Körfez'deki savaşın ilk önemli çevresel sonuçları ortaya çıkmaya başladı. Bir petrol sızıntısı İran'ın Keşm Adası'na ulaşırken, Rusya'nın "gölge filosuna" ait hasarlı bir tankerden yayılan çok daha büyük bir sızıntı da Umman'ın güney kıyılarını kirletiyor.Bu haftanın başında Keşm Adası kıyılarında görülen koyu renkli petrol kalıntıları, Soza Plajı'ndan Shib Deraz bölgesine ve Naqasheh köyü yakınlarındaki Hara mangrov ormanlarına kadar yayıldı.İranlı çevre yetkilileri, temizlik çalışmaları sayesinde petrol tabakasının büyük ölçüde çarşamba akşamına kadar temizlendiğini, ancak bölgedeki incelemelerin sürdüğünü açıkladı.İran Dışişleri Bakanlığı, ilk bulguların sızıntının kaynağı olarak yabancı bir dökme yük gemisini işaret ettiğini belirterek sorumlulardan tazminat talep etti.İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmail Baghaei, "Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi ve Umman Denizi'ndeki deniz ekosisteminin onarılması ve daha fazla kirliliğin önlenmesi, Hürmüz Boğazı'na ilişkin gelecekteki bütün yönetim düzenlemelerinin parçası olmalı," dedi.Baghaei, "Bu su yolundaki ticari taşımacılıktan yararlanan bütün tarafların çevresel zararı gidermek konusunda hukuki ve ahlaki sorumluluğu bulunuyor," diye konuştu.Olayın onlarca yıldır devam eden kirliliğin "yalnızca bir örneği" olduğunu savunan Baghaei, bu kirliliğin İran kıyılarında "trilyon dolarlık zarara" neden olduğunu öne sürdü.Baghaei, "Bu kayıp ve zararları kim karşılayacak? Bölgenin ucuza ihraç edilen enerjisini tüketen ülkeler mi, deniz taşımacılığı sigorta şirketleri mi, yoksa saldırgan taraflar ve ortakları mı?" diye sordu.Deniz trafiğini takip eden TankerTrackers, uydu görüntülerinin sızıntının büyük olasılıkla Minoan Pioneer adlı gemiden kaynaklandığını gösterdiğini açıkladı.Liberya bayraklı ve Yunanistan merkezli bir şirket tarafından işletilen dökme yük gemisi, 3 Ağustos'ta Umman'ın Musandam bölgesindeki Khasab'ın yaklaşık 20 deniz mili, yani 37 kilometre kuzeydoğusunda bir cismin isabet etmesiyle vurulmuştu.Saldırı gemide yangına yol açmış, makine dairesini tamamen devre dışı bırakmış ve bir mürettebatın kaybolmasına neden olmuştu.
Birden fazla deniz güvenliği şirketi, bölgede geçmişte yaşanan benzer olayları gerekçe göstererek saldırının İran güçlerince düzenlendiğini öne sürdü. İran ise saldırıyla ilgisi olup olmadığını ne doğruladı ne de yalanladı.TankerTrackers, X'ten yaptığı açıklamada, "Sızıntı daha sonra boğazı geçerek İran'a sürüklendi," ifadelerini kullandı ve olayı "İran'ın kendi kendine açtığı bir yara" olarak nitelendirdi.Uluslararası tazminat kuralları ise İran'ın talebini karmaşık hale getiriyor. Uluslararası Petrol Kirliliği Tazmin Fonları, savaş veya çatışma nedeniyle oluşan zararları sorumluluk kapsamı dışında tutuyor.Yaklaşık bin 500 kilometrekare yüzölçümüne sahip Keşm, Basra Körfezi'nin en büyük adası konumunda.
Yaklaşık 20 bin hektarlık alanı kaplayan Hara mangrov ormanları; balıklar, göçmen kuşlar ve deniz memelileri için üreme ve beslenme alanı oluşturuyor.Adanın güney kıyıları ayrıca Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği tarafından "kritik tehlike altında" sınıflandırılan şahin gagalı deniz kaplumbağalarının yuvalama alanları arasında bulunuyor.Umman: Rus gölge filosu tankeri petrolü kıyıya vuruyorKeşm Adası'nın yaklaşık 500 kilometre güneydoğusunda başka bir çevre felaketi yaşanıyor. Yaklaşık 1 milyon varil Rus ham petrolü taşıyan Suezmax sınıfı Caroline Bezengi tankeri, haziran ayında Umman'ın Dhofar kıyıları açıklarındaki Hallaniyat Adaları'nda karaya oturmasından bu yana petrol sızdırıyor.Nisan ayında Rusya'nın Karadeniz kıyısındaki Novorossiysk Limanı'ndan ayrılan tankerde, 8 Haziran'da Yemen açıklarında patlama meydana geldi. Mürettebat yara almadan tahliye edilirken gemi daha sonra Qabiliyah Adası açıklarındaki kayalıklara oturdu.Patlamanın sorumluluğunu henüz üstlenen olmadı.
Avrupa Birliği ve İngiltere, Rus ham petrolü taşıdığı gerekçesiyle Caroline Bezengi'yi yaptırım listesine almıştı. Geminin kayıtlı sahibi ve işletmecisi Çin merkezli iki şirket.Petrol sızıntısı kısa sürede hızla büyüdü. Sızıntının kapladığı alan 26 Temmuz'da 45 kilometrekareyken, 2 Ağustos'ta yaklaşık 150 kilometrekareye ulaştı.
Umman makamları pazartesi günü alanı 390 kilometrekare olarak hesaplarken, Reuters'ın çarşamba günü uydu görüntüleri üzerinden yaptığı analiz sızıntının 2 bin kilometrekareden geniş bir alana yayıldığını gösterdi.Petrol, Umman ana karasındaki Ras Madrakah sahillerine ulaşarak 40 kilometreye varan kıyı şeridini kirletti. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) de petrolün çarşamba günü kıyıya ulaştığını doğruladı.Umman Sultanı Heysem bin Tarık tarafından geçen yıl doğa koruma alanı ilan edilen Hallaniyat Adaları; Arap Denizi kambur balinalarına, Sokotra karabataklarına, nesli tehlike altındaki deniz kaplumbağalarına ve mercan resiflerine ev sahipliği yapıyor.Haziran ile eylül arasında etkili olan muson mevsimi, bölgede deniz ve hava koşullarının öngörülmesini zorlaştırıyor.Rusya'nın "gölge filosu", yüzlerce eski tankerden oluşuyor. Bu gemiler, Batı'nın Rusya'nın 2022'nin başında Ukrayna'yı geniş çaplı işgal etmesinin ardından uyguladığı yaptırımlara rağmen Moskova'nın petrol ihracatını sürdürmesine imkân tanıyor.
