Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) tarafından gerçekleştirilen araç muyene hizmetlerinin 2027-2047 yıllarını kapsayan 20 yıllık işletme hakkı devri ihalesini 1 milyar 720 milyon dolarla en yüksek teklifi veren MOI Ortak Girişim Grubu kazanmıştı. Ortak girişim grubu Türkiye’den Met-Gün İnşaat, İspanya’dan Itversia Gestion S.L, İsveç’ten Opus Group AB ve Arjantin’den VTV Norte SA firmalarından oluşuyordu. MECLİS GÜNDEMİNDE İYİ Parti Balıkesir Milletvekili Turhan Çömez, ihaleyi Meclis gündemine taşıdı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in yanıtlaması istemiyle soru önergesi veren Çömez, ihaleyi kazanan konsorsiyumda yer alan bir firmanın kendi ülkesinde araç muayene ihalelerinde rüşvet iddiasıyla yargılanmakta olmasının kamuoyunda ciddi soru işaretleri yarattığına dikkat çekti. RÜŞVET İDDİALARI Çömez, Şimşek’e şu soruları yöneltti: “İhaleyi kazanan konsorsiyumun ortaklarından biri olduğu belirtilen VTV Norte veya bağlı bulunduğu şirketler hakkında, başka ülkelerde devam eden yargı süreçleri ve yolsuzluk/rüşvet iddiaları konusunda ihale öncesinde bir inceleme yapılmış mıdır ? Söz konusu şirket hakkında Arjantin’de devam ettiği iddia edilen rüşvet davası bakanlığınız tarafından araştırılmış mıdır ?
Araştırılmışsa elde edilen bulgular nelerdir ? İhale şartnamesinde, konsorsiyum ortaklarının yolsuzluk, rüşvet, kamu ihalesine fesat karıştırma veya benzeri suçlarla ilgili soruşturma ve davalarına ilişkin herhangi bir yeterlilik kriteri bulunmakta mıdır ?” ŞİMŞEK’TEN YANIT Bakan Şimşek, ÖİB tarafından rekabetin desteklenmesi ve birden fazla işletici yapısının oluşturulabilmesine olanak sağlanması amacıyla araç muayene hizmetlerinin, 1. Bölge ve 2.
Bölge olmak üzere iki ayrı bölge halinde ihaleye çıkarıldığını ve imtiyaz haklarının farklı yatırımcılar tarafından devralınabilmesine olanak tanındığını kaydetti. Mevcut uygulamada araç muayene hizmetlerinin tek bir ana işletici tarafından yürütülmekle birlikte, hizmet sunumunun ülke genelinde faaliyet gösteren 44 alt işletici aracılığıyla gerçekleştirildiğine dikkat çekti. Şimşek, araç muayene hizmetlerine ilişkin ücret tarifelerinin, kamu otoritesi tarafından tespit edildiğini, işletici veya alt işleticilerin belirlenen ücretler üzerinde indirim ya da artırım yapmak suretiyle fiyat rekabeti oluşturmalarının hukuken mümkün olmadığını kaydetti.
Yanıtta, söz konusu ücretlerin her takvim yılı başından itibaren geçerli olmak üzere, yeniden değerleme oranında her yıl güncellendiği, ayrıca yasa uyarınca Cumhurbaşkanı’nın, uygulanmakta olan araç muayene ücretlerini her beş yılda bir yüzde 20’ye kadar artırmaya veya azaltmaya yetkili olduğu belirtildi. İhale ilanı ve ihale şartnamesinde; yabancı yatırımcıların ancak yerli ortak/ortaklarla birlikte ortak girişim grubu içerisinde yer alarak ihaleye teklif verebileceğinin düzenlendiği kaydedildi. ‘RÜŞVETLE MÜCADELE TAAHHÜTNAMESİ’ Yanıtta, imtiyaz hakkını devralacak şirketin sermayesinin en az yüzde 51’inin ve kontrolünün yerli gerçek/tüzel kişiye ait olmasının da zorunlu tutulduğu bildirildi. Şimşek, yanıtında, ihale şartnamesinde ihaleye katılarak teklif veremeyecek kişi/kurumların düzenlendiğine işaret ederek, şöyle devam etti: “Bu çerçevede tüm teklif sahiplerinden OECD Rüşvetle Mücadele Sözleşmesi kapsamında taahhütname alınmıştır.
Ayrıca, araç muayene hizmetlerini sunacak işletici şirketin, imtiyaz sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmesini engelleyebilecek herhangi bir kanun, yönetmelik veya sair mevzuat hükümlerine aykırı bir harekette bulunmamış olduğuna ve sözleşme imza tarihinde sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmesini engelleyebilecek sonuçları olabilecek dava, soruşturma veya sair incelemenin tarafı olmadığına dair beyan ve taahhütler alınmıştır.” Yanıtta, araç muayene hizmetlerine ilişkin olarak hazırlanan sözleşmenin, imtiyaz sözleşmesi niteliğinde olduğu, tarafların eşit hak ve yükümlülüklere sahip olmadığı imtiyaz sözleşmelerinde kamu yararının öncelikli olması nedeniyle, idare lehine üstün denetim ve yaptırım yetkilerinin öngörüldüğü kaydedildi. Sözleşme taslaklarının Danıştay tarafından bütün yönleriyle incelendiği ve uygun görüş verildiği de bildirildi.
