Nepal'de geçtiğimiz hafta yaşanan Himalaya felaketinin ardından yürütülen kurtarma çalışmaları bir tek hedefe odaklanıyor. Dağın içine gömülen hidroelektrik tünellerindeki işçilere ulaşmak öncelikli.
Yetkililere göre Rasuwa ve Nuwakot bölgelerindeki 11 hidroelektrik projesinde çalışan 933 kişi hâlâ kayıp. Bunların büyük bölümünün sel sırasında yaklaşık 6 yeraltı tünelinde bulunduğu tahmin ediliyor. Reuters'in haberine göre, kurtarma ekipleri şimdiye kadar yalnızca 2 tünele ulaşabildi; içeriden 3 kişinin cansız bedeni çıkarıldı. Çamur ve kaya yığınları diğer bölümlere girişi hâlâ engelliyor.
Nepal Ordusu, tünellere ulaşabilmek için kontrollü patlatmalar, ekskavatörler ve projektörlerle gece gündüz çalışıyor. Operasyonlara Çin ve Hindistan'dan gelen tünel kurtarma uzmanları da katılıyor. Yetkililer, her yeni heyelan ve su baskını riskinin kurtarma çalışmalarını yeniden durdurabildiğini belirtiyor.
Ordu Sözcüsü Raja Ram Basnet, "Büyük miktarda enkaz tünelleri tamamen kapattı. Önceliğimiz bu geçitleri açabilmek" dedi.
Nepal hükümetine göre ülkede ölü sayısı 903'e, kayıp sayısı ise 4 bin 247'ye yükseldi. Çin'in Tibet bölgesinde de en az 16 kişi öldü, 546 kişi kayboldu. Nepal Dışişleri Bakanlığı, kayıplar arasında 39 ülkeden yaklaşık 590 yabancının bulunduğunu açıkladı.
Sıcak ve nemli hava nedeniyle Himalayalar'dan sürüklenerek ovalara ulaşan çok sayıda kimliği belirsiz cenaze hızla bozulmaya başlayınca bazı kurbanlar geçici toplu mezarlara defnedildi.
Felaket neden hidroelektrik santrallerini vurdu?
Nepal son yirmi yılda hem kronik elektrik açığını kapatmak hem de Hindistan'a elektrik ihraç etmek amacıyla Himalaya nehirleri üzerinde çok sayıda hidroelektrik santrali kurdu. Bu tesisler, suyu yüksek rakımdan türbinlere ulaştırmak için kilometrelerce uzunluğunda yeraltı tünellerine dayanıyor.
Geçen hafta bir buzul çökmesiyle tetiklenen sel tam bu altyapıyı hedef aldı. Buz, kaya ve çamur yığınları dağların içindeki tünelleri doldurarak yüzlerce işçiyi yeraltında mahsur bıraktı. Uzmanlar bunun, iklim değişikliğiyle bağlantılı buzul istikrarsızlığının hidroelektrik altyapısı üzerindeki en ağır örneklerinden biri olabileceğini değerlendiriyor.
Nepal ilk kez tünel kurtarma desteği istedi
Katmandu yönetimi genel arama-kurtarma faaliyetleri için uluslararası yardım talebinde bulunmadığını açıklamıştı. Ancak yeraltı tünellerinde yürütülen operasyonların teknik niteliği nedeniyle Çin ve Hindistan'dan uzman ekipler davet edildi. Bu durum, yalnızca felaketin büyüklüğünü değil, bu felaketle birlikte yürütülen yeraltı kurtarma çalışmalarının olağan afet müdahalelerinden çok daha karmaşık olduğunu da ortaya koydu.
