Bilim insanları Kuzey Kore’nin yer altı nükleer denemelerine başladığı dönemden bu yana bölgede 1.399 yerel deprem tespit etti. Sismik hareketlilik, 2017’deki son büyük denemenin ardından yıllar boyunca devam ederken araştırmacılar bunun bölgedeki fay hatlarının yeniden etkinleşmesiyle bağlantılı olduğunu belirtiyor. Sismik hareketler yıllarca sürdü Kuzey Kore, nükleer silah denemelerinin en az altısını, ülkenin Kuzey Hamgyong eyaletinde, Mantap Dağı’nın altındaki Punggye-ri tesisinde gerçekleştirdi.
Bu denemelerin sonuncusu Eylül 2017’de yaklaşık 6,3 büyüklüğünde deprem benzeri bir sismik olay meydana getirdi. Çin’deki üç araştırma üniversitesi ile Çin Deprem İdaresi (CEA) bünyesindeki bilim insanlarının yürüttüğü yeni araştırma, söz konusu patlamanın etkilerinin kısa süreli sarsıntılarla sınırlı kalmadığını ortaya koyuyor. Ekip, Mantap Dağı çevresinde daha önce sessiz olan bazı fay hatlarında yeniden başlayan hareketliliği inceledi.
Araştırmaya göre sismik olaylar 23 Eylül 2017’de, son nükleer denemeden yaklaşık üç hafta sonra başladı ve Mayıs 2025’e kadar aralıklarla devam etti. Araştırmacılar, deprem sıklığının ve açığa çıkan sismik hareket miktarının zaman içinde artış gösterdiğini belirtiyor. 250 kilotonluk patlama yer kabuğunu etkiledi Kuzey Kore’nin Eylül 2017’de gerçekleştirdiği nükleer denemenin patlayıcı gücünün 100 ila 250 kiloton TNT arasında olduğu tahmin ediliyor.
Bu değer, ABD’nin İkinci Dünya Savaşı’nın sonlarında Hiroşima’ya attığı atom bombasının gücünün en az 10 katına karşılık geliyor. Araştırmacılar patlamanın sonuçlarını incelemek için Çin ve Güney Kore’deki sismik sensörlerden elde edilen verileri analiz etti. Çalışmada kullanılan istasyonlardan bazıları, nükleer deneme tesisine 80 ila 200 kilometre mesafede bulunuyordu.
Araştırmacılar, 2008-2025 yılları arasını kapsayan veriler üzerinden bölgedeki sismik hareketliliği değerlendirdi. Bu süreçte kaydedilen 1.399 yerel deprem, Kore Yarımadası’nda sismik olayların resmi olarak kayıt altına alınmaya başladığı 1904’ten bu yana bölge için benzeri görülmemiş bir artışa işaret ediyor. Araştırmacıların dikkat çektiği bir diğer bulgu, uydu radarlarıyla Mantap Dağı’nın zirvesinde tespit edilen önemli ölçüdeki zemin deformasyonu oldu.
Patlamanın yer kabuğunda oluşturduğu değişimlerin, mevcut fay hatlarını yıllar sonra yeniden harekete geçirebilecek süreçleri başlatmış olabileceği düşünülüyor. Çalışmada, bu tür sarsıntıların yalnızca kısa süreli artçı deprem dizileri oluşturmakla sınırlı kalmayabileceği, kıta içindeki faylarda gecikmeli bir yeniden etkinleşme sürecini tetikleyebileceği belirtiliyor. Öte yandan geçmişte de nükleer denemelerin oluşturduğu depremler konusunda araştırmalar yapılmıştı.
Ancak o araştırmalarda sismik hareketliliğin patlamadan sonraki günler veya haftalarda normal seviyelere indiği görülmüştü. Kuzey Kore ise bu yaygın örüntüden farklılık gösteriyor. Sismik aktivitenin yıllar boyunca devam etmesi ve zaman içinde artış sergilemesi, nükleer denemelerin uzun vadeli jeolojik etkileri hakkında yeni sorular ortaya çıkarıyor.
