Partilere Hazine yardımı, kamu yararı, partilerin örgütlenmesi, yönetimi, demokrasi kurallar açısından irdelenmesi gereken bir konudur. Partilere Hazine yardımı daha önceleri gündeme getirilmiş olmakla beraber, 1983 yılı 2820 sayılı yeni Siyasal Partiler Kanunu’nda da yer almamış, 1984 yılında 3032 sayılı kanunla yürürlüğüne konarak günümüzdeki uygulamanın temeli oluşturulmuştur. Başlangıçta yalnız seçim barajını aşan partilere yardım öngörülmüş iken kapsamı genişletilmiştir.
Partilere Hazine yardımı bir kamu hizmeti midir? Kamunun genel yararı var mıdır? Bu sorulara olumlu yanıt verilemez.
Hazine yardımı vergilerle karşılandığına göre, vergileme ilkelerine de aykırıdır. Vergi, devlet hazinesini güçlendirmek kamu hizmetlerini görmek için alınır. Partilere Hazine yardımının bu açıdan da geçerli bir gerekçesi yoktur.
Siyasal partiler, belli bir hükümet anlayışını, kamu yönetimine ilişkin görüşleri, ortak bir davranış biçiminin temelini oluşturan siyasal öğretiyi yansıtırlar. Siyasal partiler, aynı görüşü paylaşan görüşlerini uygulamak, yaşama geçirmek için iktidara gelmeyi hedefleyen kişilerce oluşturulur. Doğal ve olağan olan bir siyasal partinin üyelerinin aidat ve bağışlarıyla kurulması, faaliyetini sürdürmesidir.
Partilerin ana finansman kaynağı Hazine yardımı olunca, üye aidat ve bağışları anlamını yitirince partilerde özür dilerim çokça sehven üye yazılışlar da artmaktadır. Günümüzde partilerin gerçekten aidat ödeyen, üyelik görevlerini yerine getiren kaç üyesi bulunmaktadır? Denetimi yok.
Rakamlar abartılıyor. Hazine yardımı, partilerin genel merkezlerinin etkinliğini, zorlama gücünü artırıyor. Parti içi demokrasi kurallarının işleyişi için genel başkanlarının, genel merkez yönetimlerinin gücü ve yetkilerini sınırlandırması gerekirken gücünü artırıyor.
Uygulama eşitlikçi de değil. Yerleşik partiler, oy oranları yüksek partiler daha fazla katkı aldıklarından siyasal rekabette daha üstün, avantajlı duruma geçiyorlar. İktidar partisi, en yüksek oranda oy aldığı gerekçesiyle en fazla Hazine yardımından yararlanarak başat konumunu güçlendiriyor, siyasal yaşamda tekelleşme oluşuyor.
Demokrasiyi, egemenliğin halktan kaynaklandığı, bireylerin hak ve özgürlüklerinin varlığına dayanan siyasal sistemi de tehlikeye atıyor. Hangi açıdan bakarsanız bakın, Hazine yardımının, uygulamasının, geçerli sosyal yararı, nedeni yok. Ülkede çoğu yanlış çarpık uygulama gibi Hazine yardımı da 1980’li yıllarda Özal döneminde ülkenin siyasal yaşamına girmiştir.
Önceleri siyasal partiler üyelerinin tabanlarının katkılarıyla faaliyetlerini sürdürmüşlerdir. Siyasal partilere Hazine yardımı başladığında eleştirilmiş ancak AYM’ce dikkate alınmamıştır. Siyasal partilere Hazine yardımı, kamu yararı, eşitlik, demokrasi, ilkelerine aykırı olarak AYM tarafından iptal edilmesi gereken bir uygulamadır.
YENİ Parti’nin Hazine yardımından pay alması, hakkaniyet değil, haksızlığa iştirakli olur. YENİ Parti, halk desteğiyle, bağışıyla kuruluyor. Öyle yürümesi gerekir.
Üye bağış ve aidat katkısıyla faaliyeti sürdürmek doğal ve düzgün olandır. CHP, darbeleri atlatıp tekrar işlevini kazanıncaya değin, kamu yararını, Cumhuriyet ilkelerini, Cumhuriyeti, demokrasiyi savunmak, YENİ Parti’nin görevi olmalı, YENİ Parti, Hazine yardımına karşı çıkmalıdır.
