasına sebep oldu.

Kurşunlu benzinin etkileri henüz tam tartışılmamışken Midgley ikinci büyük hamlesini yaptı ve kloroflorokarbon (CFC) gazını icat etti. Buzdolaplarında, klimalarda ve deodorantlarda yaygın olarak kullanılan bu gazın sadece 1 kilosu, atmosferdeki 70 bin kilo ozonu yok etme gücüne sahipti. Bugün küresel ısınma ve ozon tabakasının delinmesindeki ana sorumlulardan biri olan CFC gazlarının tehlikesi de yıllar sonra anlaşılabildi ve ancak 1970'lerde yasaklanabildi.

Kendi ürettiği kurşunun zehirli etkilerine maruz kalarak felç geçiren ve yatalak olan Midgley'in sonu da trajikomik oldu. Yatakta hareket edebilmek için ipler ve makaralardan oluşan karmaşık bir düzenek tasarlayan mucit, 55 yaşında bu düzeneğin iplerine dolanıp boğularak hayatını kaybetti. Dünyaya en çok zarar veren insan olarak tarihe geçen Midgley, arkasında ozon tabakasında dev bir delik ve milyonlarca etkilenmiş insan bıraktı.

Kaynak

Haberin tamamı, güncellemeleri ve fotoğraf galerisi için Sözcü sayfasına gidin.

www.sozcu.com.tr · Haberi kaynağında oku

Gündem haberleri

Tümü