Norveçli yetkililer, Rusya devletine ait 'Professor Molchanov' adlı gemiye Çarşamba günü, Arktik Okyanusu'ndaki Svalbard takımadalarındaki Barentsburg limanında el koydu.Yetkililer, Ukrayna devlet enerji şirketi Naftogaz'ın başvurusu üzerine harekete geçti. Şirket, Rusya'nın 2014'te Kırım'ı yasa dışı biçimde ilhak ederken kamulaştırdığı enerji varlıkları için tazminat talep ediyor.El koyma işlemi, Norveç'teki Nord-Troms ve Senja Bölge Mahkemesi'nin Pazartesi günü verdiği karara dayanıyor.Svalbard Valisi Lars Fause, yerel icra makamı olarak operasyonu yürüten ofisin başındaki isim olarak, geminin bulunduğu yerden ayrılamayacağını açıkladı. Gemide bulunan yolcularla ilgili işlemler ise Norveç makamları tarafından ayrı olarak yürütülüyor.Bu haber yayına hazırlanırken, Kremlin'den duruma ilişkin bir açıklama gelmemişti.Moskova'nın ödemeye yanaşmadığı 4,2 milyar dolarlık faturaLahey'deki Daimi Tahkim Mahkemesi nezdindeki bir tahkim heyeti, 2023'te aldığı kararla Rusya'nın, aralarında gaz sahaları, boru hatları ve Karadeniz'deki üretici Chornomornaftogaz'ın da bulunduğu Kırım'daki varlıklarını hukuka aykırı biçimde ele geçirdiği için Naftogaz ve bağlantılı altı şirkete tazminat ödemesine hükmetti.Faiz ve masraflar hariç anapara tutarı yaklaşık 4,22 milyar dolar (3,64 milyar avro) seviyesinde; faiz ve diğer kalemlerle birlikte toplam meblağın yaklaşık 5 milyar dolara (4,31 milyar avro) çıkabileceği belirtiliyor.Rusya bu ödemeyi yapmayı reddediyor.Naftogaz bu nedenle, Rusya'ya ait ticari varlıkların bulunduğu ülkelerdeki mahkemelere başvuruyor; karar, bu haftaki mahkeme emri çıkmadan önce de Norveç'te icra edilebilir olarak tanınmıştı.Naftogaz'ın vekaleten görev yapan CEO'su Sergii Fedorenko, 'Rusya, uluslararası bir tahkim kararına uymayı reddederek sorumluluktan kaçamaz' dedi ve el koyma kararını 'adaletin yeniden tesisine yönelik bir diğer önemli adım' olarak nitelendirdi.Fedorenko, paranın ödenmesine kadar 'dünyanın dört bir yanındaki Rus varlıklarının peşine düşmeye' devam edeceklerini de sözlerine ekledi.Norveç'te Naftogaz'ı, uluslararası danışman Covington & Burling ile birlikte Wikborg Rein adlı hukuk firması temsil ediyor.Genişleyen bir takip sürecinin parçasıArktik'teki bu operasyon, tek başına istisnai bir vaka değil.Kırım davasına ilişkin icra süreçleri yaklaşık on ayrı yargı bölgesinde sürüyor; Rusya'ya ait varlıklara Finlandiya ve Fransa'da da el konuldu.Barentsburg, Norveç topraklarında yer alan bir Rus kömür madenciliği yerleşimi; bu statü, 1920 tarihli Svalbard Antlaşması'nın bir mirası.
Antlaşma, takımadalar üzerinde Norveç egemenliğini teyit ederken, aralarında Rusya'nın da bulunduğu imzacı devletlere bölgede eşit ticari faaliyet hakkı tanıyor.Rusya Federasyonu'nun mülkiyetindeki 'Professor Molchanov' adlı gemi, Svalbard'a yapılan seferler de dahil olmak üzere ticari keşif kruvaziyer turları düzenliyor.
