Bakırlıoğlu, BDDK verilerine göre tarım sektörünün toplam nakdi kredi borcunun, Haziran 2025’te yaklaşık 1 trilyon 45.6 milyar TL iken, Haziran 2026’da 1 trilyon 445 milyar TL’ye yükseldiğini, böylece çiftçinin bankalara olan nakdi kredi borcunun bir yılda yaklaşık 399.4 milyar TL, başka bir ifadeyle yüzde 38.2 arttığını söyledi. DEV ARTIŞ Bakırlıoğlu, ancak asıl dikkat çekici gelişmenin takipteki kredilerde yaşandığına işaret etti. Haziran 2025’te 7.3 milyar TL olan tarım sektöründeki takipteki kredi tutarının, Haziran 2026’da 25 milyar TL’ye çıktığını, böylece takipteki kredilerin 17.7 milyar TL arttığını ve yüzde 226 oranında yükseldiğini bildirdi.
Çiftçinin bankalara olan borcu yüzde 38 artarken, ödenemeyen ve takibe düşen borcunun yüzde 226 arttığını vurguladı. Verilerin, çiftçinin yalnızca toplam borcunun değil, kısa vadeli borçlanma ihtiyacının da ciddi biçimde arttığını gösterdiğini belirten Bakırlıoğlu, tarım sektörünün kısa vadeli nakdi kredilerinin Haziran 2025’teki 374 milyar TL’den yüzde 42 artarak Haziran 2026’da 533.6 milyar TL’ye çıktığını bildirdi. Orta ve uzun vadeli nakdi kredilerin ise 664.3 milyar TL’den 886.4 milyar TL’ye yükseldiğini kaydetti.
Bakırlıoğlu, “Artış yaklaşık 222.1 milyar TL ve yüzde 33.4 oldu” dedi. ‘DAHA FAZLA BORÇLANIYOR’ Bakırlıoğlu, tarımda yaşanan tablonun yalnızca bir kredi artışı olarak okunamayacağını belirterek, şunları söyledi: “Çiftçi daha fazla borçlanıyor ama daha fazla kazanamıyor. Tam tersine, borcunu ödeyemeyen çiftçilerin sayısı ve takipteki kredi tutarı çok daha hızlı artıyor. Bir yılda tarım sektörünün kredi borcu yüzde 38 artarken takipteki kredilerin yüzde 226 artması son derece çarpıcıdır.
Eskiden çiftçilerimiz üretimi arttırmak için borçlanırdı, şimdi borcunu ödeyebilmek için daha fazla borçlanıyor. Tarım sektöründe girdi maliyetleri, özellikle gübre, mazot, ilaç, yem, elektrik ve işçilik giderlerinin üreticinin üzerindeki yükü sürekli artıyor. Üretici de artan maliyetleri karşılayabilmek için bankalara koşmak zorunda kalıyor.
Ve maalesef tarım tarihin en borçlu dönemini yaşıyor. Çiftçi borçlanarak üretmeye çalışıyor. Ancak ürününü maliyetinin üzerinde bir fiyata satamazsa, hasat sonunda eline geçen para borcunu kapatmaya bile yetmiyor.
Sonuçta yeniden kredi kullanıyor, eski borcunu yeni borçla çeviriyor. Bu bir üretim finansmanı değil, borç sarmalıdır.” ‘TAKİPTEKİ KREDİ 3.4 KATINA ÇIKTI’ Bakırlıoğlu, özellikle takipteki kredilerdeki artışın “alarm” niteliğinde olduğuna dikkat çekti. Haziran 2025’te 7.3 milyar lira olan takipteki tarım kredilerinin, Haziran 2026’da 25 milyar liraya ulaştığına işaret eden Bakırlıoğlu, “Yani yaklaşık 3.4 katına çıkmış.
Çiftçinin borcu artıyor, fakat ödeme gücü aynı hızda artmıyor. Tam tersine, ödenemeyen borçlar çok daha hızlı büyüyor” dedi. Takipteki kredilerin toplam nakdi krediler içindeki payının da yaklaşık yüzde 0.7’den yüzde 1.8’e yükseldiğine işaret eden Bakırlıoğlu, bunun tarım sektöründe finansal sıkışmanın derinleştiğini gösterdiğini söyledi.
Bakırlıoğlu, “Bu rakamlar bize açıkça şunu söylüyor: Çiftçinin krediye erişimi var ama gelirine erişimi yok. Kredi borcu büyüyor, takipteki kredi daha da hızlı büyüyor. Üreticiyi yalnızca yeni kredi vererek kurtaramazsınız.
Çiftçinin ürettiğinin karşılığını almasını, maliyetinin üzerinde bir gelir elde etmesini sağlamak zorundasınız. Üreticilerin borçları bir an önce faizsiz yapılandırılmalı ve nefes alması sağlanmalı” diye konuştu.
