Pezeşkiyan BM'de konuştu: 'Başımızı eğmeyecek, diz çökmeyeceğiz'
ABD Başkanı Donald Trump, 22 Eylül'de BM Genel Kurulu'ndaki konuşmasında, ülkesinin kasım ayında yapılacak ara seçimlerden sonra İran ile bir anlaşma yapabileceğine inandığını söyledi.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise BM Genel Kurulu'ndaki konuşmasında Trump'ın görüşmelerle ilgili sözlerine doğrudan yanıt vermedi.
Pezeşkiyan, "Trump şunu bilmeli: Yaptırımlar, artan baskılar ve zorbalık karşısında İran halkının direnci daha da güçlenecek. Başımızı eğmeyecek, diz çökmeyeceğiz" dedi.
İran lideri konuşması sırasında, suikaste uğrayan Ayetullah Ali Hamaney ile savaşın ilk günlerinde vurulan okulda öldürülen öğrencilerin fotoğraflarını gösterdi.
Taraflar BM zirvesi esnasında biraraya geldi.
ABD Başkanı Trump, 22 Eylül'de ABD ve İran liderleri arasında, özel elçiler Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın da katıldığı üç saatlik bir görüşme yapıldığını söyledi.
Donald Trump toplantı için, "Çok verimli bir toplantıydı" ifadelerini kullandı.
- Manisa'da okula silahlı saldırıda üç çocuk yoğun bakımda
- Mansur Yavaş'ın ardından Ankara'dan 7 belediye başkanı da CHP'den istifa etti
- Mansur Yavaş'ı istifaya götüren süreç: Bundan sonra ne yapacak?
- Fon krizinde adı geçen şirketler hakkında neler biliniyor, yöneticileri kimler?
Görüşmede hangi İranlı liderlerin bulunduğunu belirtmeden, "Çok iyi ve verimli bir toplantıydı" ifadelerini kullanan Trump, "Sonucun ne olacağını göreceğiz" diye konuştu.
İran'ın resmi devlet haber ajansı da Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile ABD özel temsilcisi Steve Witkoff'un biraraya geldiğini doğruladı. Görüşmenin ABD'nin "ısrarı" üzerine gerçekleştiği iddia edildi.
Ajans, İran tarafının, Hürmüz Boğazı'nın "yeniden açılması için şartlarını" ilettiğini aktardı.
Haberde, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden açma koşulları arasında "[ABD tarafından uygulanan] deniz ablukasının derhal kaldırılması, İran'ın dondurulmuş tüm varlıklarının derhal serbest bırakılması ve [Direniş Ekseni'nin] dahil olduğu tüm cephelerdeki savaşın sona erdirilmesi" sıralandı.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ve İsrail'in ülkesine karşı başlattığı geniş çaplı savaşın ardından ilk kez konuştuğu BM'de meydan okuyan bir tutum sergiledi.
23 Eylül Çarşamba günü yaptığı konuşmada, Tahran'ın asla "diz çökmeyeceğini" söyledi.
Pezeşkiyan, Ayetullah Ali Hamaney'e düzenlenen suikast nedeniyle Washington'ı "terörizmle" suçladı.
Konuşması sırasında Hamaney'in fotoğrafını gösteren Pezeşkiyan, Tahran'ın hiçbir zaman bir savaş başlatmadığını savundu.
İran Cumhurbaşkanı, Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nın ülkesine yönelik saldırılar için kullanılmasına izin vermeyeceğini de vurguladı.
İran, savaşın başlamasından bu yana boğazdaki geçişleri zaman zaman engelledi; bu da küresel enerji fiyatlarının hızla yükselmesine yol açtı.
Pezeşkiyan, "Bazılarının bu su yolundan serbestçe yararlanıp çıkarlarını güçlendirmesine, aynı zamanda da onu bize yönelik saldırılar için kullanmasına izin veremeyiz" dedi.
