Kızıldeniz ve Arap Yarımadası çevresinde yaşanan çatışmalar ve korsan saldırıları, küresel deniz taşımacılığı maliyetlerinin yükselmesine neden oldu.
Dünyanın önde gelen denizcilik şirketlerinden MSC (Mediterranean Shipping Company), Asya yola çıkan ve Doğu Akdeniz ve Karadeniz bölgelerindeki limanlara varacak kargolar için 15 Eylül 2026 tarihi itibarıyla geçerli olmak üzere iki yeni ek ücret tanımladığını duyurdu.
Uygulamaya konulan yeni tedbirlerde, Türkiye birincil merkezlerden biri konumunda yer alıyor. Türkiye'ye gelirken Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı'ndan geçen gemiler için yeni ücretler şart koşuldu.
Somali'li korsanların bölgede yeniden türemesi ve Husi milislerinin Babülmendep Boğazı'ndaki kilit adaları ele geçirmesi kararda etkili oldu. Karadeniz'deki Rusya-Ukrayna İHA saldırıları da ek ücretleri körükledi.
MSC, ek ücretlerin geçerli olacağı Türkiye'deki 13 ana limanı Aliağa, Antalya, Evyap, Gebze, Gemlik, Giresun, İskenderun, İstanbul, İzmir, Mersin, Samsun, Tekirdağ ve Trabzon olarak açıkladı.
Bölgedeki Batum, Burgaz, Köstence, Odesa, Poti ve Varna gibi diğer önemli limanlar da talimata dahil edildi. Karar, Çin gibi Asya'daki büyük üretim merkezlerinden Türkiye'ye yapılan ithalatın maliyetini doğrudan artırıyor.
Yeni fiyatlandırma yapısına göre, Asya'dan belirlenen limanlara yapılan sevkiyatlarda TEU (20 ayaklık konteyner) başına 55 dolar Korsanlık Riski Ek Ücreti uygulanacak.
Buna ek olarak TEU başına 36 dolarlık Süveyş Kanalı Ek Ücreti alınacak ve böylece toplam ek maliyet TEU başına 91 dolara ulaşacak.
Standart bir 40 ayaklık konteyner iki TEU olarak hesaplandığından, ithalatçılar konteyner başına 182 dolarlık ek bir ücret ödeyecek.
15 Eylül 2026'da yürürlüğe giren uygulamanın ikinci bir duyuruya kadar aktif kalacağı bildirildi.
SAVAŞLARIN BASKISI KARGO ŞİRKETLERİNDEN ÇIKTI
Söz konusu ek ücretlerin kaynağını Arap Yarımadası ve Kızıldeniz rotalarında devam eden güvenlik sorunları oluşturuyor.
Yükselen korsanlık tehditleri ve güvenlik riskleri gemi rotalarını karmaşıklaştırarak yakıt tüketimini, transit sürelerini, sigorta primlerini ve operasyonel giderleri yükseltti.
Süveyş Kanalı-Kızıldeniz koridorunun Asya-Avrupa ticareti için kritik bir hat olması nedeniyle operasyonel riskler doğrudan gemi şirketlerine yansıyor.
TEU başına 91 dolarlık tutar bireysel tüketim mallarında küçük görünse de yüksek hacimli ticarette hızla birikti.
Örneğin 100 TEU'luk tek bir sevkiyat, temel navlun, yakıt ayarlamaları, terminal ücretleri ve karbon uyum maliyetlerinin yanı sıra yalnızca taban ek ücretlerde 9.100 dolarlık ilave maliyet getiriyor.
Makine, elektronik, tekstil ham maddesi ve otomotiv aksamında Asya ithalatına bağımlı olan Türk şirketleri için bölgedeki kalıcı güvenlik sorunları, toplam tedarik zinciri giderleri üzerinde sürekli bir yukarı yönlü baskı riski yaratıyor.
