Yaşam savunucuları ve uzmanlar yıllardır şirketlerin hazırladığı çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) raporlarındaki hatalara karşı mücadele ediyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, ÇED süreçlerine ilişkin “kopyala-yapıştır rapor” eleştirisini yeniden gündeme getirecek bir projeyi duyurdu. Tekirdağ Ergene’de Özsar Tesktil’in kumaş boyama tesisinin kapasitesini yıllık 5 bin 208 tondan 8 bin 448 tona çıkarmak için ÇED süreci başlattı.
Ancak 289 sayfalık dosyada projenin çevresel etkilerini belirlemede kullanılan temel veriler arasında dikkat çekici “çelişkiler” var. ÇED dosyasının atıksu bölümünde tesisin evsel ve endüstriyel su ihtiyacının sahadaki “izinli kuyu ve taşıma su” ile karşılandığı ve talep edilen kapasite artışından sonra da bu şekilde sürdürüleceği belirtildi. Temiz üretim planında ise yıllık 259 bin 200 metreküp suyun kaynağı “kuyu” olarak gösterildi.
Buna karşın aynı dosyanın “yeraltı suyu kalitesi” bölümünde, tesisin işletme aşamasında yeraltı su kaynaklarından herhangi bir su kullanmayacağı ifade edildi. Benzer şekilde şirketin kapasite artışıyla kullanacağı su miktarında da çelişkiler oluştu. Ana hesapta mevcut yıllık atıksu miktarı 160 bin 499 metreküp gösterilirken dosyaya eklenen 2024 tarihli temiz üretim planında aynı tesisin evsel ve endüstriyel atıksuyu yıllık 220 bin 320 metreküp olarak kaydedildi.
Aradaki yaklaşık 60 bin metreküplük farkın nedeni dosyada açıklanmadı. SU KULLANIMINDA KARGAŞA Atıksu hesaplarında başka soru işareti de yıkama makinesi hesabında oldu. Tesisin yılda 300 gün çalışacağı belirtilmesine karşın günlük 103.68 metreküp su kullanan yıkama makinesinin yıllık tüketimi 10 bin 368 metreküp olarak yazıldı.
Dosyadaki çalışma süresi esas alındığında bu miktar 31 bin 104 metreküp olarak hesaplanıyor. ÇED dosyasının “projeye genel bakış” bölümünde kumaş boyama tesisi anlatılırken projenin yaşama geçirilmesiyle “gıda sektöründe önemli yeri olan kırmızı etin piyasaya arzının sağlanacağı” belirtildi. Aynı ekte Tekirdağ’daki proje için “Bursa İli Hava Kalitesi İndeksi” başlığının kullanılması da dikkat çekti.
ÇALIŞANINI UNUTTU Fabrikada çalışan işçi sayıları da hesaplandı. Mevcut çalışan sayısını bir bölünde 239 olarak verilirken, bir bölümde de 400’ü aşkın olarak ifade edildi. Benzer şekilde 16 bin 500 metrekare kapalı alan olarak gösterilirken aynı dosyada fabrikanın 27 bin metrekare kapalı alana sahip olduğu ifade edildi.
Kapasite artışında kullanılmak üzere tesise getirilen bin kilogramlık boyama makinesinin ise il müdürlüğü tarafından mühürlendiği de ÇED dosyasında yer aldı.
