Cumhurbaşkanının masasında incelenmekte olan bir anayasa taslağı olduğu kulis haberlerini okuyoruz. Tek gerçek var: Anayasa ile yapılacakların hepsinin hedefi Cumhurbaşkanı Erdoğan ’ı yeniden beş yıl daha seçtirmek. Bahçeli ’nin tek hedefi de bu, 2015’ten beri sürdürdüğü siyaset vitrininde sürekli kalmasının yolu.
Çözüm sürecinin vitrindeki baş aktörlüğünün, barış sürecinin baş savunucusunun amacı da bu. Cumhurbaşkanı bu çerçevede arka plandaki oyun kurucu. Hiç acele etmeden...
Her adımın sonuçlarını hesap ederek, yoklayarak, sabır içinde, yavaş yavaş, hedef için gerekli strateji ve taktikleri hazırlayarak... *** Şimdi bakalım: Hazırlanmakta olan sıfırdan yeni bir anayasa değildir. Sıfırdan, hiçbir kurala bağlı olmaksızın tamamen “yeni bir anayasa” yapmak asli kurucu iktidarın işidir. Hukuk böyle diyor.
Böyle bir iktidar ise genellikle savaş, ihtilal, köklü rejim değişiklikleri veya devletin yeniden kuruluşu gibi hukuki bir boşluğun (hukukçular buna legal vacuum diyor) doğduğu durumlarda ortaya çıkar. Olağan şartlarda çalışan mevcut bir meclis, kendi kendine “asli kurucu meclis” rolü biçemez. *** Mevcut Meclis “tali (türev) kurucu” iktidar olarak kabul edilir. Bu Meclis, TBMM, varlığını ve yetkisini yürürlükteki 1982 Anayasası’ndan alır.
Bu nedenle Meclis ancak mevcut anayasanın izin verdiği sınırlar ve usuller (Madde 175) dahilinde “anayasa değişikliği” yapabilir. Yani iktidardan bazen yükselen 1982 darbe anayasasını ortadan kaldıracağız lafları yalandır. Yani bugün iktidarın yapabileceği hukuken sadece anayasa değişiklikleridir. *** Mevcut Meclis bir anayasa paketi hazırlarken yürürlükteki anayasanın ilk 3 maddesine (ve bu maddelerin değiştirilemeyeceğini söyleyen 4. maddeye) uymak zorundadır.
Bu maddelere dokunamaz. O zaman Meclis kendi varlığını feshetmiş olur. *** Eğer anayasada seçim sistemine ilişkin herhangi bir değişiklik yapılırsa o andan itibaren ancak 1 yıl sonra seçim yapılabilir. Yani eylülde yapılacak değişiklikler, ancak 2027 Eylül’ünde yürürlüğe girebilir. *** Meclis’te anayasa değişiklikleri 360- 400 oy arasında kabul edilirse doğrudan referanduma sunulmak zorundadır.
400 ve üzeri oy ise değişikliklerin referanduma sunulmasını gereksiz kılar. Başdanışman Uçum, yeni anayasanın mutlaka referanduma götürüleceğini söyler. Eğer sıfırdan yeni anayasa kastediyorsa bu kurucu yetki gaspı sayılır.
Ama Uçum ve iktidar için aşılmayacak engel yoktur. Yaptım oldu, bildikleri bir yöntemdir. Millet yeni anayasayı kabul ederse kendisini bu Meclis’in temsil etmesini kabul etmiştir, diye uyduruk bir yorum gelir. *** Hukukçu Eminağaoğlu da şimdiki anayasada olmayan ve verilmeyen bir yetki ile sıfırdan yeni bir anayasa yapma yetkisi yoktur diyor.
Ama eğer sıfırdan yeni anayasa yapmak isterlerse hülle yaparlar, şimdiki anayasaya bir madde eklerler, Meclis’e yeni anayasa yapma etkisi verirler, dahası, kaç oyla kabul edilirse edilsin, halkoylaması kurucu niteliktedir, derler de diyor, sorum üzerine. *** Uçum yeni anayasa ve referandum derken, şimdiki anayasayı tamamen geçersiz kılacak böyle bir hülle, sahtekâr maddeden bahsediyor olabilir mi? *** Peki neler olabilir?
