Erken Cumhuriyet İstanbul’unun 'kamera arkası' Pera Müzesi’nde

Pera Müzesi, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nün (İAE) 20. yılı kapsamında erken Cumhuriyet İstanbul’unun gündelik hayatını ve foto muhabirliğinin perde arkasını ele alan “Cumhuriyetin Kamera Arkası” sergisini ziyarete açtı.İdil Çetin ve Ahmet Ersoy’un küratörlüğünü üstlendiği sergi, Suna ve İnan Kıraç Vakfı Fotoğraf Koleksiyonu’ndaki 90 bini aşkın negatiften oluşan Basın Fotoğrafları Arşivi’nden seçilen görüntülerle 1920’lerden 1950’lerin başlarına uzanan İstanbul’a farklı bir perspektiften bakıyor.Serginin çıkış noktası ise geleneksel sergi anlayışında çoğunlukla göz ardı edilen fotoğraflar: Gazetelerde yayımlanmayan, teknik açıdan kusurlu bulunan, aynı olayın birkaç saniye öncesini ya da sonrasını gösteren ve haberin son haline dönüşmeyen negatifler.Küratörler İdil Çetin ve Ahmet Ersoy, serginin ortaya çıkış sürecini anlatırken bu fotoğrafların kendilerinde yarattığı heyecanın belirleyici olduğunu söylüyor. İAE’nin kendilerine ulaşmasının ardından yaklaşık iki yıl boyunca arşiv üzerinde çalışan küratörler, başlangıçta 20 bini aşkın görüntünün oluşturduğu büyük ve karmaşık malzemenin nasıl sergilenebileceğini kendilerinin de bilmediğini belirtiyor.Küratörler, zaman içinde arşivin nasıl oluştuğuna ve fotoğrafların kendi içindeki örüntülere dair yeni bilgiler keşfettiklerini anlatıyor.'Kötü' fotoğraflardan sergi fikrineÇetin ve Ersoy’un dikkatini çeken en önemli unsurlardan biri, arşivde bulunan ve geleneksel anlamda “iyi fotoğraf” olarak değerlendirilmeyecek görüntüler oldu.Küratörler, “kötü” olarak nitelendirilebilecek negatifleri gördüklerinde heyecanlandıklarını belirtiyor. Onlara göre arşivin değeri, yalnızca dönemin en başarılı veya estetik fotoğraflarını bir araya getirmesinden değil, fotoğraf üretiminin bütün sürecini görünür kılmasından kaynaklanıyor.Serginin tasarım sürecinde de benzer bir deneysel yaklaşım izlendi.