Soru: 05/07/1982 doğumluyum. 8/9/2001 tarihinde yeraltı maden ocağında çalışmaya başladım. 2026/Temmuz sonu itibarıyla 2125 gün maden yeraltı, 4398 gün maden yerüstü hizmetim var.
Ayrıca 2004-2005 yıllarında 338 gün jandarma asteğmen olarak askerlik görevimi yaptım. Hangi koşullarda emekli olurum? Ali S.
Gerek 506 gerekse 5510 sayılı kanunlarda yaşlılık sigortasında sigortalıların sağlık durumları veya çalıştıkları işyerlerinin niteliği (zorluğu) göz önüne alınarak daha erken emekli olmalarına imkân veren düzenlemeler bulunmaktadır. Bunlardan biri de maden işyerlerinin yeraltı işlerinde çalışanlardır. Sigortalılık başlangıcınız ile maden yeraltı işlerinde çalışmaya başladığınız tarihin 2008/Ekim öncesi ve yeraltı çalışmalarınızın 1800 günden fazla olması nedenleriyle emeklilik koşullarınız yaşlılık aylığına hak kazanma özel koşullarına göre değerlendirilecektir.
5510 sayılı kanunun geçici 9. maddesinin beşinci fıkrasında; kanunun yürürlük tarihinden önce bazı hükümleri yürürlükten kaldırılan 506 sayılı kanuna göre sigortalı sayılanların, kanunun yürürlük tarihinden önce maden işyerlerinin yeraltı işlerinde sürekli veya münavebeli olarak çalışmaya başlayanlardan; - En az 20 yıldan beri bakanlıkça tespit edilen maden işyerlerinin yeraltı işyerlerinde sürekli çalışan ve bu işlerde en az 5000 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödeyen sigortalılara yazılı talepleri halinde 28’inci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendindeki yaş şartları aranmaksızın yaşlılık aylığı bağlanmaktadır. - En az 25 yıldan beri bakanlıkça tespit edilen maden işyerlerinin yeraltı işlerinde yeraltı münavebeli işlerinde çalışan ve bu işlerde en az 4000 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödeyen sigortalılara da 28’inci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendindeki yaş şartları aranmaksızın 8100 gün prim ödemiş sigortalılar gibi yaşlılık aylığı bağlanmaktadır. - 50 yaşını dolduran ve malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi çalışmalarının en az 1800 gününü bakanlıkça tespit edilen maden işyerlerinin yeraltı işlerinde geçirmiş olan sigortalılara da sigortalı olarak işe giriş tarihi 8/9/1999; - Öncesi olanlar için 5000 gün veya en az 15 yıldan biri sigortalı olup en az 3600, - Sonrası olanlar için ise 7000 gün veya 25 yıllık sigortalılık süresi ve en az 4500, prim gün sayısı koşullarının yerine gelmesi halinde, yaşlılık aylığı bağlanmaktadır. Bu sigortalıların maden yeraltında geçen çalışmalarının en az 1800 gün olması koşuluyla çalışmalarının 1/4’ü, prim ödeme gün sayılarına ilave edilmektedir. Yukarıda belirtilen 20 veya 25 yıllık sigortalılık sürelerinin tespitinde sigortalıların tüm hizmet süreleri dikkate alınırken 5000 prim gün sayısının tespitinde sadece maden yeraltı sürekli ve münavebeli (gruplu) hizmetler, 4000 günün hesabında ise sadece münavebeli (gruplu) hizmetler dikkate alınmaktadır.
Bunların 2008/Ekim sonrası maden yeraltı çalışmaları için 5510 sayılı kanunun fiili hizmet süresi zammına ilişkin 40. maddesi uygulanmamaktadır. Belirtilen yasal mevzuat çerçevesinde durumunuz değerlendirildiğinde; maden yeraltı hizmet sürenizin 2125 gün olduğu dolayısıyla, bu gün sayınızın 1/4’ü olan (2125/4=531) 531 günün prim ödeme gün sayınıza eklenmesiyle; Maden yeraltı çalışma süreniz: 2125 +531=2656 Maden yerüstü çalışma süreniz: 4398 4/c kapsamında askerlik hizmetiniz: 338 Toplam hizmet süreniz; 2125+531+4398+338= 7392 gün olmaktadır. Yeraltı sürekli çalışma sürenizin 2125 gün ve 1/4’ü ilavesiyle toplam maden yeraltı çalışma sürenizin 2656 gün olması nedeniyle, maden yeraltı işlerinde 2008/Ekim öncesi çalışmaya başlayanlara ilişkin koşullardan; 5000 gün ile 4000 gün koşullarının yerine gelmemesi nedeniyle bu şartlara göre aylığa hak kazanamadığınız anlaşılmıştır.
Yine, maden yeraltı çalışma süreleri en az 1800 gün ve sigortalılık başlangıç tarihi 8/9/1999-30/4/2008 arası olanlar için aranan; - 50 yaş+7000 gün veya, - 50 yaş+25 yıldan beri sigortalı olup en az 4500 gün, Koşullarına göre durumunuz değerlendirildiğinde, bugünden sonra maden yer altı işlerinde çalışmamanız halinde, 05/07/1982 doğum tarihinize göre 50 yaşınızı, 05/07/2032 tarihinde tamamlayacağınızdan bu tarihten önce bu kapsamda tarafınıza yaşlılık aylığı bağlanamayacağı anlaşılmıştır. SORULARINIZ İÇİN nergis.simsek@cumhuriyet.com.tr adresine e-posta yollayabilirsiniz.
