Norveç Kralı Harald V’in 28 Ağustos Cuma günü hayatını kaybetmesinin ardından oğlu Haakon, ülkenin yeni kralı oldu. Harald’ın Oslo’daki Rikshospitalet’te saat 06.35’te, 89 yaşında yaşamını yitirmesiyle taht otomatik olarak Haakon’a geçti. 53 yaşındaki yeni hükümdarın, resmi olarak farklı bir kraliyet adı seçme hakkı bulunsa da “Kral Haakon VIII” adıyla hüküm sürmesi bekleniyor.
Kral Harald’ın ölümünün ardından Norveç’te ulusal yas ilan edildi. Devlet binalarındaki bayraklar cenaze töreninin sonuna kadar yarıya indirildi. Ülke genelindeki kiliselerde çanlar bir saat boyunca çalarken, Norveç Silahlı Kuvvetleri’ne ait dokuz noktadan 21 pare top atışı yapıldı.
Harald’ın cenazesinin Oslo Katedrali’nde düzenlenecek törenin ardından Akershus Kalesi’ndeki kraliyet mozolesine defnedilmesi planlanıyor. MODERN NORVEÇ’İN DÖRDÜNCÜ KRALI Haakon, Norveç’in 1905’te İsveç’ten bağımsızlığını kazanmasının ardından ülkenin dördüncü hükümdarı oldu. Kendisinden önce Haakon VII, Olav V ve Harald V Norveç tahtında yer aldı.
Norveç Kraliyet Ailesi soyadı kullanmazken, Haakon da Glücksburg Hanedanı’nın bir üyesi olarak tahta çıktı. Haakon’un kral olmasıyla birlikte 22 yaşındaki kızı Prenses Ingrid Alexandra, Norveç tahtının ilk sıradaki varisi oldu. Norveç’te 1990 yılında yapılan anayasa değişikliğiyle, taht sıralamasında cinsiyet ayrımı kaldırılmış ve en büyük çocuğun öncelikli olması kabul edilmişti.
Ancak düzenleme geriye dönük uygulanmadığı için Haakon, kendisinden büyük olan kız kardeşi Prenses Märtha Louise’in önünde tahtın varisi olmayı sürdürmüştü. KRAL HAAKON KİMDİR? Haakon Magnus, 20 Temmuz 1973’te Oslo’da doğdu.
Harald V ve Kraliçe Sonja’nın tek oğlu olan Haakon, çocukluğunu Asker’deki Skaugum Kraliyet Çiftliği’nde geçirdi. İlköğrenimini devlet okulunda tamamlayan Haakon, genç yaşlarda Norveç Deniz Kuvvetleri’ne katılarak askeri eğitim aldı. Daha sonra ABD’deki California Üniversitesi Berkeley’de siyaset bilimi okudu.
Eğitimine London School of Economics’te kalkınma çalışmaları alanında devam etti. Haakon’un gençliğinden bu yana en büyük tutkularından biri sörf oldu. 2023 yılında yayımlanan otobiyografisinde, gençlik döneminde kraliyet ailesinin bir üyesi olmanın kendisinde baskı yarattığını anlatan Haakon, özellikle California’da geçirdiği dönemin kendisine özgürlük duygusu kazandırdığını belirtti.
Haakon, daha önce kraliyet ailesinin bir üyesi olmasaydı profesyonel sörfçü olmak istediğini de açıklamıştı. EVLİLİĞİ TARTIŞMA YARATMIŞTI Haakon, eşi Mette-Marit Tjessem Høiby ile 1999 yılında bir müzik festivalinde tanıştı. Mette-Marit’in kraliyet ailesinden gelmemesi ve önceki ilişkisinden bir çocuğunun bulunması, çiftin ilişkisini dönemin Norveç basınında tartışmalı hale getirdi.
Çift, 25 Ağustos 2001’de Oslo Katedrali’nde evlendi. Haakon ve Mette-Marit’in Ingrid Alexandra ve Sverre Magnus adında iki çocuğu bulunuyor. Mette-Marit’in önceki ilişkisinden dünyaya gelen Marius Borg Høiby de Haakon’un üvey oğlu oldu.
Haakon’un tahta geçişi ani bir süreç olmadı. Kral Harald’ın son yıllarda artan sağlık sorunları nedeniyle Haakon giderek daha fazla resmi görev üstlendi. Babasının hastalandığı veya ülke dışında bulunduğu dönemlerde naip olarak görev yaptı.
Haakon aynı zamanda Norveç’i yurt dışında temsil etti; çevre, sürdürülebilirlik, gençlik, girişimcilik ve uluslararası ilişkiler alanlarında çalışmalar yürüttü. Harald’ın ölümünün ardından yeni dönemin ilk resmi süreci de cuma günü başladı. Norveç hükümeti Kraliyet Sarayı’nda olağanüstü toplanarak yeni kral ile bir araya geldi.
KRALİYET AİLESİNDE ZORLU DÖNEM Haakon, Norveç Kraliyet Ailesi’nin son yıllarda çeşitli tartışmalarla gündeme geldiği bir dönemde tahta çıktı. Eşi Mette-Marit’in Jeffrey Epstein ile geçmişteki yazışmalarının ortaya çıkması kamuoyunda tartışma yaratırken, Mette-Marit’in önceki ilişkisinden olan oğlu Marius Borg Høiby de tecavüz ve aile içi şiddet suçlamalarıyla yargılandı. Høiby, haziran ayında iki tecavüz suçlaması ve bir aile içi şiddet suçlamasından mahkum edilerek dört yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Karara hem kendisi hem de savcılık itiraz etti. Haakon, süreç boyunca ailesinin yanında olduğunu belirtirken, davadaki mağdurlara da destek açıklaması yaptı. Harald V, 35 yıllık hükümdarlığı boyunca Norveç kamuoyunda ulaşılabilir ve birleştirici bir kral profili çizmişti.
Haakon ise şimdi bir yandan babasının bıraktığı bu mirası sürdürmeye, diğer yandan son yıllardaki tartışmalar nedeniyle kraliyet ailesinin kamuoyundaki güvenini korumaya çalışacak. Askeri eğitimi, ABD ve İngiltere’deki akademik geçmişi, sörf ve müziğe ilgisi ile uzun yıllardır sürdürdüğü sosyal ve diplomatik faaliyetler, Haakon’u geleneksel Avrupa monarşilerinden farklı bir profil olarak öne çıkarıyor. SIRADA INGRİD ALEXANDRA VAR Haakon’un tahta çıkmasıyla kızı Ingrid Alexandra da geleceğin Norveç kraliçesi olma yolunda ilk sıraya yükseldi.
21 Ocak 2004 doğumlu Ingrid Alexandra, gelecekteki rolüne yönelik eğitimini sürdürüyor. Prenses, 2025’te Sydney Üniversitesi’nde sosyal bilimler eğitimine başladı. Eğitim programında uluslararası ilişkiler ve politik ekonomi gibi alanlar yer alıyor.
1990’da yapılan anayasa değişikliği nedeniyle Ingrid Alexandra, Norveç tahtının doğrudan varisi konumuna gelen ilk kadın olarak da tarihi bir konuma sahip.