Yükselen akaryakıt fiyatları, Trump'ın Cumhuriyetçi Partisi'nin kasım ayındaki ara seçimlerde Kongre'deki kontrolünü kaybetmesine neden olabilir.
Pezeşkiyan'ın Manhattan'ın merkezinde düzenlenen BM'nin en önemli diplomatik etkinliğine katılıp katılamayacağı bir süre belirsizdi. ABD'nin kendisine vize verip vermeyeceği bilinmiyordu.
Washington sonunda Pezeşkiyan'a giriş izni verdi ancak heyetindeki bazı kişilerin vize başvurularını reddetti.
Trump'tan tehdit: 'Vermem gereken bir karar var'
Pezeşkiyan'dan bir gün önce konuşan Donald Trump, tehdit ve anlaşma ifadelerini birarada kullandı.
"Vermem gereken büyük bir karar var. İran'la, ülkeyi yeniden inşa etmelerine ve eskisinden çok daha büyük hale getirmelerine olanak tanıyan bir anlaşma mı yapılacak?" dedi ve şöyle devam etti:
"Yoksa İslam Cumhuriyeti'ni, insanları ve ülkeleri bir daha asla öldürme ya da yok etme fırsatı bulamayacakları şekilde süratle yerle bir mi edeceğim? Onları, hayatta kalma şansı olmaksızın cehenneme mi göndereceğim?."
Trump daha sonra da "Seçimden hemen sonra bir anlaşmaya varacağımıza inanıyorum çünkü anlaşmamaları mantıksız olur. Ara seçimlerde nasıl bir performans sergileyeceğimi görmeyi bekliyorlar" diye konuştu.
Trump, "İran rejimi zayıf ve çaresiz" derken "Tahran'ın asla nükleer silahlara sahip olmayacağını" vurguladı. ABD Başkanı, tüm ülkelere İran'ı ekonomik anlamda "tecrit etme" çağrısı yaptı.
Trump, salı günü BM Genel Kurulu marjında Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi üyesi ülkelerin liderleriyle de bir toplantı düzenledi.
Toplantıya Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da katıldı.
BBC'nin Beyaz Saray muhabiri Bernd Debusmann Jr toplantıyı şöyle özetliyor:
"Orada çok uzun süre kalmadık, ancak pek çok kişi bunu Başkan Trump'ın günündeki en önemli toplantılardan biri olarak görmüş olmalı.
Trump'ın yanında Katar lideri Şeyh Tamim bin Hamad Al Thani ve Ürdün Kralı Abdullah yer alıyordu. Eski bir cihatçı olan ve daha sonra Trump'ın müttefiki haline gelen Suriye'den Ahmed Şara ve Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan gibi bir koltuk ötede oturuyordu.
Buradaki ülkelerden bazıları – Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Bahreyn ve Suudi Arabistan gibi – İran ile savaş başladığından beri doğrudan ateş hattında yer alıyor ve bu durumun sona ermesi ile Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasında büyük çıkarları var.
Amerikalı ve İranlı yetkililer arasında daha önce yapılan toplantı ya da müzakereler ve olası yeni saldırılar konusunda ne olacağına dair hâlâ çok az ayrıntı var.
Ancak bu odadaki kişiler için bu soru son derece büyük önem taşıyacak."
Ukrayna savaşı: 'Kış gelmeden sona ermesini istiyoruz'
Trump 22 Eylül Salı günü son ikili görüşmesini Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy ile yaptı.
Ortak basın toplantısında Trump, Rusya'nın görüşmelere devam etmek istediğini yineledi, ancak bunun ne zaman olacağına ya da Zelenskiy'nin bu görüşmelere katılıp katılmayacağına dair bir açıklama yapmadı.
Zelenskiy, BM Genel Kurulu'nun marjında gazetecilere yaptığı açıklamada, Ukrayna'nın Rusya ile bir "enerji ateşkesi" müzakeresine açık olduğunu ve ABD'nin bu öneriyi Kremlin ile paylaşmayı kabul ettiğini belirtti.
