Avrupa Birliği (AB), çocukların sosyal medya kullanımını sınırlamaya yönelik kapsamlı bir düzenlemeyi gündemine aldı. Avrupa Komisyonu tarafından açıklanan “EU KIDS Act” teklifi, çocukların sosyal medya, video paylaşım platformları, çevrim içi oyunlar ve yapay zeka sohbet botlarına erişimini yaş gruplarına göre kademeli biçimde sınırlandırmayı öngörüyor. Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen, düzenlemenin amacının çocukların çevrim içi ortamda karşı karşıya kaldığı zorbalık, bağımlılık yaratan içerikler ve diğer riskleri azaltmak olduğunu söyledi.
Teklife göre 13 yaşından küçük çocukların sosyal medya platformlarında hesap açmasına izin verilmeyecek. AB genelinde bağımsız sosyal medya hesabı açabilmek için asgari yaşın ise 15 olması planlanıyor. Komisyon, çocukların dijital dünyaya bir anda değil, yaşlarına uygun ve kademeli biçimde erişmesini hedeflediğini belirtiyor.
13-15 YAŞ ARASINA EBEVEYN KONTROLLÜ HESAP 13 ile 15 yaş arasındaki çocukların sosyal medya kullanımına tamamen yasak getirilmesi öngörülmüyor. Bu yaş grubundakiler, ebeveyn veya yasal vasilerinin hesabı üzerinden oluşturulacak sınırlı özelliklere sahip “mini hesapları” kullanabilecek. Plan kapsamında bu hesapların günlük kullanım süresinin de sınırlandırılması ve çocukların platformlarda geçirdiği sürenin ebeveynler tarafından kontrol edilebilmesi amaçlanıyor.
Reuters’ın aktardığına göre gündemdeki modelde günlük kullanım süresi bir saatle sınırlandırılabilecek. Düzenleme sadece Instagram, TikTok ve Snapchat gibi sosyal medya uygulamalarıyla sınırlı olmayacak. YouTube gibi video paylaşım platformları, çevrim içi oyunlar ve yapay zeka sohbet botları da yeni kuralların kapsamına girecek.
Böylece çocukların yalnızca klasik sosyal medya platformlarında değil, farklı dijital hizmetlerde karşılaştığı risklerin de aynı çerçevede ele alınması hedefleniyor. “BAĞIMLILIK YARATAN” ÖZELLİKLERE SINIRLAMA EU KIDS Act, platformların tasarımına ilişkin de yeni yükümlülükler getiriyor. Çocuklara yönelik hesaplarda sonsuz kaydırma, otomatik video oynatma, sürekli etkileşimi teşvik eden ödül sistemleri ve kullanıcı davranışlarını analiz ederek içerik öneren bazı algoritmaların sınırlandırılması planlanıyor.
Platformların 18 yaşından küçük kullanıcılar için “güvenli tasarım” ilkesini uygulaması ve zararlı veya bağımlılık yaratabilecek özellikleri devre dışı bırakması gerekecek. Yeni düzenlemenin dikkat çeken maddelerinden biri de sorumluluğun teknoloji şirketlerine yüklenmesi. Platformların, çocuklara sundukları hizmetlerin yaşa uygun ve güvenli biçimde tasarlandığını göstermesi gerekecek.
Von der Leyen, yeni sistemle “ispat yükünün tersine çevrileceğini” belirterek şirketlerin hizmetlerinin çocuklar açısından güvenli olduğunu kanıtlamak zorunda kalacağını söyledi. KURALLARA UYMAYANA YÜZDE 6’YA KADAR CEZA Teklif kabul edilirse kurallara uymayan şirketler ağır para cezalarıyla karşı karşıya kalabilecek. Avrupa Komisyonunun planına göre ihlal durumunda teknoloji şirketlerine küresel yıllık cirolarının yüzde 6’sına kadar ceza uygulanabilecek.
Düzenlemenin en tartışmalı başlıklarından biri, kullanıcıların yaşının nasıl doğrulanacağı. Komisyon, bunun AB’nin mevcut yaş doğrulama sistemi üzerinden yapılabileceğini ve süreçte gereksiz kişisel verilerin toplanmamasının hedeflendiğini belirtiyor. Teknoloji sektörü ve dijital hak örgütleri ise yaş doğrulama sistemlerinin mahremiyet ve veri güvenliği açısından yeni riskler doğurabileceği görüşünde.
VON DER LEYEN: EBEVEYNLERİ YENİDEN KONTROL NOKTASINA GETİRECEĞİZ Von der Leyen, çocukların kendileri için tasarlanmamış son derece gelişmiş teknolojilere giderek daha erken yaşta maruz kaldığını söyledi. Yeni düzenlemenin ebeveynlere daha fazla kontrol sağlayacağını belirten von der Leyen, amaçlarının ailelere çocuklarının dijital dünyada daha güvenli hareket etmesini sağlayacak araçlar sunmak olduğunu ifade etti. EU KIDS Act şu aşamada Avrupa Komisyonunun yasa teklifi niteliğinde.
Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için AB üyesi ülkeler ile Avrupa Parlamentosu arasında müzakerelerin tamamlanması ve metnin kabul edilmesi gerekiyor.
