İzlandalılar AB üyeliği için müzakerelerin başlatılması planını reddetti
- Yazan,Güven ÖzalpBildirdiği yer,Brüksel
- Yazan,Güven Özalp
- Bildirdiği yer,Brüksel
- Yayın tarihi28 Ağustos 2026Güncelleme 5 saat önce
- Okuma süresi 3 dk
İzlandalılar, Avrupa Birliği ile üyelik müzakerelerinin yeniden başlatılması için yapılan referandumda "Hayır" dedi. Hükümetin Brüksel ile üyelik müzakereleri başlatma planı yüzde 5,5'ten fazla bir farkla reddedildi.
Kamu yayıncısı RUV tarafından açıklanan resmi sonuçlara göre, "Hayır" cephesi oyların %52,8'ini alarak zafer kazanırken, "Evet" cephesi %47,2'de kaldı.
İlk macerası hızlı başlayan ancak yarıda kalan İzlanda, Avrupa Birliği (AB) üyeliği için 29 Ağustos'ta bir kere daha nabız yokladı.
Referandum, İzlanda'nın AB'yle ilk macerası değil.
İzlanda'nın ilk AB denemesi 2009'da gündeme geldi.
AB Komisyonu, üyelik için Temmuz 2009'da başvuran İzlanda'nın talebine yedi ayda olumlu cevap verdi.
Bu görüş sonrasında AB üyesi ülkelerin onayıyla İzlanda'yla üyelik müzakerelerine Temmuz 2010'da başlandı.
- Mehdi Zana için Diyarbakır'da cenaze töreni
- Melih Gökçek hakkında soruşturma başlatıldı
- Girne açıklarında yolcu gemisi alabora oldu: '7 kişi hayatını kaybetti, 23 kişi aranıyor'
- İkiz rahipler ve ikiz kilise görevlilerinin yönettiği düğünle evlenen ikiz çiftler Hindistan'da viral oldu
Müzakereler, AB genişleme sürecindeki diğer ülkelerin süreçlerine oranla çok daha hızlı ilerledi.
Üyelik müzakereleri devam ederken İzlanda'da hükümet değişikliği oldu ve yeni hükümet 2013'te süreci askıya aldığını duyurdu.
2015'te ise Reykjavik'ten Brüksel'e gönderilen mektupta, İzlanda'nın üyelik müzakerelerini sürdürme niyeti olmadığı ve aday ülke olarak değerlendirilmemesi gerektiği bildirildi.
Müzakerelerin başlamasından İzlanda'nın süreci durdurma kararı almasına kadar geçen dönemdeki performans tablosu oldukça etkileyiciydi.
İzlanda üç yılda 35 müzakere başlığından 27'sini açtı 11'ini de geçici olarak kapattı.
Mevcut hükümetin programında yer alan referandum ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland defterini henüz kapatmadığı, sıranın İzlanda'ya gelip gelmeyeceğinin tartışıldığı, Arktik Bölgesi'nin stratejik öneminin arttığı ve başta güvenlik olmak üzere önemli değişikliklerin yaşandığı bir döneme denk geldi.
İzlanda'nın ilk üyelik başvurusunu yapmasında ekonomik kriz etkili olmuştu.
Gelinen aşamada, ekonomik boyutun yanı sıra değişen jeopolitik konjonktür ve güvenlik endişesi hükümetin AB'ye göz kırpmasında en önemli etkenler arasında gösteriliyor.
İzlanda Başbakanı Kristrun Frostadottir bir röportajında, "Bence içinde bulunduğumuz jeopolitik durum nedeniyle İzlanda'nın AB'ye katılması için harika bir zaman" ifadelerini kullandı.
Frostadottir, katılım müzakerelerine başlanması kararı alınması halinde mevcut durumun ülkesine daha güçlü bir konum kazandıracağı görüşünde.
İzlanda'nın müzakerelere başladığı 2009'daki durumla kıyaslandığında Brüksel'in bu kez güvenlik bağlantılı konuları daha fazla göz önünde bulundurduğu bir sır değil.
'Hayır' AB'yi nasıl etkiler?
Referandumdan "Hayır" çıkması sonucunda AB – İzlanda ilişkileri mevcut ortaklık seviyesi ve yapısıyla sürecek.
Bu yanıt, İzlanda'nın AB'yle ilişkilerini üye olmaksızın derinleştirmeye ağırlık vermesi sonucunu doğurabilir.
Yapılan değerlendirmelerde, olası bir "Hayır" yanıtının özellikle son dönemde yeniden ivme kazanan AB genişleme politikasının imajını zedeleyeceği görüşü öne çıkıyor.
Referandumdan çıkacak olumsuz bir yanıtın, AB'nin varlıklı ülkeleri çekme konusunda yeterli çekiciliğe sahip olmadığının göstergesi olacağı yönünde analizlere de rastlamak mümkün.
AB'nin sınırlarını Kuzey Atlantik ve Arktik Bölgesi'ne genişletmesine olanak verecek bir stratejik fırsatın uzunca bir süre için kaçırılmış olacağı da olası bir "hayır"ın muhtemel sonuçları arasında görülüyor.
AB'yle müzakere planları neydi?
İzlanda hükümeti, referandumdan yeşil ışık alınması halinde AB'yle görüşmelere çok kısa süre içinde başlamayı hedefliyordu.
İzlanda Dışişleri Bakanlığı olası bir "Evet" sonucu halinde üyelik müzakerelerine 2026 bitmeden başlanabileceğini görüşündeydi.
Müzakerelerin tamamlanması için tahmini süre ise 18-24 aydı.
AB kanadında da benzer bir öngörü söz konusuydu.
AB Genişleme Komiseri Marta Kos, Hırvatistan'daki bir konferansta müzakerelere başlanması halinde İzlanda'nın süreci bir iki yıl içinde tamamlayabileceğini kaydetti.
AB Dışişleri ve Güvenlik Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas'ın konuya ilişkin yorumu da benzer nitelikteydi:
"İzlandalılar AB üyeliğini tercih ederlerse, İzlanda bu süreçte kesinlikle öncü ülkelerden biri olacaktır."
AB, kişi başına düşen gelirin en yüksek olduğu ülkeler arasında yer alan İzlanda'nın en önemli ticaret ortağı.
İzlanda'nın ihracatında ilk sırada yer alan AB, ithalatında da yüzde 45,1'le ilk sırada.
