Amerikan basınının en köklü dergilerinden, 1857’den bu yana yayın hayatını sürdüren The Atlantic’te dikkat çeken bir değerlendirme yayımlandı. Makalede, “Amerikan çağı sona erdi” ifadesi kullanıldı. Washington’ın İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana oluşturduğu küresel üstünlük ve askeri caydırıcılığın, son 6 ayda yaşanan İran savaşıyla birlikte ciddi bir sınamayla karşı karşıya kaldığı savunuldu.
Bu değerlendirmeyi, Türkiye Araştırmaları Vakfı Araştırmacısı Dr. Ayhan Sarı, savaşın değişen doğası, ABD’nin askeri kapasitesi ve bölgedeki ittifak dengeleri üzerinden değerlendirdi.
ABD’NİN KÜRESEL ÜSTÜNLÜĞÜ SARSILIYOR MU?
Dr. Ayhan Sarı, ABD’nin özellikle Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından dünyanın tek süper gücü haline geldiğini ve Afganistan ile Irak gibi savaşlarda sahip olduğu teknolojik üstünlüğün Washington’a ciddi bir askeri ve siyasi avantaj sağladığını belirtti:
Sarı’ya göre İran savaşı, pahalı ve yüksek teknolojiye sahip silah sistemleri karşısında düşük maliyetli füze ve insansız hava araçlarının yaratabileceği etkinin görülmesi açısından önemli bir örnek oldu:
ABD’NİN ÜSLERİ GERİ ÇEKİLMEK ZORUNDA KALDI
İran’ın düşük maliyetli İHA ve füzelere balistik füzeleri de ekleyerek ABD’nin bölgedeki üslerini hedef alabildiğini belirten Sarı, bunun Amerikan kuvvetlerinin lojistik hatlarını daha geriye çekmesine neden olduğunu söyledi:
Sarı, savaşın ABD açısından bir başka önemli sonucunun ise mühimmat stoklarının hızla tüketilmesi olduğunu ifade etti:
KÖRFEZ ÜLKELERİ ABD’YE OLAN GÜVENİNİ SORGULUYOR MU?
Sarı, ABD’nin Körfez ülkeleriyle kurduğu güvenlik ilişkilerinin de savaş sonrasında yeni bir döneme girebileceğini söyledi:
“ABD’DE ÜRETİM SİSTEMİ SAVAŞA GÖRE KURGULANMAMIŞ”
Savaş kapasitesinin yalnızca silah teknolojisiyle değil, üretim gücüyle de ölçüldüğünü belirten Sarı, ABD ve Avrupa'nın üretim sistemlerinin barış dönemine göre şekillendiğini, İran'ın ise savaş şartlarına daha kolay uyum sağlayabildiğini savundu:
The Atlantic'teki değerlendirmenin ABD iç siyasetiyle de bağlantılı okunabileceğini belirten Sarı, İran ile ABD arasındaki güç dengesinin hâlâ ABD lehine olduğunu, ancak savaşın uzamasının farklı sonuçlar doğurabileceğini ifade etti:
“TEK KUTUPLU DÜNYADAN ÇOK KUTUPLU DÜNYAYA GEÇİYORUZ”
Sarı, yaşananların yalnızca İran-ABD savaşıyla sınırlı olmadığını, küresel güç dengelerinde daha büyük bir dönüşümün işareti olabileceğini söyledi:
Bölgedeki gelişmelerin Körfez ülkelerini yeni güvenlik arayışlarına yöneltebileceğini belirten Sarı, Türkiye'nin de bu süreçte öne çıkabileceğini ifade etti:
“İSRAİL’İN SALDIRILARI ALTERNATİF ARAYIŞLARINI TETİKLİYOR”
Sarı, İsrail'in bölgedeki saldırılarının, Körfez ülkelerinin farklı güvenlik ortaklıkları aramasına yol açabileceğini savundu:
Türkiye'nin bölgedeki rolüne ilişkin değerlendirmesini sürdüren Sarı, İsrail'in bölgedeki gelişmelerin istemeden yeni yakınlaşmaların önünü açabileceğini söyledi:
“ARTIK ÇOK KUTUPLU BİR DÜNYAYA GEÇİYORUZ”
Dr. Ayhan Sarı, değerlendirmesinin sonunda küresel sistemdeki değişimin çok kutuplu bir yapıya doğru ilerlediğini ve bölgesel ittifakların önem kazanacağını söyledi:
