Kanada, Ottawa ile Washington arasında giderek büyüyen ticaret savaşı şiddetlenirken ABD ürünlerine yönelik bir dizi misilleme gümrük vergisi açıkladı.Maliye Bakanı Francois-Philippe Champagne, salı günü düzenlediği basın toplantısında Kanada’nın ABD’nin yeni gümrük vergilerine "orantılı, hedefli ve stratejik biçimde" karşılık vereceğini söyledi. Champagne, Washington’ın vergilerinin "dolarına dolar, oranına oran" eşleştirileceğini belirtti.Champagne, "Kanada, 8 Eylül’den itibaren ABD’den yapılan 27,6 milyar Kanada doları tutarındaki ithalata yüzde 15, 25 veya 50’ye varan misilleme vergileri uygulayacak," dedi.Karar, iki ülke arasındaki ticaret görüşmelerinin sonuçsuz kalmasının ardından yaklaşık 28 milyar Kanada doları (17 milyar euro) değerindeki Kanada ürünlerini etkileyen yüzde 50’lik ABD gümrük vergilerinin cumartesi günü yürürlüğe girmesi üzerine alındı.ABD’nin vergileri hokey sopalarından şaraba ve çimentoya kadar çok sayıda ürünü kapsıyor.Kanada hükümeti, misilleme önlemlerinin çelik ve alüminyum, ev aletleri, süt ürünleri, tarım ekipmanları, plastik, kâğıt hamuru ve kâğıt ile elektronik sektörlerinde yoğunlaşacağını açıkladı.Kanadalı çalışanlar ve işletmeler için toplam 7,5 milyar Kanada doları (4,6 milyar euro) tutarında destek paketi de açıklayan Champagne, Trump yönetiminin sunduğu koşulların "ekonomik açıdan sürdürülemez, adaletsiz ve nihayetinde kabul edilemez" olması nedeniyle Washington ile müzakereleri sonlandırmak zorunda kaldıklarını söyledi.Giderek büyüyen tarife savaşını "Kanada’ya dayatılan benzeri görülmemiş bir sınama" olarak nitelendiren Champagne, ülkesinin bu meydan okumaya karşılık vereceğini belirtti.Champagne, "Çalışanlarımızı, işletmelerimizi ve sektörlerimizi ne gerekiyorsa yaparak, gerektiği sürece destekleyeceğiz," dedi.ABD Başkanı Donald Trump da pazartesi günü Ottawa’yı "yıllardır ABD’yi kazıklamakla" suçlayarak 2027’den itibaren Kanada araçlarına uygulanan gümrük vergilerini iki katına çıkarmakla tehdit etti.Trump, Truth Social hesabındaki paylaşımında, "1 Ocak 2027’de tüm otomobiller, büyük ve küçük kamyonlar, otomotiv parçaları ve çeliğe uygulanan gümrük vergileri yüzde 50’ye çıkarılacak," ifadelerini kullandı.ABD’nin otomobillere uyguladığı mevcut gümrük vergisi, araçların ABD menşeli olmayan kısmı için yüzde 25 seviyesinde bulunuyor.Bir yıllık karşılıklı misillemelerTicaret anlaşmazlığı, ABD Başkanı Donald Trump’ın göç ve uyuşturucu kaçakçılığı nedeniyle ulusal acil durum ilan ederek Kanada ürünlerine kapsamlı gümrük vergileri açıkladığı Şubat 2025’te başladı. Düzenlemeler, Kanada’dan yapılan ithalatın büyük bölümüne yüzde 25, Kanada enerji ürünlerine ise yüzde 10 vergi getiriyordu.Dönemin Başbakanı Justin Trudeau yönetimindeki Ottawa, yüzde 25’lik misilleme vergileriyle karşılık verdi.Kanada, 30 milyar Kanada doları (18,6 milyar euro) değerindeki ABD ürünlerine derhâl gümrük vergisi uyguladı.
Üç hafta sonra 125 milyar Kanada doları (77,5 milyar euro) tutarında ikinci bir tarife dalgasının devreye alınması ve toplam tutarın 155 milyar Kanada dolarına (96,1 milyar euro) ulaşması planlanıyordu. Ancak Ottawa, devam eden görüşmeler sırasında ikinci aşamayı askıya aldı.Ardından geçici bir ateşkes sağlandı. Trump, tarifeleri 30 gün ertelemeyi kabul etti.
Kanada’dan yapılan ithalata yönelik daha sınırlı vergiler 4 Mart 2025’te yürürlüğe girerken daha sonra otomobil üreticileri ile Kanada-ABD-Meksika Anlaşması’na (CUSMA) uygun ürünlere muafiyet tanındı.Aynı ay başbakanlık görevini devralan Mark Carney, Washington’ın zaten istikrarsızlaştırdığı bir ilişkiyle karşı karşıya kaldı.Gümrük vergileri ilerleyen aylarda artmaya devam etti. Washington, 1 Ağustos 2025’te muafiyet kapsamı dışındaki Kanada ürünlerine uyguladığı genel vergi oranını yüzde 25’ten yüzde 35’e yükseltti. Gerekçe olarak Kanada’nın sınırdan fentanil geçişini engellemekte başarısız olması gösterildi.Bu vergiler, Kanada araçlarına farklı bir yasal yetki kapsamında uygulanan tarifelerden ayrı tutuldu.
Araçların ABD menşeli olmayan kısmına yüzde 25 vergi uygulanırken Trump, bu oranı iki katına çıkarmakla tehdit etti.Trump iç hukuk engelleriyle karşılaştıGerilim 2026’da yeniden tırmandı. ABD Yüksek Mahkemesi, yılın başında Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası kapsamında uygulanan bazı olağanüstü hâl tarifelerini iptal etti. Bunun üzerine Trump, önce yüzde 10 olarak belirlenen ve daha sonra yüzde 15’e yükseltilen geçici bir küresel taban gümrük vergisi getirdi.
CUSMA kurallarına uygun Kanada ve Meksika ürünleri bu vergiden muaf tutuldu.Ancak bu görece sakin dönem uzun sürmedi. Trump, 1930 Tarife Yasası’nın 338’inci bölümü kapsamında 27,6 milyar Kanada doları (17 milyar euro) değerindeki Kanada ihracatına yüzde 50 gümrük vergisi getiren başkanlık bildirilerini imzaladı.Başlangıçta 19 Ağustos’ta yürürlüğe girmesi planlanan düzenleme, son dakika görüşmeleri için üç gün ertelendi. Müzakerelerin sonuçsuz kalmasının ardından tarifeler 22 Ağustos’ta uygulanmaya başladı.Sona erme tarihi bulunmayan vergiler, CUSMA kapsamındaki muafiyetleri geçersiz kılıyor ve süt ürünleri, alkollü içecekler, inşaat malzemeleri, giyim, elektronik ve tarım ürünlerini hedef alıyor.Beyaz Saray, kararın Kanada’nın ABD’nin süt ürünleri, alkollü içecekleri ve araçlarına karşı ayrımcı uygulamalarına misilleme olduğunu savundu.Son gerilim, CUSMA’nın geleceğinin de belirsiz olduğu bir döneme denk geldi.
Anlaşma kapsamında zorunlu olan altı yıllık ortak değerlendirme 1 Temmuz 2026’da yapıldı ancak taraflar uzatma konusunda anlaşamadı.Bu durum, taraflar anlaşmaya varana veya anlaşmanın süresi 2036’da dolana kadar her yıl tekrarlanacak değerlendirme sürecini başlattı.
